Tuần: 01- Tiết:01
NS:5/9/05 ND:

BÀI 1: Văn bản:
CON RỒNG, CHÁU TIÊN.
(Truyền thuyết)

A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
-Giúp học sinh hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết (thời các vua Hùng).
-Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện.
-Cảm nhận được những nét đẹp về các chi tiết tưởng tượng kỳ ảo của truyện, biết kể lại truyện.
-Giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, biết tôn vinh nòi giống Rồng Tiên.
B...CHUẨN BỊ
+Giáo viên: SGK+ SGV.
-Thiết bị, tài liệu: Bức tranh đẹp kỳ ảo về Lạc Long Quân và A�u Cơ, tranh về đền Hùng.
+Tích hợp với phần tiếng Việt ở khái niệm từ đơn và từ phức, cấu tạo từ ; phần tập làm văn ở phần khái niệm văn bản và phương thức biểu đạt.
C. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1)Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số: Lớp:...
2)Bài cũ:
Văn học được chia thành hai dòng văn học chính, đó là văn học DG và văn học Viết. Văn học viết thường phải có tác giả, ví dụ bài thơ Chuyện cổ tích về loài người của tác giả Xuân Quỳnh. Còn VHDG do tập thể người xưa sáng tác không xác định được tác giả.
Theo em, các thể loại như truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyền thuyết. có xác định được tác giả không? Vậy chúng thuộc dòng văn học gì?
3)Bài mới:
*Khoa học đã chứng minh rằng con người có nguồn gốc từ vượn người. Nhưng với trí tưởng tượng vô cùng phong phú và kỳ diệu của nhân dân ta có nòi giống là con cháu của Tiên Rồng. Điều này thật thú vị khiến chúng ta cảm thấy hãnh diện bởi nguồn gốc ấy.
TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG NỘI DUNG GHI BẢNG
*Hoạt động 1:
?Giáo viên gọi học sinh đọc chú thích trong SGK.
?Văn bản "Con Rồng cháu Tiên" thuộc thể loại truyền thuyết. Vậy em hiểu truyền thuyết là gì?
1/ Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc, giáo viên đọc mẫu một đoạn cho học sinh đọc. (giọng đọc cần thong thả, rõ ràng nhấn mạnh những từ ngữ miêu tả về sự kỳ lạ phi thường của hình ảnh LLQ và ÂC? Đoạn cuối cần đọc với giọng trang nghiêm)
?Truyện được chia làm mấy đoạn chính?(3 đoạn)
?Gọi học sinh đọc từng đoạn.
2/ Tìm hiểu chú thích: đóng đô: từ dùng dưới thời triều đình có vua chúa đứng đầu kinh đô. Nước ta từng đóng đô ở Hoa Lư Thăng Long, Huế và nay kinh đô được gọi là thủ đô Hà Nội.
?Giáo viên gọi học sinh đọc tóm tắt ngắn gọn truyện.
*Hoạt động 2:
? Truyện có mấy nhân vật chính? Các nhân vật đó được giới thiệu như thế nào? (xuất thân, hình dáng, tài phép công việc)
?Em có nhận xét gì về những chi tiết trên?
?Em có nhận xét gì về nguồn gốc xuất thân của LLQ và ÂC?
?Như duyên tiền định LLQ và ÂC đã gặp nhau và cuộc hôn nhân của họ có điều gì không bình thường? Việc sinh nở những đứa trẻ có điều gì khác thường không?
? Trong cuộc hôn nhân của hai người có điều gì không bình thường?
Thảo luận
?Tại sao tác giả dân gian sáng tạo ra chi tiết sinh ra bọc trăm trứng rồi mới nở ra trăm con?
?Em có nhận xét gì về các chi tiết trên? Qua đó tác giả dân gian muốn thể hiện điều gì?
?LLQ chia con như thế nào? Chia con như vậy nhằm mục đích gì?
? Người Việt Nam là con cháu của ai?
*Hoạt động 3:
?Cho học sinh đọc ghi nhớ trong SGK.
?Ở phần chú thích có những từ ngữ ta phải ta phải giải thích trong yếu tố từng tiếng ta mới hiểu được nghĩa. Đó chính là từ Hán Việt các em sẽ được tìm hiểu thêm ở những bài sau

