Giáo án Ngữ Văn 11, Tuần 11

Gốc > THPT (Chương trình cũ) > Ngữ văn > Ngữ văn 11 >

0 / 0

Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Vũ Trung Kiên (trang riêng)
Ngày gửi: 19h:58' 05-03-2008
Dung lượng: 98.5 KB
Số lượt tải: 257

Số lượt thích: 0 người

Chữ người tử tù
A. Mục tiêu bài học
Giúp HS nắm được phong cách sáng tác của tác giả trước CMT8, nhận thức được vẻ đẹp của nét văn hoá cổ truyền, vẻ đẹp nhân cách của Huấn Cao qua hành động cho chữ. Từ đó HS thấy được sự bất tử của cái đẹp chính nghĩa kết hợp giữa Tài và Tâm.
B. Phương tiện thực hiện
SGK, SGV, Thiết kế bài học, tranh ảnh về nghệ thuật thư pháp.
C.Tiến trình dạy học
Kiểm tra bài cũ
Giới thiệu bài mới
Phương pháp
Nội dung cần đạt

(H/S đọc phần tiểu dẫn SGK Tr 107 )
GVH: Anh (chị) hãy cho biết vài nét về tác giả NT ?

GVH: Anh (chị) hãy cho biết những tác phẩm chính và nội dung tập truyện ngắn Vang bóng một thời ?

(H/S đọc SGK) trả lời câu hỏi)

GVH: Anh (chị) hãy cho biết NT đã xây dựng một tình huống truyện độc đáo như thế nào ?

GVH: Anh (chị) hãy cho biết HC là một nhân vật như thế nào ? ở HC có vẻ đẹp gì ?

H/S tìm đọc những chi tiết minh hoạ cho câu hỏi

GVH: Trước VQN, HC đã bộc lộ những phẩm chất nào, điều đó khiến cho HC có thêm những vẻ đẹp nào trong nhân cách ?

GVH: Anh (chị) hãy cho biết những nét đẹp ở con người của VQN ?

GVH: Anh (chị) hãy cho biết tại sao lại gọi cảnh cho chữ trong nhà ngục của HC là cảnh tượng xưa nay chưa từng có?

GVH: Anh (chị) nêuvài nét về nghệ thuật ?

