Ngày soạn: 12/01/2006
Ngày dạy: 16/01/2006 Tuần 21
Tiết 38 - Bài 25
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA
TOÀN QUỐC (1873-1884)
I/ THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT.
CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ

I/ Mục tiêu cần đạt:
Kiến thức: Giúp h/s
Nắm được diễn biến cuộc xâm lược VN của TD Pháp khi chúng đã làm chủ 06 tỉnh Nam kì và cuộc k/c của nd bắc kì lần thứ nhất
Thông qua các sự kiện lịch sử từ sau Hiệp ước 1874 đến 1884, hiểu thêm nhiều cơ sở dữ kiện để đi đến kết luận về quá trình nước ta từ một quốc gia độc lập trở thành thuộc địa của Pháp
Giải thích được vì sao đến 1884 Pháp lại quyết tâm đánh chiếm VN
Nắm được tinh thần cơ bản của 02 Hiệp ước 1883 và 1884
Thấy được rằng mặc dù nd ta chiến đấu hết sức anh dũng nhưng do nhà nước PK không biết tổ chức, vận động, không có đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, thiếu quyết tâm, thiên về tư tưởng đầu hàng nên đã không thể thắng được giặc
Tư tưởng:
Có thái độ đúng khi xem xét sự kiện lịch sử, nhất là về công - tội của nhà nguyễn (khi bàn về nguyên nhân mất nước)
Củng cố lòng tự hào dân tộc trước những chiến công hiển hách của cha ông
Trân trọng lịch sử, tôn kính các vị anh hùng dt (Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu.)
Kĩ năng:
Tường thuật các sự kiện ls mmột cách hấp dẫn sinh động
Biết kết hợp giữa chủ động nêu vấn đề và giải đáp các vấn đề bằng các kiến giải có tính thuyết phục
Sử dụng bản đồ tranh ảnh ls khi thuyết trình và trả lời câu hỏi theo bài
II/ Tiến trình lên lớp:
O�n định lớp
Kiểm tra bài cũ:
Tinh thần k/c chống Pháp của nd ta được thể hiện ntn?
Nhận xét thái độ của nhân dân và triều đình trong việc chống TD Pháp?
Bài mới:
Giới thiệu: Sau năm 1867, 06 tỉnh Nam kì vẫn tiếp tục đứng lên đâu tranh chống Pháp. Triều đình Huế vẫn do dự, tiếp tục cắt đất cầu hoà. Hiệp ước Pa-tơ-nốt 06.06.1884 được kí kết chấm dứt sự tồn tại độc lập của triều đình Phong kiến nhà Nguyễn.

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung

HOẠT ĐỘNG 1:
? Tại sao TD Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam kì 1867 mà mãi tới 1873 chúng mới đánh bắc kì
-> Phong trào k/c của nd Nam kì phát triển mạnh khắp nơi -> ngăn chặn quá trình xâm lược của chúng
- GV: sau chiến thắng 3 tỉnh miền Đông, Pháp bắt tay vào xây dựng, thiết lập bộ máy cai trị, tiến hành bóc lột , biến nơi này thành bàn đạp tấn công Cam-pu-chia và 3 tỉnh miền Tây
Chúng gặp phải khó khăn do phong trào k/c của nd mạnh
- HS: đọc in nhỏ/ 119
? Pháp đã dùng những biện pháp gì để ổn định tình hình Nam kì
+ Xây dựng bộ máy cai trị có tính chất quân sự từ trên xuống
+ Đẩy mạnh bóc lột tô thuế
+ Cướp ruộng đất của nd
+ Ra sức vơ vét lúa gạo để xuất khẩu
+ Mở trường thông ngôn đào tạo tay sai
+ Ra báo Tiếng Việt và tiếng Pháp để tuyên truyền vận động chính giới Pháp sửa đổi Hiệp ước 1862
- GV: Triều đình Huế
- HS: đọc in nhỏ/ 120
? Thái độ triều đình Huế ntn
+ Ra sức bóc lột tiền của nd để ăn chơi và bồi thường Pháp
+ kinh tế sa sút, tài chính thiếu hụt
+ Binh lực suy yếu
+ Nd cơ cực, mâu thuẫn xh sâu sắc -> k/n nd phát triển
+ Tiếp tục thương lượng với pháp để chia sẻ quyền thống trị với Pháp
- GV: nhiều cuộc k/n nông dân nổ ra: Tuần Vĩnh - Hà đông, Đỗ Văn Đạo - Phúc yên, dọc biên giới Việt - Lào đồng bào Mông ở Bắc và đồng bào Thượng ở Trung kì nổi dậy, các toán thổ phỉ, hải phỉ từ Trung Quốc tràn sang ngày càng nhiều
Triều đình Huế đàn áp nd k/n, cầu cứu nhà Thanh, thậm chí phải nhờ Pháp từ Sài Gòn ra dẹp thổ phỉ. Trong khi đó nhà Nguyễn cự tuyệt các cải cách tiến bộ
-> Tạo điều kiện Pháp mở rộng xl -> 1873 Pháp vẫn chưa dám đem quân ra bắc kì vì tình hình chính trị Pháp chưa ổn định

