CHƯƠNG V: VIỆT NAM TỪ CUỐI 1946 ĐẾN 1954

BÀI 25: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950)
Tuần 25
Tiết 31
Ngày soạn: 09/03/2008
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức
- Nắm được nguyên nhân dẫn tơi bùng nổ chiến tranh ở Việt Nam
- Hiểu được những quyết định kịp thời cỷa Đảng ta trong việc phát động cuộc kháng chiến toàn quốc.
- Nắm được những thắng lợi đầu tiên có ý nghĩa chiến lược của quân và dân ta trên các mặt trận chính trị, quân sự, ngoại giao, âqm mưu của Pháp trong những năm đầu chiến tranh (1946-1954)
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ
Bồi dưỡng cho HS lòng yên nước, tinh thần cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng , lòng tự hào dân tộc.
3. Kĩ năng
- Rèn luyệnc ho HS kĩ năng phân tích, nhận định đánh giá những hoạt động của ta và địch trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến.
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ các chiến dịch và các trận đánh.
II. Thiết bị đồ dùng dạy học
- Tranh nảh và bản đồ trong SGK
- Lược đồ “Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947”
III. Tiến trình tổ chức Dạy-Học
1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Tại sao nói nước ta sau cách mạng Tháng tám đã lâm vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”?
Câu hỏi 2: Chính phủ ta ký với Pháp Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946 và Tạm ước 14-9-1946 nhằm mục đích gì?
2. Giới thiệu bài mới
Sau khi ta kí với thực dân Pháp các Hiệp định Sơ bộ (6-3-1946) và Tạm ước (14-9-1946) thì thực dân Pháp tiếp tục lấn tới vì chúng quyết cướp nước ta một lần nữa. trứôc âm mưu và hành động lấn tới của Pháp, Đảng và Hồ Chí Minh có tiếp tục nhân nhượng nữa hay không? Nội dung của đường lối kháng chiến như thế nào? Chiến dịch Việt Bắc diễn ra với kết quả, ý nghĩa ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học để trả lời cho những câu hỏi trên.
3. Dạy và học bài mới
Hoạt động của thày và trò
Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Cá nhân
GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: Hãy cho biết những bằng chứng chứng toỏ thực dân Pháp bội ước dau khi kí Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước với ta?
HS đọc SGK để trả lời câu hỏi.
HS khác có thể nhận xét, bổ sung ý kiến bạn trả lời.
GV nhận xét, bổ sung và kết luận, đồng thời nhấn mạnh những bằng chứng cụ thể: Ngày 20-11-1946, quân Pháp đánh chiếm HảI Phòng, Lạng Sơn.
Tại Hà Nội: từ đầu tháng 12 thực dân Pháp liên tiếp gây các cuộc xung đột vũ trang ở phố Tràng Tiền, đánh chiếm Bộ tài chính, gây xung đột đổ máu ở cầu Long Biên, phố Hàng Bún. Ngày 18-12-1946 chúng gửi tối hậu thư buộc chính phủ ta phảI giảI tán lực lượng tự vệ, giao quyền kiểm soát thủ đô cho chúng.
GV nêu câu hỏi: Những hoạt động cảu thực dân Pháp chứng tỏ điều gì?
HS dựa vào vốn kiến thức cảu mình trả lời câu hỏi.
GV nhận xét avf kết luận: Những hành động của Pháp chứng tỏ qqm mưu cảu Pháp là quyết tâm cướp nước ta một lần nữa. Trách nhiệm gây ra chiến tranh alf thuộc về thực dân Pháp.
Hoạt động 2: Nhóm/Cá nhân
Hs thảo luận nhóm với câu: Trước âm mưu cảu thực dân Pháp Đảng ta đã có quyết sách gì để đối phó?
HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết cảu mình để thảo luận.
Đại diện nhóm trả lời kết quả thảo luận.
Nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Cuối cùng GV kết luận: Việc thực dân Pháp gửi tối hậu thư đạt nhân dân ta đứng trước hai con đường lựa chọn: hoặc đầu hàng thực dân Pháp hoặc chiến đấu. Ta đã chọn con đường chiến đầu đến cùng để bảo vệ nền độc lập dân tộc dân chủ và chính quyền vừa giành được.
Tiếp đó GV giới thiệu cho HS biết Đảng ta họp ban thường vụ Trưng ương ngày 18 đến 19-12-1946 quyết định phát động khởi nghĩa. Ngay tối 19012-1946 Hồ Chí Minh đã ra lưòi kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
GV đọc đoạn trích “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” trong SGK
GV nêu câu hỏi: Nội dung cảu “Lời kêu gọi toàn quóc kháng chiến”?
HS trả lưòi câu hỏi> HS khác bổ sung. GV kết luận: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến vạch rõ nguyên nhân gay ra cuộc chiến tranh là thực dân Pháp, nhân dân ta quyết tâm đứng lên chiến đấu bảo vệ độc lập và chính quyền vừa giành được; khẳng định niềm tin tất thắng vào cuộc kháng chiến của nhân dân ta.
Hoạt động 1: Cá nhân/Cả lớp
GV nêu câu hỏi: Đường lối kháng chiến chống Pháp được thể hiện trong những văn kiện và tác phẩm nào? của ai?
HS đọc SGK trả lời câu hỏi
GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi: nội dung cảu đường lối kháng chiến chống Pháp?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi. HS khác nhận xét bổ sung. Cuối cùng GV kết luận. Đồng thời phân tích rõ đường lối kháng chiến: Chiến tranh nhân dân là chiến tranh tự vệ, chính nghĩa, tiến bộ, nhằm hoàn thành nhiệm vụ giảI phóng dân tộc, từng bước thực hiện nhiệm vụ dân chủ đem lại ruộng đất cho nông dân. kháng chiến toàn diện: địch đánh ta trên tất cả các mặt vì vậy ta cũng phảI đánh trả trên các mặt đó. Kháng chiến trường kì: do tương quan lực lượng giữa địch và ta lúc đầu có sự chênh lệch vì vậy ta có thưòi gian để chuyển háo lực lượng từ yếu thành mạnh. Tự lực cánh sinh: vì lúc đầu ta bị bao vây, cô lập chưa có sự giúp đỡ của bên ngoài, mặt khác cuộc kháng chiến của ta phải do chính ta thực hiện là chính.
Hoạt động 1: Cả lớp/cá nhân
GV giới thiệu cho HS thấy được cuộc chiến đấu toàn quốc trong những ngày đầu quân và dân ta chủ động tiến công quân Pháp ở Hà Nội và các đô thị lớn. Đặc biệt là chiến đấu ở Hà Nội.
GV nêu câu hỏi: Tại Hà Nội cuộc chiến đấu diễn ra như thế nào? ở đâu? kết quả ra sao?
HS dựa vào SGK trình bày diễn biến cuộc chiến đấu ở Hà Nội. Giáo viên nhận nét, bổ sung và kết luận. Tiếp theo GV giới thiệu một số hình ảnh về cuộc chiến đấu ở các đô thị.
GV hỏi: ý nghĩa của cuộc chiến đấu ở Hà Nội và các đô thị?
HS trả lưòi câu hỏi. HS khác có thể nhận xét, bổ sung. Cuối cùng GV kết luận.
I. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ (19-12-1946)
1. Kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ

- Thực dân Pháp từng bước lấn tới quyết tâm cướp nước ta một lần nữa, chiếm HảI Phòng, đánh Lạng Sơn, gây xung đột ở Hà Nội, gửi tối hậu thư cho Chính phủ ta.

- Ban thường vụ Trung ương Đảng họp phát động toàn quốc kháng chiến (18-19/12/1946)

- Hồ Chí Minh ra “lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” (19-12-1946)


2. Đường lối kháng chiến chống thực dân pháp của ta

- Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp là cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trường kì và tự lực cánh sinh.

- Tính chất kháng chiến:
+ Kháng chiến toàn dân: tất cả mọi người dân tham gia kháng chiên.
+ kháng chiến toàn diện: diễn ra trên tất cả các mặt trận quân sự, kinh tế…

II. Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16
- Quân ta chủ động tiến công quân Pháp ở các đô thị ngay từ đầu.

- Tại Hà Nội: cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt ở Bắc bộ phủ, Hàng bông…

- Tại Thành phố khác: Nam Định, Huế… quân ta tiến công tiêu diệt nhiều sinh lực địch, giam chân địch.

- Giam chân địch trong các đô thị, làm giảm bước tiến cảu quân địch, toạ điều kiện cho Đảng, Chính phủ rút về căn cứ để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.