I. GIớI THIệU CHUNG
1, Tác giả
- Nguyễn Tuân (10/07/1910 - 28/07/1987), quê làng Nhân Mục (Mọc), nay thuộc phường Nhân Chính,Thanh Xuân, HN.
Cha là cụ Nguyễn An Lan (còn gọi Tú Lan)….
- NT học gần hết bậc Thành Chung ở Nam Định thì bị đuổi học (1929)
1938 nổi tiếng với những truyện ngắn "Một chuyến đi; Vang bóng một thời". Đến CMT8…tham gia…làm Tổng thư kí Hội VNVN từ 1948 đến 1958).
2, Tác phẩm:
a, Những tác phẩm chính: SGK Tr 107
b, Tập truyện Vang bóng một thời và truyện ngắn Chữ người tử tù.
Vang bóng một thời (1940) chủ yếu đi sâu miêu tả những nét sinh hoạt văn hoá cầu kì của lớp nho sĩ cuối mùa: uống đẹp; nhắm đẹp; ứng xử đẹp; thả diều; ngâm thơ; chơi chữ…
Chữ người tử tù: thể hiện một thú chơi tao nhã (Thư pháp).
Vài nét về nghệ thuật chơi chữ: là một môn nghệ thuật truyền thống cao cấp chỉ dành cho những bậc tao nhân mặc khách. Họ là những người có văn hoá và khiếu thẩm mĩ, biết thưởng thức cái đẹp của chữ và cái sâu của nghĩa. Người viết chữ đẹp là người nghệ sĩ sáng tạo. Hành vi viết chữ đẹp là một hành vi sáng tạo.
II. nội dung cần đạt
1, Hình tượng nghệ thuật Huấn Cao
a, Tình huống truyện độc đáo
Truyện có hai nhân vật chính, họ gặp nhau trong một hoàn cảnh éo le, chớ trêu đặc biệt.
Huấn Cao là người viết chữ đẹp nổi tiếng…là một tử tù.
VQN là người có thú say mê chơi chữ đến kì lạ…ao ước có được chữ của HC nhưng thân phận ông lại đại diện cho quyền lực đen tối.
Trên bình diện XH: họ là kẻ thù không đội trời chung.
Trên bình diện nghệ thuật: họ là hai người bạn tri âm.
Câu chuyện được xây dựng trên một mâu thuẫn, một tình thế đầ kịch tính. Nhưng rồi qua những hành động, họ dần tự bộc lộ bản chất và tìm đến trân trọng nhau. Truyện ngắn không dừng lại ở việc thuyết minh cho nghệ thuật chơi chữ mà nó còn là sự tôn vinh cái đẹp của nhân cách và niềm tin vào hai chữ Thiên lương của con người.
Huấn Cao là một nhân vật lãng mạn tiến bộ.
Huấn: chỉ bảo, dạy dỗ. Cao: là nguyên mẫu từ CBQ, một nhà thơ tài hoa, phóng khoáng, có nhân cách cứng cỏi, từng đứng lên chống lại triều đình Nhà Nguyễn (1854).
- Trong tác phẩm , HC là người viết chữ đẹp, một người nghệ sĩ chân chính, ý thức được tài năng và giá trị tác phẩm của mình.
HS lấy VD minh hoạ: "Chữ ông đẹp lắm, vuông lắm…" , ông không dùng tác phẩm nghệ thuật của mình để mua bán hay đổi chác mà chỉ tặng cho người tri kỉ: "Ta nhất sinh không vì vàng…"
HC còn là một trang anh hùng nghĩa liệt, có khí phách ngang tàng, bất khuất, mong muốn được sống tự do, thoả chí bình sinh, muốn đạp bằng những bất công ngang trái ở đời.
+ "Nhất thân đê thủ bái hoa mai"
+ "bẻ khoá vượt ngục"
+ "Chọc trời khuấy nước…hoài bão"
+ Coi thường những trò tiểu nhân hèn hạ: "rỗ gông…thản nhiên nhận rượu thịt…mắng thày thơ lại".
Tuy nhiên Huấn Cao cũng là một người biết trân trọng vẻ đẹp thiên lương ở con người. Đó là sự chính trực, trọng nghĩa khinh lợi của ông.
+ Với lũ quan ô trọc, cậy quyền, có những mưu mô thấp hèn, thủ đoạn bỉ ổi đê tiện, ông tỏ ra cao ngạo, khinh thường. Nhưng HC lại cũng rất mực chân tình, nâng niu những tấm lòng biết quý trọng cái đẹp: "Nào ta có ngờ đâu…"
HC là nhân vật có vẻ đẹp rực rỡ, toàn diện. Ông không chỉ là một người nghệ sĩ tài hoa mà còn là một kẻ sĩ có phẩm tiết cao quý. Đó cũng là ý thức của NT về hai chữ Tài và Tâm.
2, Vẻ đẹp của Viên quản ngục:
Đây là một nhân vật được NT dụng công miêu tả sâu sắc. Tìm vẻ đẹp ở HC là điều không khó nhưng thấy được điều đó ở VQN quả là điều không dễ.
HS: Tìm những chi tiết miêu tả VQN: "Trong hoàn cảnh đề lao…"
- VQN cũng là người biết quý trọng và nâng niu cái đẹp. Ông khác hẳn với những kẻ vốn chỉ biết săn tìm mĩ phẩm một cách tầm thường.
+ Có HC trong tay, VQN không xử tệ hay ép buộc, chỉ biết đối đãi tử tế (nguy hiểm), không dùng thủ đoạn…kịp thời thức tỉnh và không cố chấp
Có thể thấy ở VQN có khao khát lương tri, muốn hướng đến cuộc sống tốt đẹp: "ta đã chọn nhầm nghề mất rồi". Từ một con người bình thường, thậm chí là tầm thường, VQN dưới ngòi bút của NT phút chốc đã trở thành một NV có nhân cách cao quý. Điều đó chứng minh cái thiện căn trong mỗi con người luôn luôn tồn tại trong bất cúa hoàn cảnh nào.

