Bài 14 - TiÕt 16
HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HÒA


I. MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
1. Kiến thức
HS hiểu cách sử dụng đất đai nông nghiệp ở đới ôn hòa.
Biết được nền nông nghiệp đới ôn hòa có những biện pháp tốt tạo ra được một số lượng lớn nông sản chất lượng cao đáp ứng cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu, cách khắc phục rất hiệu quả những bất lợi về thời tiết, khí hậu gây ra cho nông nghiệp.
Biết hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chính theo hộ gia đình và theo trạng thái ở đới ôn hòa.
Kĩ năng
Củng cố thêm kĩ năng phân tích thông tin từ ảnh địa lý cho HS.
Rèn luyện kĩ năng tổng hợp địa lý.
II. CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT
Bản đồ nông nghiệp Hoa Kỳ.
Tranh ảnh về sản xuất chuyên môn hóa ở đới ôn hòa (chăn nuôi, trồng trọt).
III. BÀI GIẢNG
1. Kiểm tra bài cũ
Nêu đặc điểm khí hậu của 3 môi trường chính đới ôn hòa (ôn đới hải dương, ôn đới lục địa, Địa Trung Hải)
Cho biết những bất lợi của thời tiết và khí hậu ở đới ôn hòa gây tác động xấu cho vật nuôi, cây trồng của môi trường.
2. Bài mới
Vào bài:
Nông nghiệp đới ôn hòa là nền công nghiệp hiện đại. Ảnh hưởng của cuộc cách mạng kĩ thuật cách đây 300 năm, nền công nghiệp đã sớm được cải tạo và ngày càng phát triển, khắc phục những bất lợi của thời tiết và khí hậu, nâng cao hiện đại hóa trong sản xuất nông sản hàng hóa, chất lượng sản phẩm và năng suất được nâng cao. Những yếu tố nào đã giúp cho nông nghiệp ở đới ôn hòa có điều kiện phát triển có hiệu quả nhất? Sự phân bố hợp lý khoa học trong sản xuất như thế nào? Đó là nội dung của bài “Hoạt động nông nghiệp ở đới ôn hòa.
Hoạt động của thầy và trò
Ghi bảng

GV: Yêu cầu HS tìm hiểu đoạn từ “Tổ chức sản xuất…nông nghiệp” tr.46 SGK.
Câu hỏi: Ở đới ôn hòa trong nông nghiệp phổ biến những hình thức nào?
Giữa các hình thức có những điểm nào giống nhau? (Trình độ sản xuất, sử dụng những dịch vụ nông nghiệp)
GV (mở rộng): Trình độ sản xuất tiên tiến và sử dụng những dịch vụ nông nghiệp cho sản lượng lớn, hiệu quả cao, do sử dụng những loại máy móc, phân bón, các hóa chất kích thích tăng trưởng, rất chú ý đến các giống cây con nuôi mới có năng suất cao.
Câu hỏi: Các hình thức có những điểm gì khác nhau? (quy mô ruộng đất).
Câu hỏi: Quan sát H14.1; 14.2 SGK (các hộ gia đình và trang trại).
- H14.1 thấy canh tác theo hộ gia đình bố trí diện tích trồng trọt và nhà cửa khác cảnh trang trại ở H14.2 như thế nào?
- So sánh trình độ cơ giới hóa nông nghiệp thể hiện trên đồng ruộng, trong hai ảnh? (…Trang trại cao hơn hộ gia đình trong trồng trọt và chăn nuôi).
Câu hỏi: Tại sao để phát triển nông nghiệp ở đới ôn hòa con người phải khắc phục những khó khăn do thời tiết và khí hậu? (biến động, bất thường, lượng mưa ít, nóng lạnh đột ngột…)
Câu hỏi: Quan sát H14.3, 14.4, 14.5 SGK hãy nêu một số biện pháp khoa học kĩ thuật được áp dụng để khắc phục những bất lợi trên?
(- Hệ thống thủy lợi hoàn chỉnh – dẫn nước tới từng cánh đồng H14.3
- Tưới nước tự động khoa học, tiết kiệm nước 14.4.
- Phun sương tự động tưới ấm khi quá lạnh cho cây H14.5).
Câu hỏi: Dựa vào SGK, cho biết cách khắc phục hiệu quả những bất lợi do thời tiết, khí hậu mang lại cho nông nghiệp như thế nào?
(Che nhựa trong, trồng hàng rào cây, tưới phun sương, trồng cây trong nhà kính, lai tạo giống cây con thích nghi…)
Câu hỏi: các biện pháp áp dụng trong sản xuất ở đới ôn hòa để có 1 lượng nông sản lớn, chất lượng cao và đồng đều?


