Tiết 45 – 46.
Ngày soạn: Văn học sử: KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX.
I. Mục tiêu cần đạt.
Giúp hoc sinh:
Nắm được vị trí, các giai đoạn phát triển và những đặc điểm cơ bản cảu văn học trung đại Việt Nam.
Biết vận dụng kiến thức trên vào việc tìm hiểu và hệ thống hóa những tri thức về tác phẩm sẽ học ở thời kì này.
II. Chuẩn bị.
Gv: sách giáo khoa, sgv, thiết kế bài học.
Hs: sgk, soạn bài.
III. Qui trình lên lớp.
Bước 1: Ổn định: kiểm tra sĩ số và tình hình chuẩn bị bài của học sinh.
Bước 2: Kiểm tra bài cũ: hãy cho biết vai trò, phương pháp đọc tích lũy kiến thức.
Bước 3: Trình bày bài mới.

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt




Em hãy cho biết văn học trung đại Việt Nam được chia làm mấy giai đoạn?



Hãy tóm tắt những nét chính của các giai đoạn VHTD VN: về tình hình lịch sử, về tình hình văn( lực lượng sáng tác, nội dung văn học, hình thức) học của từng giai đoạn.


So sánh các giai đoạn, xem giai đoạn sau khác với giai đoạn trước như thế nào? Vể các mặt



Gv tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm và trình bày bảng phụ, gv cho học sinh lên bảng thuyết trình để trình bày kết quả của mình, các nhóm khác ở dưới nhận xét


Giáo viên nhận xét kết quả làm việc của học sinh


















Giai đoạn thứ 3 của văn học trung đại có điểm gì mới so với hai giai đoạn trước? Nếu mới thì vì sao nó mới?



















Gv hỏi văn học trung đại Vn có những đặc điểm gì cơ bản? Cho biết nội dung của các đặc điểm ấy?
Văn học trung đại Việt Nam đã hấp thụ mạch nguồn của văn học dân gian như thế nào?
Hãy cho biết Truyện Kiều của Nguyễn Du ảnh hưởng của vhdg ở những mặt nào? Hãy chứng minh ?
Hs suy nghĩ và trình bày sự hiểu biết của mình
Gv nhận xét, định hướng
Gv hỏi: VHTĐ VN tiếp thu tinh hoa văn học Trung Hoa như thế nào và ông cha ta đã tạo ra những giá trị đậm đà bản sắc dân tộc như thế nào?
Gv hỏi: em hãy nêu những hiểu biết của mình về thi pháp văn học trung đại, từ sự hiểu biết về thi pháp vhtd em hãy cho biết văn học trung đại vận động theo hướng dân tộc hóa, dân chủ hóa như thế nào?
Học sinh trình bày những hiểu biết của mình.
Gv nhận xét, bổ sung và định hướng.
I. Các giai đoạn phát triển của văn học trung đại Việt Nam.
1. Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết tk XIV.
- Về lịch sử - xã hội:
+ Nhân dân ta vừa giành được độc lập sau một ngàn năm mất nước. Do đó, nhiệm vụ xây dựng quốc gia thống nhất và chống ngoại xâm là nhiệm vụ hàng đầu.
+ Đây là thời kì có nhiều tôn giáo cùng tồn tại hòa đồng.
- Về văn học:
+ Đây là giai đoạn khôi phục và xây dựng nền văn hiến dân tộc, trong đó có văn học.
+ Đây là giai đoạn đặt nền móng có tính chất định hướng cho văn học trung đại nói riêng, cho văn học Việt Nam nói chung.
+ Nội dung chủ yếu của văn học thế kỉ X – XIV là khẳng định và ca ngợi dân tộc.
2 . Từ thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII.
* Về lịch sử - xã hội.
- Triều Lê thiết lập sau chiến thắng giặc Minh; nhà Lê lấy Nho giáo làm quốc giáo.
- Triều Lê tồn tại tròn một trăm năm(1427- 1527) thịnh trị. Sau đó là nội chiến Lê – Mạc (1533- 1593) và tiếp theo là nội chiến Đàng Trong – Đàng Ngoài.
* Về văn học.
- Xuất hiện các tác giả lớn như Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Dữ…
- Sự phát triển của thơ ca quốc âm. Lần đầu tiên có những tập thơ riêng của các danh gia như quốc âm thi tập, Bạch Vân quốc ngữ thi…..; lần đầu tiên có tác phầm Nôm quy mô dài từ bố trăm câu đến hơn tám nghìn câu thơ.
- ba thể thơ dân tộc ra đời trong giai đoạn này: thơ lục bát, song thất lục bát, thơ hát nói.
- văn xuôi thì văn chính luận, văn tự sự