I..Giới thiệu chung
Khái niệm truyền thuyết: là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ.
-Có yếu tố tưởng tượng kỳ ảo.
-Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử.
II.Đọc hiểu văn bản
1)Đọc- chú thích.
2)Tóm tắt truyện
3)Phân tích
a.Giới thiệu LLQ và ÂC.
-Lạc Long Quân: nòi Rồng, con trai thần long nữ, sức khoẻ vô địch, giúp dân trồng trọt.
-Âu Cơ: Giống tiên con gái Thần Nông, xinh đẹp.
(Chi tiết kỳ lạ đẹp đẽ.
=>Họ xuất thân từ dòng dõi cao quý, tài sắc vẹn toàn.
b.Cuộc hôn nhân của hai người
-Đẻ ra một bọc trứng.
-Nở ra 100 con.
-Con không cần bú mớm.
-Lớn nhanh đẹp đẽ.
(Chi tiết kỳ lạ, hoang đường
=>Thể hiện ý nguyện của dân tộc về sự yêu thương, đoàn kết của người Việt Nam.
c.Việc chia con
-50 lên núi
-50 xuống biển.
-Chia con cai quản non sông, gây dựng đất nước.
Lập ra nhà nước Văn Lang tiến bộ hơn thời thị tộc, bộ lạc.
III.Tổng kết
Ghi nhớ: SGK/ 8
IV..Luyện tập
*Câu 1:-Truyện "Qủa bầu mẹ"của dân tộc Khơ mú.
-Truyện "Qủa trứng to nở ra con người "của người Mường.
*Câu 2: Kể diễn cảm truyện "Con Rồng cháu Tiên"
*Câu 3: Bức tranh trong truyện giúp em liên tưởng đến nội dung gì?

 4/Hướng dẫn về nhà:
Ý nghĩa của truyện "Con Rồng, cháu Tiên" là gì?
-Về nhà học bài và làm bài tập.
-Chuẩn bị bài mới "Bánh chưng, bánh giầy"

Tuần: 01- Tiết:02
NS:5/9/05 ND:7/9/05



Văn bản: BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY.
(Truyền thuyết)

