Tieát 77: Vaên baûn: SOÂNG NÖÔÙC CAØ MAU.
A- Ñoïc hieåu VB:
I. Muïc tieâu baøi hoïc:
- Caûm nhaän ñöôïc söï phong phuù vaø ñoäc ñaùo cuaû thieân nhieân soâng nöôùc vuøng Caø Mau.
- Naém ñöôïc ngheä thuaät mieâu taû caûnh soâng nöôùc cuûa taùc giaû.
II. Caùc böôùc leân lôùp:
OÅn ñònh:
KT baøi cuõ:
Theá naøo laø vaên mieâu taû?
Em haõy neâu 1 tình huoáng? Giaûi quyeát tình huoáng ñoù ntn?
Laøm BT 2a/17.
Baøi môùi:
* Giôùi thieäu baøi: Ñoaøn Gioûi queâ ôû tænh Tieàn Giang, vieát vaên töø thôøi kyø khaùng chieán choáng thöïc daân Phaùp (1946-1954). Taùc phaåm cuûa Ñoaøn Gioûi thöôøng vieát veà cuoäc soáng thieân nhieân vaø con ngöôøi ôû Nam Boä. “Ñaát röøng PN” laø 1 TP noåi tieáng cuûa Ñoaøn Gioûi keå veà cuoäc löu laïc cuûa beù An taïi vuøng ñaát U Minh, mieàn Taây Nam Boä, trong nhöõng naêm ñaàu KC choáng TD Phaùp. Tieát hoïc naøy ta tìm hieåu VB: “Soâng nöôùc Caø Mau” trích töø chöông XVIII truyeän “Ñaát röøng Phöông Nam” cuûa Ñoaøn Gioûi.
Hoaït ñoäng 1: Tìm hieåu tg,tp:
HS ñoïc phaàn chuù thích */20.
GV boå sung: tieåu söû, söï nghieäp, tp (SGV/21)
Hoaït ñoäng 2: Tìm hieåu VB:
GV höôùng daãn caùch ñoïc: to, roõ, chuù yù töø ngöõ mieâu taû vuøng CaØ Mau.
GV ñoïc maãu ñoaïn 1,2 HS ñoïc ñoaïn coøn laïi roài nhaän xeùt.
CAÂu 1: baøi vaên mieâu taû caûnh gì? Mieâu taû theo trình töï ntn?
+ Caûnh soâng nöôùc vuøng Caø Mau.
+ Töø xa ñeán gaàn, caøng gaàn phong caønh vaø chi tieát mieâu taû caøng ñoäc ñaùo.
. Caøng ñoå daàn veà höôùng Caø Mau xung quanh ñôn ñieäu maøu xanh saéc laù.
. Ñi qua nhöõng ñòa danh cuï theå ñeå veà Caø Mau.
. Thuyeàn xuoâi doøng soâng Naêm Caên.
. Ñeán chôï Naêm Caên.
- Döïa vaøo trình töï mieâu taû, em haõy tìm boá cuïc cuûa baøi vaên? (3 ñoaïn)
+ Ñoaïn 1: “töø ñaàu … ñôn ñieäu”: nhöõng aán töôïng chung ban ñaàu veà thieân nhieân Caø Mau.
+ Ñoaïn 2: “ tieáp … ban mai”: noùi veà caùc keânh raïch ôû vuøng Caø Mau vaø taäp trung mieâu taû con soâng Naêm Caên roäng lôùn huøng vó.
+ Ñoaïn 3: “ñoaïn coøn laïi”: ñaëc taû chôï Naêm Caên ñoâng vui, truø phuù.
- Em haõy hình dung vò trí quan saùt cuûa ngöôøi mieâu taû? Vò trí aáy coù thuaän lôïi gì veà quan saùt cuûa mieâu taû?