GV nêu rõ biện pháp được áp dụng như:
- Tạo giống bò nhiều sữa và hoa hồng đen ở Ha Lan.
- Giống lợn nhiều nạc ít mỡ ở Tây Âu…


Câu hỏi: Nhắc lại đặc điểm khí hậu các môi trường đới ôn hòa?
GV (bổ sung):
+ Đặc điểm khí hậu môi trường cận nhiệt đới gió mùa (mùa Đông ấm và khô, mùa hạ nóng ẩm).
+ Hoang mạc: rất nóng và khô.
Câu hỏi: Sử dụng H13.1 SGK và nội dung phụ lục 2 cho biết các nông sản chính của các môi trường ôn đới từ vĩ độ TB – vĩ độ cao.
GV:- Cho thảo luận theo nhóm: 5 nhóm: mỗi nhóm thảo luận một kiểu môi trường.
Nội dung: Kiểu môi trường và sản phẩm nông nghiệp chính tương ứng.
GV nhận xét và bổ sung các kết quả ghi bảng sau:



1. Nền nông nghiệp tiên tiến

- Có 2 hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp hộ gia đình và trang trại

























- Áp dụng những thành tựu kĩ thuật cao trong quá trình sản xuất













- Tổ chức sản xuất quy mô lớn theo kiểu nông nghiệp.
- Chuyên môn hóa sản xuất từng nông sản.
- Coi trọng biện pháp tuyển chọn cây trồng vật nuôi.



2. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu






Kiểu môi trường
Đặc điểm khí hậu
Nông sản chủ yếu

Cận nhiệt đới gió mùa
Mùa Đông ấm, khô, mùa hạ nóng, ẩm
- Lúa nước, đậu tương, bông, hoa quả vùng nhiệt đới (một trong những vựa lúa nước thế giới)

Hoang mạc ôn đới
Rất nóng, rất khô khắc nghiệt.
- Chăn nuôi cừu

Địa Trung Hải
- Nắng quanh năm
- Hè khô nóng
-Mùa Đông, thu có mưa
- Nho và rượu vang – nổi tiếng thế giới.
- Cam, chanh ô liu..v..v..

Ôn đới hải dương
- Đông ấm, hạ mát, mưa quanh năm
- Lúa mì, củ cải đường, hoa quả, chan nuôi bò

Ôn đới lục địa
- Đông lạnh, hè nóng, có mưa
- Lúa mì, đại mạch (vựa lúa mì thế giới)
- Thảo nguyên đất đen nổi tiếng chăn nuôi gia súc. Trồng khoai Tây và ngô

Ôn đới lạnh (vĩ độ cao)
- Lạnh rét mùa Đông, mùa hè mát, mưa
- Lúa mạch đen, khoai Tây. Chăn nuôi hươu Bắc cực.

Câu hỏi: Từ bảng trên em có nhận xét gì về số lượng sản phẩm, cách khai thác sử dụng môi trường tự nhiên trong sản xuất nông nghiệp?


+ Hướng dẫn HS đọc, khai thác tìm hiểu chăn nuôi bò theo kiểu công nghiệp hiện đại H14.6 SGK.
- Sản phẩm nông nghiệp ôn đới rất đa dạng.
- Các sản phẩm được sản xuất phù hợp với đất đai, đặc điểm khí hậu từng kiểu môi trường.