HOẠT ĐỘNG 2:

? Tại sao 1873 quân Pháp ở Nam kì lại triển khai mở rộng đánh Bắc kì
+ Nam kì đã được củng cố
+ Biết triều đình Huế suy yếu, không có phản ứng gì đáng kể
- GV: Pháp đem quân ra Băc dựa vào 2 sự kiện
+ Triều đình Huâe nhờ dẹp hải phỉ ở Hạ Long
+ Vụ Đuy-puy: 1972 cho vào gây rối ở Hn -> Gác-ni-ê đem 200 quân ra bắc
Gác-ni-ê đem quân ra bắc, đến HN hắn giở trò khiêu khích: cướp phá, đánh đập binh lính và dân thường, khước từ thương thuyết với Nguyễn Tri Phương. Đến khi được thêm viện binh quân Pháp tự ý tuyên bố mở cửa Sông Hồng 16.11 và lập chế độ thuế quan mới (Pháp muốn vào Trung quốc bằng con đường sông Mê-kông nhưng sông có nhiều thác ghềnh -> muốn vào bằng con đường sông Hồng)
Sáng 19.11.1873 chúng gửi tối hậu thư cho Nguyễn Tri Phương yêu cầu giải giáp quân đội, khai phóng sông Hồng
20.11.1873 gác-ni-ê lệnh nổ súng đánh thành HN
Tổng đốc HN Nguyễn Tri Phương đem 7000 quân cùng con trai nguyễn Tri Lâm chiến đấu anh dũng
? THẢO LUẬN: Tại sao quân triều đình ở Hà nội đông mà vẫn không thắng được giặc
-> đường lối bạc nhược, chính sách quân sự bảo thủ của nhà Nguyễn cùng những sai lầm của Nguyễn Tri Phương ( trang thiết bị kém, không chủ động t/c giặc)

HOẠT ĐỘNG 3:
- Lược đồ
- GV: chỉ vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng - nhấn mạnh nd ở đây chống giặc mạnh mẽ
- HS: đọc in nhỏ/ 120
? Nhận xét cuộc k/c của nd
-> kiên quyết chống giặc
- Gv: tường thuật trận tiêu biểu Cầu Giấy 1873
Khi phát hiện lực lượng địch ở HN tương đối yếu - ta khép chặt vòng vây, lập chiến thắng Cầu Giấy 21/12/1873 do đội quan của Hoàng Tá Viêm kết hợp quân "cờ đen" của Lưu Vĩnh Phúc - Gác-ni-ê bị giết tại trận
Quân Pháp ở HN rất lo sợ chúng sẵn sàng bỏ thành rút xuống trốn dưới tàu, LV Phúc đã chuẩn bị hàng trăm chiếc thang để leo vào thành nhưng Tự Đức không biết tận dụng thời cơ đã buộc phải lui binh để tiếp tục đàm phán
? Chiến thắng Cầu Giấy tạo 2 thái độ tương phản nào
+ Nd phấn khởi khí thế c/đ tăng cao
+ Triều đình: mặc dù lúc này Pháp gặp khó khăn (lo Anh và TQ can thiệp vào bắc kì) - Pháp muốn nghị hoà - triều đình nhu nhược kí Hiệp ước Giáp Tuất (HƯ hoà bình và liên minh) 15.03.1873
- GV: Nội dung HƯ:
+ Pháp rút khỏi bắc kì
+ Triều đình nhượng lục tỉnh cho Pháp
Thực tế Pháp đã đặt cở sở kinh tế, chính trị quân sự ở bắc kì - có 100 quân thường trú
? Việc kí hiệp ước nói lên điều gì
+ Chủ quyền dt bị chia cắt
+ Tạo đk để Pháp thực hiện các bước xl tiếp theo
? Tại sao triều đình kí hiệp ước
+ Sự nhu nhược của nhà Nguyễn
+ Tư tưởng chủ hoà để bảo vệ quyền lợi giai cấp, dòng họ
- GV kl: với điều ước này, thực tế nước ta đã thành xứ bảo hộ của P mặc dù chữ bảo hộ chưa được ghi vào văn bản.