 A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
-Giúp học sinh hiểu được nguồn gốc bánh chưng bánh giày.
-Giáo dục học sinh lòng biết ơn biết quý trọng nghề nông.
-Giáo dục học sinh lòng tự hào về trí tuệ dân tộc về phong tục tập quán tốt đẹp của người Việt Nam.
B...CHUẨN BỊ
+Giáo viên: SGK+ SGV.
-Thiết bị, tài liệu: Bức tranh về cảnh nấu bánh chưng, bánh giày
+Học sinh: SGK.
C.CÁC BƯỚC LÊN LỚP
Ổn định lớp Kiểm tra sĩ số lớp:
2)Bài cũ
-K? l?i truyện Con r?ng, cháu tiên?
-Nêu khái niệm truyện truyền thuyết?
-Giải nghĩa các từ Hán Việt sau: Tập quán, thần nông.
3)Bài mới
TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
*Hoạt động 1:
-Giáo viên đọc mẫu, cho học sinh đọc
-Truyện có thể chia thành mấy đoạn?
?Mỗi học sinh đọc một đoạn.
+Đoạn 1 đọc từ đầu đến chứng giám.
+Đoạn 2 Tiếp theo đến hình tròn.
+Đoạn 3 Phần còn lại.
-Giáo viên giải thích một số chú thích khó.
*Hoạt động 2:
?Hoàn cảnh triều đại vua Hùng thời bấy giờ được giới thiệu như thế nào?
?Khi về già vua có nguyện vọng gì?
-Khi về già vua cha muốn nhường ngôi cho con là một tất yếu...
?Vua cha làm cách nào để chọn người nối ngôi?
?Vì sao lại gọi đây là câu đố?
?Em có nhận xét gì về câu đố này?
*Thảo luận:
?Theo em tại sao vua không nói rõ ý của mình là gì để các con làm theo, ai làm tốt hơn thì được kế ngôi mà lại bí ẩn như vậy?
?Các ông lang có đoán được ý nhà vua không? Vì sao?
?Các lễ vật của họ làm ra ngoài giá trị vật chất còn mang ý nghĩa tinh thần nào không ?
?Mục đích của họ là gì? Họ là những con người như thế nào?
?Lúc này tâm trạng Lang Liêu ra sao? Có phải Lang Liêu buồn vì mình không có cơ hội đạt ngôi báu như các anh không? Vì sao?
?Vậy em thấy LL là người như thế nào? Vì sao LL được thần giúp đỡ.
?Thần đã giúp LL như thế nào? Trong lời mách bảo ý nào sâu sắc nhất?
?Đặt trường hợp là em khi nghe lời mách bảo ấy em sẽ nghĩ ra được điều gì?
?Tại sao thần không chỉ dẫn cụ thể cho LL phải làm gì hoặc làm bánh cho LL mang đi cúng tế?
?LL có hiểu ý thần không? Chàng sẽ làm gì?
?Nếu LL không hiểu ý thần chàng có xứng đáng làm vua không? Vì sao?
?Vì sao vua không chú ý đến lễ vật của các ông lang?
?Phân tích các từ: sơn hào hải vị, nem công chả phượng về mặt cấu tạo và nêu ý nghĩa của các từ đó? (tích hợp ngang)
?Vì sao vua ngẫm nghĩ rất lâu trước lễ vật của LL (lạ mắt, giản dị)
?Nguyên liệu chính của bánh là gạo nếp, lại có hình vuông, hình tròn vì sao? Ai đã được chọn nối ngôi?
?LL được nối ngôi tức là nối được chí vua. Vậy ý vua, chí vua Hùng là gì?
?Ý nghĩa của truyện là gì?
*Hoạt động 3:
-Học sinh đọc ghi nhớ SGK.
*Hoạt động 4:
BT1:Đại diện từng tổ, trình bày bài nói của mình.
-Cho các tổ khác nhận xét, giáo viên nhận xét.
BT2:Cho học sinh thảo luận =>rút ra ý nghĩa.
NỘI DUNG GHI BẢNG
I.Đọc-hiểu văn bản
1)Đọc - chú thích
2)Phân tích




a.Hùng vương và câu đố của vua.
-Triều đại thái bình thịnh trị, giặc ngoài dẹp yên, dân tình no ấm.
-Người kế vị phải nối được chí và làm vừa ý vua.
=> Câu đố thông minh và đầy thử thách


b.Cuộc thi tài giải đố.
-Các ông lang cố làm cỗ vật cao sang vì có nhiều tiền của.
=> Tham ngôi báu.



-LL nghèo buồn vì không thể có của ngon vật lạ cúng Tiên vương.
=> Không tham danh vọng có lòng thành kính tổ tiên.

-LL được thần mách bảo: "Quý nhất là hạt gạo.."
=>Lời mách bảo rất khôn ngoan để LL tự suy nghĩ.
Phát huy sự tháo vát thông minh của mình.


-Lễ vật các quan không hợp ý vua vật chất cao sang nhưng ý nghĩa tầm thường.
-Bánh của LL làm vừa ý vua.
=>LL làm vua tục làm bánh chưng, bánh giầy ra đời.



II.Tổng kết
*Ghi nhớ: SGK/12
III.Luyện tập
Bài tập 1: Nhìn vào tranh, em hãy tả lại bằng lời khung cảnh nấu bánh, làm bánh chưng, bánh giầy.
Bài tập 2: Trao đổi ý kiến ở lớp: ý nghĩa của phong tục ngày tết nhân dân ta làm bánh chưng, bánh giầy.

4/Hướng dẫn về nhà:
-Nêu ý nghĩa của truyện.
-Về nhà học phần ghi nhớ trong SGK/12
-Tóm tắt được truyện và làm bài tập 2 SGK/12
-Chuẩn bị bài mới: "Từ và cấu tạo từ tiếng Việt"


Tuần: 01- Tiết:03
NS:7/9/05 ND:10/9/05

TỪ VÀ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT

A.MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Giúp học sinh hiểu được thế nào là từ.