+ Ñang ngoài treân con thuyeàn, thuaän lôïi laø tg mtaû caûnh tröôùc maét cuûa mình khi thuyeàn di ñoäng töø vuøng naøy ñeán vuøng khaùc, töø xa ñeán gaàn.
Caâu 2: Trong ñoaïn 1. tg ñaõ dieãn taû aán töôïng ban ñaàu bao truøm veà soâng nöôùc vuøng Caø Mau. AÁn töôïng aáy ntn? Vaø ñöôïc caûm nhaän qua nhöõng giaùc quan naøo?
- AÁn töôïng ban ñaàu: khoâng gian roäng lôùn, meânh moâng cuûa vuøng ñaát naøy vôùi soâng ngoøi, keânh raïch chi chit vaø taát caû ñöôïc bao truøm maøu xanh cuûa trôøi, nöôùc, röøng caây.
- Caûm nhaän qua caùc giaùc quan:
+ Thò giaùc (caùi nhìn):
. Keânh raïch chi chit nhö maïng nheän.
. Taát caû ñeàu laø maøu xanh ñôn ñieäu (trôøi, nöôùc).
+ Thính giaùc (tai nghe):
. Tieáng rì raøo cuûa röøng; cuûa soùng bieån Ñoâng: caûm giaùc ñôn ñieäu, ru nguû.
Caâu 3: Qua ñoaïn noùi veà caùch ñaët teân cho caùc doøng soâng, con keânh ôû vuøng Caø Mau. Em coù nhaân xeùt gì veà caùc ñòa danh aáy? Nhöõng ñòa danh naøy gôïi ra ñaëc ñieåm gì veà thieân nhieân vuøng Caø Mau?
- Nhaän xeùt: ta thaáy caùc ñòa danh naøy raát noâm na, giaûn dò, noù cöù theo ñaëc ñieåm rieâng bieät maø goïi thaønh teân.
- Nhöõng ñòa danh naøy ñaõ noùi leân ñöôïc nhöõng ñaëc ñieåm rieâng bieät cuûa thieân nhieân vuøng Caø Mau so vôùi nhöõng vuøng ñaát khaùc.
Caâu 4: Em haõy ñoïc laïi ñoaïn: “ Thuyeàn chuùng toâi … ban mai”.
- Tìm nhöõng chi tieát theå hieän söï roäng lôùn, huøng vó cuûa doøng soâng vaø röøng Ñöôùc?
+ Doøng soâng: meânh moâng, nöôùc aàm aàm ñoå ra bieån ngaøy ñeâm nhö thaùc, caù nöôùc bôi haøng ñaøn giöõa nhöõng ñaàu soùng traéng, con soâng roäng hôn ngaøn thöôùc,…
+ Röøng Ñöôùc: döïng leân cao ngaát nhö 2 daõy tröôøng thaønh voâ taän, ngoïn baèng taêm taép, ñaép töøng baäc maøu xanh laù maï, xanh reâu, xanh chai loï … loaø nhoaø trong söông muø vaø khoùi soùng ban mai.
- Trong caâu: “thuyeàn chuùng toâi cheøo thoaét qua soâng Boï Maét, ñoå ra con soâng cöûa lôùn, xuoâi veà Naêm Caên” coù nhöõng ñoäng töø naøo chæ cuøng 1 hoaït ñoäng cuûa con thuyeàn? Neáu thay ñoåi trình töï cuûa nhöõng ñoäng töø aáy trong caâu thì coù aûnh höôûng gì ñeán ND dieãn ñaït khoâng?
+ Caâu vaên coù 3 ñoäng töø cuøng chæ 1 hoaït ñoäng cuûa con thuyeàn theo trình töï khoâng theå thay ñoåi ñöôïc.
Cheøo thoaét qua keânh.
Ñoå ra con keânh.
Xuoâi veà Naêm Caên.
Bôûi ñaây laø haønh trình cuûa con thuyeàn ñi töø keânh ra soâng vaø sau ñoù ra doøng soâng Naêm Caên roäng ngaøn meùt.
+ Caùch duøng töø cuûa tg khoâng chæ chính xaùc maø coøn raát tinh teá. Noù noùi leân ñöôïc söï hoà hôûi saép ñeán chôï Naêm Caên, caùi ñích cuûa chuyeán ñi.
- Tìm nhöõng töø mieâu taû maøu saéc cuûa röøng Ñöôùc vaø nhaän xeùt veà caùch mieâu taû cuûa tg?
+ Maøu xanh laù maï: maøu xanh coøn non, maøu xanh ngoïc.
+ Maøu xanh reâu: xanh ñaäm, ñaây laø nhöõng caây ñöôùc nhieàu tuoåi hôn.
+ Maøu xanh chai loï: maøu xanh loaø nhoaø ôû trong khoùi cuûa röøng Ñöôùc xa hôn.
Caâu 5: Nhöõng chi tieát, hình aûnh naøo veà chôï Naêm Caên theå hieän ñöôïc söï taáp naäp, ñoâng vui, truø phuù vaø ñoäc ñaùo cuûa chôï vuøng Caø Mau?
Nhöõng tuùp leàu laù thoâ sô beân caïnh nhöõng caên nhaø 2 taàng.
Nhöõng ñoáng goã cao nhö nuùi.
Nhöõng coät ñaùy, thuyeàn chaøi, thuyeàn buoân daäp deành treân soùng.
Doïc theo soâng laø nhöõng loø than ham goã ñöôùc.
Nhöõng ngoâi nhaø ban ñeâm saùng röïc neon maêng soâng.
+ Ñaëc bieät nhaát laø ngöôøi ta mua baùn, aên nhaäu treân thuyeàn, treân soâng nöôùc.
Nôi ñaây cuõng laø nôi quaøn tuï cuûa 1 coäng ñoàng ngöôøi soáng hoaø hôïp: ñoù laø ngöôøi Hoa Kieàu, ngöôøi Chaø Caâu Giang, ngöôøi Mieân vôùi ñuû gioïng noùi líu lo, ñuû kieåu aên maëc saëc sôõ.
Caâu 6: Qua baøi vaên naøy, em caûm nhaän ñöôïc gì veà vuøng Caø Mau, cöïc Nam cuûa Toå Quoác? (thaûo luaän 3 phuùt)
- Caûm nhaän ñöôïc nhöõng neùt raát ñaëc bieät veà thieân nhieân vaø con ngöôøi vuøng Caø Mau, cöïc Nam cuûa Toå Quoác. Em töï haøo vaø yeâu theâm 1 vuøng ñaát, em moan ñöôïc du lòch veà Naêm Caên treân thuyeàn ñeå caûm nhaän ñöôïc nhöõng ñieàu mình ñaõ hoïc.
Hoaït ñoäng 3: HS naém ND phaàn ghi nhôù.
Em caûm nhaän ñöôïc gì veà vuøng ñaát Caø Mau qua VB “ SNCM”?
Cho bieát ngheä thuaät maø tg Ñoaøn Goûi söû duïng trong VB naøy?
+ HS ñoïc ghi nhôù /23.
Hoaït ñoäng 4: Luyeän taäp:
Hs ñoïc BT1/23: Hs vieát roài trình baøy tröôùc lôùp, nhaän xeùt vaø BS.
Ñoaïn vaên maãu: SGV.
Hs ñoïc BT2 roài traû lôøi theo y/c.



I. Tìm hieåu tg-tp:
( Xem chuù thích */20)


II. Tìm hieåu VB:
Ñoïc:
Phaân tích:
AÁn töôïng chung veà soâng nöôùc phì nhieâu ôû vuøng ñaát soâng Caø Mau:
Caø Mau thaät roäng lôùn, ñaày söùc soáng.
Caûønh caùc keânh raïch vaø con soâng Naêm Caên:
Caùch ñaët teân cho caùc vuøng ñaát, con soâng khoâng phaûi baèng nhöõng danh töø mó leä maø cöù theo ñaë ñiaåm rieâng bieät maø goïi thaønh teân.
Con soâng Naêm Caên roäng lôùn, röøng Ñöôùc thaät huøng vó.















































































Caûnh chôï Naêm Caên:
Truø phuù, ñoäc ñaùo, taáp naäp veà sinh hoaït con ngöôøi ôû vuøng ñaát naøy.























III. Ghi nhôù: (SGK/23)





IV. Luyeän taäp:
BT1/23: Vieát 1 ñoaïn vaên trình baøy caûm nhaän cuûa em veà vuøng Caø Mau qua baøi “SNCM”
HS töï vieát roài trình baøy tröôùc lôùp.
BT2/23: Keå teân 1 vaøi con soâng maø em bieát?
- Soâng Ñuoáng troâi ñi
Moät doøng laáp laùnh
Naèm nghieâng nghieâng …
< HOAØNG CAÀM>
Queâ höông toâi coù con soâng xanh bieác
Nöôùc göông trong soi toùc nhöõng haøng tre.
< TEÁ HANH>
Soâng ôi nöôùc trong ñaâu
Maø boán muøa maét ñoû
Con chim nghieâng maét ngoù
Phuø sa hoàng ñoâi chaân.
< TRAÀN ÑAÊNG KHOA>

4. Cuûng coá:
- Theå loaïi vaên mieâu taû?
- Noäi dung, ngheä thuaät VB?
5. Daën doø:
- Ñoïc laïi truyeän? Keå toùm taét?
- Naém ND, ngheâ thuaät?
* Soaïn baøi: “ So saùnh”
- Vd 1 a,b,c; 2,3: theá naøo laø so saùnh?
- Vd 1,2,3: caáu taïo pheùp ss?
- Giaûi BT SGK/25-26.






















Tieát 78: B- SO SAÙNH.
I. Muïc tieâu baøi hoïc: Giuùp HS
- Naém ñöôïc khaùi nieäm vaø caáu taïo cuûa ss.
- Bieát caùch quan saùt söï gioáng nhau giöõa caùc söï vaät ñeå taïo ra nhöõng ss ñuùng, tieán ñeán taïo ra ss hay.
II. Caùc böôùc leân lôùp:
OÅn ñònh:
KT baøi cuõ:
Keå toùm taét VB: “ SNCM”?
Qua VB “SNCM”, em caûm nhaän ñöôïc gì veà ND vaø ngheä thuaät maø tg neâu ra trong VB?
Baøi môùi:
* Giôùi thieäu baøi: So saùnh, tröôùc heát laø thao taùc cuûa tö duy logic: ñem söï vaät naøy ñoái chieáu vôùi söï vaät khaùc ñeå tìm ra söï töông ñoàng hoaëc ñoái laäp giöõa chuùng. Do vaäy, ss coù giaù trò ñoái vôùi quaù trình nhaän thöùc, ñem caùi chöa bieát ñoái chieáu vôùi caùi ñaõ bieát ñeå qua caùi ñaõ bieát maø nhaän thöùc, hình dung ñöôïc caùi chöa bieát. Tieát hoïc naøy seõ giuùp caùc em hieåu veà pheùp ss.
Hoaït ñoäng 1: Tìm hieåu theá naøo laø ss:
VD: 1 a, b; 2;3/24: baûng phuï.
- HS ñoïc vd1(a,b):
+ Tìm caùc taäp hôïp töø chöùa hình aûnh ss trong vd1(a,b)?
treû em – buùp treân caønh.
Röøng Ñöôùc döïng leân cao ngaát – 2 daõy tröôøng thaønh voâ taän.
+ Trong moãi pheùp ss treân nhöõng söï vieäc, söï vaät naøo ñöôïc ss vôùi nhau? Vì sao ss nhö vaäy? SS vôùi nhau nhö vaäy ñeå laøm gì? Em coù nhaän xeùt gì veà caùc SV, söï vòeâc trong pheùp ss?
. Vì giöõa 2 veá coù nhöõng neùt töông ñoàng vôùi nhau:
non, töôi, caàn naâng niu.
Taïo thaønh 2 daõy daøi, cao.
. LaØm taêng söùc gôïi hình, gôïi caûm cho söï dieãn ñaït.
- HS ñoïc vd 3: söï ss ôû caâu 3 coù gì khaùc caâu 1 a,b?
+ ÔÛ ñaây khoâng phaûi ss tu töø maø laø ss luaän lí, thieân veà chöùc naêng nhaän thöùc.
- Qua caùc vd treân laø pheùp ss, vaäy em hieåu theá naøo laø ss?
+ Hs cho vd veà ss roài phaân tích.
Hoaït ñoäng 2: Tìm hieåu caáu taïo cuûa pheùp ss:
HS ñieàn pheùp ss tìm ñöôïc ôû phaàn 1 vaøo moâ hình pheùp ss:
Veá A
(sv ñöôïc ss)
Phöông dieän ss
Töø ss
 Veá B
(sv duøng ñeå ss)

a. Treû em
b. Röøng ñöôùc

c. Con meøo vaèn
non, töôi
döïng leân cao ngaát
vaøo tranh
nhö
nhö

to hôn caû
buùp treân caønh
2 daõy