4. Sơ kết tiết 1
- Âm mưu và hành động của thực dân Pháp, chủ trương kháng chiến của ta.
- Nội dung đường lối kháng chiến của ta.
- Diễn biến, ý kiến cuộc chiến đấu trong các đô thị từ vĩ tuyến 16 ra Bắc.
5. Dặn dò, ra bài tập về nhà
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK.
- Tìm hiểu và tập thường thuật diễn biến chiến dịch Việt Bắc.

======================

Tuần 25
Ngày soạn: 10/03/2008
Tiết 32

1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Trình bày nội dung của đường lối kháng chiến chống Pháp.
Câu hỏi 2: Cuộc chiến đấu trong các đô thị diễn ra như thế nào? ý nghĩa cảu các cuộc chiến đấu đó?
2. Giới thiệu bài mới
Khái quát lại những nội dung tiết trước đã học. Đồng thừi nêu rõ: thực dân Pháp đang ráo riết chuẩn bị âm mưu mới, tiến công lên Việt Bắc nhằm nhanh chóng kết thúc cuộc chiến tranh. Âm mưu đó như thế nào? Diễn biến, kết quả, ý nghĩa ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu tiếp nội dung bài học.
3. Dạy và học bài mới
Hoạt động của thày và trò
Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Cá nhân
GV nêu câu hởi: Hãy cho biết những việc làm của ta chuản bị cho cuộc kháng chiến lâu dài?
HS dừa voà SGK trả lưòi câu hỏi. HS khác có thể bổ sung cho bạn.
Cuối cùng GV nhận xét, bôe sung và kết luận.
Hoạt động 2: Nhóm
GV tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm với câu hỏi: Sau khi di chuyển lên Việt Bắc ta đã xây dựng lực lượng về mọi mặt để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lau dài như thế nào?
Gợi ý: xây dựng trên các mấtu:
- Chính trị
- Kinh tế
- Quân sự
- Văn hoá, Giáo dục
HS dựa voà SGK thảo luận theo và đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận cảu mình. Đại diện nhóm khác nhận xét bôe sung.
Cuối cùng GV kết luận.

Hoạt động 1: Cá nhân
Trước hết, GV giới thiệu cho HS biết thựuc dân Pháp đã cử Bô-la-ec làm cao uỷ Pháp ở Đông Dương thay Đắc – giăng-li-ơ. GV hỏi: Thực dân Pháp cios âm mưu mới nào?
HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi.
GV nhận xét và bổ sung: Pháp chủ trương thành lập Mặt trận quốc gia thống nhất, tiến tới thành lập chính phủ bù nhìn trung ương. Đồng thời mở cuộc tấn công lên Việt Bắc.
Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Thực dân Pháp mở cuộc tân công lên Việt Bắc nhằm âm mưu gì?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi. GV bổ sung và kết luận.
Hoạt động 2: Cá nhân/cả lớp
GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ “chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947” trình bày cuộc tần công của Pháp lên căn cứ Việt Bắc: Ngày 7-10-1947, từ sáng sớm, một binh đoàn dù đổ quân xuống chiếm thị xã Bắc Cạn và chiếm thị trấn Chọ Mới, Chợ Đồn. Cùng ngày, một binh đoàn lính bộ từ Lạng Sơn đánh lên Cao Bằng, một cánh quân đánh xuống Bắc Cạn, toạ thành gọng kìm bao phía tây căn cứ Việt Bắc.
Ngày 9-10-1947 một binh đoàn hỗn hợp thuyr bộ đnáh ngược lên sông Hồng, sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang, Chiêm Hoá, Đài Thị bao vây phía tây căn cứ Việt Bắc.

Hoạt động 1: Cá nhân
GV yêu cầu HS dựa vào Lược đồ “chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947” và nội dung SGK trình bày diễn biến cuộc chiến đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc.
HS khác có thể nhận xét, bổ sung.
Sau khi Hs trình bày xong trên lược đồ, GV nhận xét, bổ sung và có thể tường thuật lại diễn biến.
Đồng thời GV chỉ trên lược đồ phụ tác chiến trường mà quân dân cả nước phối hợp nhằm kiềm chế, không cho địch tập trung binh lực vào chiến trường Việt Bắc.
Hoạt động 2: Cá nhân
GV nêu câ