3.Cảnh tượng xưa nay chưa từng có.
Đây là đoạn văn xúc động nhất, được coi là kết tinh của tư tưởng nghệ thuật của toàn bộ tác phẩm.
- Nói là cảnh tượng xưa nay chưa từng có là vì:
+ Hoàn cảnh, không gian, thời gian của cảnh cho chữ…
+ Mối quan hệ, thân phận của người cho kẻ xin….
+ Sự đổi ngôi của người nhận, kẻ cho trong hoàn cảnh…
Bằng cách khắc hoạ rõ nét đầy tính tạo hình và tương phản, người đọc đã chứng kiến sự lên ngôi của cái đẹp giữa một không gian tăm tối, ảm đạm vốn được coi là nơi ngự trị của cái ác, cái xấu xa. Sự toả sáng và chiến thắng của cái đẹp, cái thiên lương được tô đậm hơn. Người tử tù đang đi vào cõi bất tử thông qua tác phẩm tuyệt bút của mình cùng những lời di huấn.
4.Vài nét nghệ thuật.
- Cách xây dựng tình huống và vốn từ ngữ cổ…
- Phối hợp nhiều điểm nhìn để giúp người đọc có cái nhìn toàn diện về nhân vật và tư tưởng của truyện ngắn.
III. củng cố và dặn dò
* Củng cố:
+ Đọc ghi nhớ trong SGK Tr 115 và trả lời các câu hỏi phần HDHB.
+ Tìm và ghi nhớ những chi tiết có liên quan đến nội dung đã giảng.
* Dặn dò:
+ Làm bài tập ở phần Luyện Tập SGK Tr 115.
+ Soạn bài Luyện tập thao tác lập luận so sánh.

Luyện tập thao tác lập luận so sánh
Mục tiêu bài học
Giúp HS: Có khả năng vận dụng thao tác lập luận so sánh để làm sáng tỏ một ý kiến, một quan điểm.
Phương tiện thực hiện
SGK, SGV, Thiết kế bài học
Tiến trình dạy học
Kiểm tra bài cũ.
Giới thiệu bài mới.
Phương pháp
Nội dung cần đạt

GV: Cho HS ôn lại khái niệm lập luận so sánh và cách lập luận so sánh.

GV: Cho học sinh chia làm hai nhóm, nhóm một làm câu 1, nhóm 2 làm câu 3 ở SGK Tr 116 ?

GVH: Anh (chị) phân tích điểm giống và khác nhau giữa hai bài thơ ?Chỉ ra những yếu tố so sánh trong đoạn văn mình trình bày ?

GVH: Cho HS đọc câu hỏi SGK Tr 116 ?

i. Nội dung ôn tập
1, Khái niệm lập luận so sánh:
Là thao tác nhằm làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác. So sánh đúng làm cho bài văn nghị luận thêm sáng rõ, cụ thể và sinh động.
2, Cách lập luận so sánh
A, Lập luận so sánh tương phản: là so sánh giữa hay nhiều đối tượng để nhìn ra những nét khác nhau.
B, Lập luận so sánh tương đồng: là so sánh giữa hay nhiều đối tượng để nhìn ra những nét giống nhau.
II. Luyện tập
Câu 1 :
Cả hai bài thơ cùng thể hiện tình cảm của tác giả khi về thăm quê hương.
- Sự giống nhau giữa hai bài thơ:
+ Cả hai đều rời xa quê hương khi còn trẻ, lúc trở về tuổi đã cao.
Đó là cảm nhận về thời gian và tuổi tác. Thời giam một đi không trở lại. Sự vật cũng biến đỏi theo. Con người thì già nua =>thể hiện nói buồn man mác trước cảnh cũ người xưa.
Cả hai đều thấy mình xa lạ ngay trên mảnh đất quê hương. Họ ngậm ngùi thương nhớ.
Sự khác nhau của hai tác giả:
+ Thời gian trong thơ của CLV được miêu tả hàm súc hơn, ý thơ, hình ảnh thơ hiện đại hơn. Đặc biệt nỗi niềm ngậm ngùi thương nhớ của CLV sâu sắc hơn. So sanh hai ý thơ của Thôi Hiệu & Huy Cận…
Câu 3:
Bài này chỉ yêu cầu so sánh trên tiêu chí ngôn ngữ:
* Sự giống nhau của hai bài thơ trên lĩnh vực thể loại, ngôn ngữ
Đều là thơ luật Đường (thất ngôn bát cú)
* Sự khác nhau trên lĩnh vực ngôn ngữ:
- Về văn tự:
Bà huyện Thanh Quan ding nhiều chữ Hán Việt....
HXH phần lớn dùng chữ Nôm...
- Về thi liệu:
+ Bà huyện TQ dùng nhiều thi liệu của vă

cảm ơn nh]ngx đóng góp của bạn nha

Lê Thị Thuận @ 12h:37p 30/03/09

Thư mục

Các ý kiến mới nhất

Thành viên trực tuyến

Tin tức thư viện

Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Xác thực Thông tin thành viên trên violet.vn

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo