Tiết 47+48: PHƯƠNG TRÌNH CHỨA ẨN Ở MẪU
MỤC TIÊU:
HS nắm vững khái niệm điều kiện xác định của một phương trình
Cách giải các phương trình có kèm điều kiện xác định, cụ thể là các phương trình có chứa ẩn ở mẫu
Rèn luyện kĩ năng tìm điều kiện để giá trị của phân thức được xác định, biến đổi phương trình, cách giải phương trình dạng đã học
CHUẨN BỊ :
Bảng phụ, bảng nhóm
Phiếu học tập
TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

GIÁO VIÊN
HỌC SINH
GHI BẢNG

HOẠT ĐỘNG 1: KIỂM TRA BÀI CŨ

Làm bài tập 24 c - SGK

HOẠT ĐỘNG 2 : Ví dụ mở đầu

Giải phương trình:
x +
= 1 +
(1)

- Giá trị x = 1 có phải là nghiệm của phương trình hay không ? Vì sao ?
- Phương trình (1) và (2) có tương đương hay không ?
- GV chốt lại : Vì thế khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu phải chú ý tới : điều kiện xác định của phương trình



x +
-
= 1

x = 1 (2)


- HS trả lời
1. Ví dụ mở đầu: SGK/19



Khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu ta phải chú ý đến : điều kiện xác định của phương trình

HOẠT ĐỘNG 3 : Tìm điều kiện xác định của một phương trình

- Phương trình chứa ẩn ở mẫu sẽ xác định khi nào ?
- GV đưa ra ví dụ :
Tìm điều kiện xác định của mỗi phương trình :
a,

b,


- Thực hiện

- Tất cả các mẫu trong phân thức đều bằng 0





- 2 HS lên bảng làm
2. Tìm điều kiện xác định của một phương trình
Điều kiện xác định : Đkxđ
Ví dụ 1 : Tìm điều kiện xác định của mỗi phương trình
a,

x – 4
0
x
4
Đkxđ : x
4
b,




Đkxđ : x
-1; x
2

Hoạt động 4 : Giải phương trình chứa ẩn ở mẫu

- Để cho phân thức được xác định thì bước đầu tiên ta phải làm gì ?
- Đkxđ của phương trình đa cho?
- Tương tự như phương trình không chứa ẩn ở mẫu bước tiếp theo ta làm như thế nào?
- Gọi 1 HS đứng dậy quy đồng và khử mẫu
- Giải phương trình vừa tìm được suy ra x = ? có thỏa mãn Đkxđ không? Kết luận nghiệm của phương trình



- Qua ví dụ này hãy rút ra cách giải phương trình chứa ẩn ở mẫu
- Tìm Đkcđ


- Đkcđ : x
0 và x
2

- Quy đồng và khử mẫu

- HS thực hiện


- HS trả lời



- HS phát biểu
3. Giải phương trình chứa ẩn ở mẫu
Ví dụ 2 : Giải phương trình

(1)
Đkcđ : x
0 và x
2
(1)



2 (x + 2 ) ( x – 2) = x ( 2x + 3)

2 (x2 – 4 ) = 2x2 + 3x

2x2 – 8 – 2x2 – 3x = 0

-3x = 8

x =

x =
thỏa mãn điều kiện xác định
Vậy tập nghiệm của phương trình :
S =

* Cách giải phương trình chứa ẩn ở mẫu : Tr 21 - SGK

Hoạt động 5 : Aùp dụng + Củng cố


- Làm ví dụ 3
- Cho HS lên bảng làm


- Nhắc lại các bước giải phương trình chứa ẩn ở mẫu

- GV cho HS thực hiện
theo nhóm
- GV sửa bài của từng nhóm, các nhóm nhận xét bài của nhau



Làm bài 27;28/22 - SGK

- 1 HS lên bảng giải




- HS trả lời




- HS hoạt động nhóm


Làm bài 27;28 / 22
Ví dụ 3 : Giải phương trình


Đkxđ : x
-1 và x
3




x(x + 1) + x ( x + 3) = 4x

x2 + x + x2 + 3x – 4x = 0

2x 2 – 6x = 0

2x(x – 3) = 0

2x = 0 hoặc x – 3 = 0

x = 0 hoặc x = 3
x = 0 thỏa mãn