1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc kì:

* Thưc� dân Pháp: sau khi chiếm miền Đông, P xây dựng chính quyền tay sai, tăng cường bóc lột nhân dân












* Triều đình Huế: vẫn thi hành những chính sách đối nội và đối ngoại lỗi thời -> tạo đk pháp mở rộng xâm lược
















2. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất 1873

1872 Pháp cho tên Đuy-puy gây rối ở HN, rồi lấy cớ dẹp loạn kéo quân ra Hn













20.11.1873 Pháp đánh thành HN
Quân triều đình do Nguyễn Tri Phương chỉ huy thất bại
Pháp chiếm HN và nhiều nơi khác



3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc kì 1873-1874:

Nhân dân anh dũng kháng chiến
Tiêu biểu: trận cầu Giấy 21.12.1873 Gác-ni-ê bị giết tại trận











15.03.1874 triều đình Huế kí hiệp ước Giáp Tuất chính thức công nhận 6 tỉnh nam kì thuộc pháp


Củng cố:
Pháp đánh chiếm Hn và nhiều tỉnh lân cận một cách dễ dàng vì những lí do nào?
Quân đội triều đình đông nhưng vũ khí thô sơ
Triều đình không hợp tác với nd k/c
Một số toán nghĩa binh nổi dậy nhưng còn lẻ tẻ
Hướng dẫn học tập:
Học bài, trả lời câu hỏi sgk
Chuẩn bị: II/ Thực dân P đánh bắc kì lần 2. Nhân dân Bắc kì tiếp tục k/c trong những năm 1882-1884
+ TD P chiếm BK ntn?
+ Tại sao P không nhượng bộ triều đình Huế sau khi Ri-vi-e bị giết tại trận Cầu Giấy 1883?
+ Thái độ nd ta khi triều đình kí hiệp ước Pa-tơ-nốt?

* Rút kinh nghiệm:


Ngày soạn: 12/01/2006
Ngày dạy: 23/01/2006 Tuần 22
Tiết 39 - Bài 25 (tt)
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA
TOÀN QUỐC (1873-1884)
II/ THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI
NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882-1884
I/ Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức:
Tại sao thực dân Pháp đánh bắc kì lần 2
Nội dung hiệp ước Hác-măng 1883 và hiệp ước Pa-tơ-nốt 1884
Nhân dân k/c mạnh mẽ, triều đình mang nặng tư tưởng chủ hòa, không vận động tổ chức nd k/c nên nước nhà rơi vào tay thực dân Pháp
2. Tư tưởng:
Giáo dục lòng yêu nước, trân trọng những chiến tích chống giặc của cha ông, tôn kính các anh hùng dt: Hoàng Diệu, Nguyễn Tri Phương
Căm ghét bọn thực dân cướp nước và triều đình phong kiến đầu hàng
3. Kĩ năng:
Sử dụng bản đồ
Tường thuật các trận đánh bằng bản đồ
II/ Tài liệu - thiết bị:
Bản đồ hành chính VN
Bản đồ Pháp đánh bắc kì lần II
Bản đồ trận Cầu Giấy lần II
III/ Tiến trình lên lớp:
O�n định lớp
Kiểm tra bài cũ
Nhân dân bắc kì kháng chiến chống Pháp ntn?
Đán