3. Củng cố và bài tập
a) Yêu cầu HS điền vào sơ đồ các biện pháp chính mà ôn hòa áp dụng để sản xuất ra khối lượng nông sản lớn có giá trị cao.















b) Vì sao các nông sản được trồng và chăn nuôi ở mỗi môi trường lại khác nhau? (Tính thích hợp điều kiện khí hậu, đất đai…).
Dặn dò:
- Tìm hiểu, sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về cảnh quan công nghiệp ở các nước phát triển.
- Tập trình bày những hiểu biết của bản thân về nền nông nghiệp của các nước phát triển, hoặc một nước phát triển em đã đọc, đã xem…




Bài 15 HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HÒA

I. MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
1. Kiến thức
HS nắm được nền công nghiệp hiện đại của các nước ôn đới, thể hiện trong công nghệ chế biến.
Biết và phân biệt được các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hòa, khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp và vùng công nghiệp.
2. Kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng phân tích bố cục một ảnh địa lý.
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
Bản đồ công nghiệp thế giới (hoặc lược đồ H15.3 SGK phóng to).
Ảnh, tranh về cảnh quan công nghiệp ở các nước phát triển. Cảng biển lớn ven bờ Đại Tây Dương.
III. BÀI GIẢNG
1. Kiểm tra bài cũ
a) Nêu những biện pháp chính áp dụng trong sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hòa.
b) Trình bày những hiểu biết của em về nông nghiệp các nước phát triển, hoặc một nước cụ thể trong đới ôn hòa.
2. Bài mới
Vào bài:
Công nghiệp là ngành kinh tế quan trọng bậc nhất ở đới ôn hòa, chiếm ¾ tổng sản phẩm công nghiệp toàn thế giới. Đó là ngành kinh tế có bề dày thời gian, cách đây 300 năm đã bước vào cuộc cách mạng kĩ thuật. Trải qua 300 năm xây dựng bằng mồ hôi, trí tuệ của nhân dân lao động trong nước và bằng xương máu tài nguyên khoáng sản của nhân dân các nước thuộc địa châu Á, châu Phi – Mĩ la tinh.
Để tìm hiểu hoạt động nông nghiệp ở đới ôn hòa có cơ cấu như thế nào, có đặc điểm cảnh quan ra sao, ta xét nội dung bài sau:
Hoạt động của thầy và trò
Ghi bảng

GV: Giới thiệu 2 thuật ngữ:
“Công nghiệp chế biến”
“Công nghiệp khai thác”

Câu hỏi: Bằng kiến thức lịch sử cho biết các nước ở đới ôn hòa bước vào cuộc CM công nghiệp từ thời gian nào?
- Từ đó đến nay nền công nghiệp đã phát triển như thế nào?

GV giới thiệu: trong công nghiệp có hai ngành quan trọng là công nghiệp khai thác và công nghiệp chế biến.
Câu hỏi:
- Công nghiệp khai thác phát triển ở những nơi nào?
- Xác định các khu vực tập trung tài nguyên, khoáng sản? (trên bản đồ công nghiệp).
Câu hỏi: Tại sao nói ngành công nghiệp chế biến ở đới ôn hòa là thế mạnh và đa dạng?


GV: Phân tích
-Thế mạnh có các ngành truyền thống phát triển từ rất lâu như luyện kim…
- “Đa dạng” sản xuất từ nguyên liệu, nhiên liệu đến các sản phẩm dùng hàng ngày. Máy móc từ đơn giản đến tinh vi, tự động hóa, đòi hỏi trí tuệ cao: điện tử, hàng không vũ trụ…
Câu hỏi: Đặc điểm của công nghiệp chế biến ở đới ôn hòa?
GV nói rõ:
- Phần lớn nguyên liệu, nhiên liệu đều nhập từ các đới nóng.
- Phân bố sản xuất chủ yếu ở cảng sông, cảng biển, hoặc các đô thị.
Câu hỏi: Vai trò công nghiệp của đới ôn hòa đối với thế giới như thế nào?
- Những nước nào có công nghiệp hàng đầu thế giới?
GV: Giới thiệu thuật ngữ “Cảnh quan công nghiệp hóa”
(Là môi trường nhân tạo được hình thành bởi các quá trình phát triển công nghiệp ở một địa phương).
(Quan sát hai cảnh quan công nghiệp: H15.1; 1