Chương II
CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ - LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY.

Bài 3
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học, HS cần:
Kiến thức
Nắm được quá trình tan rã của hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc ở Châu Á, Phi, Mĩ - Latinh.
Nắm được quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, Phi, Mĩ - Latinh.
Tư tưởng
Thấy rõ được cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ - Latinh vì sự nghiệp giải phóng và độc lập dân tộc.
Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các dân tộc Á, Phi, Mĩ - Latinh trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là đế quốc thực dân.
Kĩ năng
Giúp HS rèn luyện phương pháp tư duy: khái quát, tổng hợp cũng như phân tích sự kiện; kĩ năng sử dụng bản đồ về kinh tế, chính trị ở các châu và thế giới.
THIẾT BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Tranh ảnh về các nước Á, Phi, Mĩ - Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
Bản đồ treo tường: châu Á, Phi, Mĩ - Latinh.
TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi: Cuộc khủng hoảng và sụp đổ ở các nước Đông A�u diễn ra như thế nào?
Giới thiệu bài mới
Sau chiến tranh thế giới thứ hai tình hình chính trị ở châu A�u có nhiều sự kiện biến đổi với sự ra đời của hành loạt các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông A�u. Còn ở châu Á, Phi, Mĩ - Latinh có gì biến đổi không? Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra hư thế nào? Hệ thống thuộc địa chủ nghĩa đế quốc tan rã ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay để trả lời cho những nội dung trên.
Dạy và học bài mới

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt đông�1: Cả lớp/Cá nhân
Trước hết, giáo viên gợi cho HS nhớ lại những động tác của Chiến tranh thế giới thứ hai tác động đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nước châu Á, Phi, Mĩ - Latinh.
Sau đó GV sử dụng bản đồ để giới thiệu cho HS cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc nhằm đập tan hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, nhấn mạnh nơi khởi đầu là Đông Nam Á, trong đó tiêu biểu là VN, In-đô-nê-xi-a, Lào.
GV tiếp tục sử dụng bản đồ giới thiệu phong trào đấu tranh lan rộng sang Nam Á, Bắc Phi và Mĩ - Latinh và nhấn mạnh năm 1960 là "năm châu Phi" và cuộc cách mạng Cu Ba thắng lợi.
GV gọi HS lên bảng điền ngày tháng và tên nước giành được độc lập vào lược đồ ở châu Á, Phi, Mĩ - Latinh.
Hoạt động 2: Cả lớp
Cuối cùng, GV nhấn mạnh đến tới giữa những năm 60 hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc về cơ bản đã bị sụp đổ. Lúc này hệ thống thuộc địa của CNĐQ chỉ còn tồn tại dưới hai hình thức:
+ Các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha.
+ Chế độ phân biệt chủng tộc (Apacthai) phần lớn ở miền Nam châu Phi.
Hoạt động 1: Cả lớp
GV sử dụng bản đồ giới thiệu phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân: An-gô-la, Mô-dăm-bích và Ghi nê Bích-xao.
GV gọi HS lên bảng điền ngày tháng giành độc lập của ba nước trên vào bản đồ.
Cuối cùng GV nhấn mạnh: Sự tan rã của các thuộc địa ở Bồ Đào Nha là một thắng lợi quan trọng của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi.
Hoạt động 1: Cả lớp/Cánhân
Trước hết GV giải thích khái niệm "thế nào là chủ nghĩa A-pác-thai?" (Tiếng Anh A-pác-thai có nghĩa là sự tách biệt dân tộc) là một chính sách phân biệt chủng tộc cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân, chính đảng của thiểu số da trắng cầm quyền ở Nam Phi thực hiện từ 1948, chủ trương tước đoạt mọi quyền lợi cơ bản về chính trị, kinh tế xã hội của người da đen ở đây và các dân tộc châu Á đến định cư, đặc biệt là người A�n Độ. Nhà cầm quyền Nam Phi ban bố trên 70 đạo luật phân biệt đối xử và tước bỏ quyền làm người của dân da đen và da màu, quyền bóc lột của người da trắng đối với người da đen đã được ghi vào hiến pháp. Các nước tiến bộ trên thế giới đã lên án gay gắt chế độ A-pác-thai. Nhiều văn kiện của Liên hợp quốc coi A-pác-thai là một tội ác chống nhân loại.
Sau đó, GV chỉ lên bản đồ ba nước Nam Phi, Dim-ba-bu-ê và Nam-bi-mi-a vẫn tồn tại chế độ A-pác-thai.
GV nêu câu hỏi yêu cầu HS thảo luận nhóm: Cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi chống chế độ A-pác-thai diễn ra như thế nào?
HS dựa vào nội dung SGK thảo luận và trình bày kết quả của mình.
GV nhận xét, bổ sung và kết luận.
GV nêu câu hỏi: Sau khi chế độ A-pác-thai bị xóa bỏ ở Nam Phi, hệ thống thuộc địa của CNĐQ đã bị sụp đổ hoàn toàn - nhiệm vụ của các nước ở châu Á, Phi, Mĩ - Latinh?
HS dựa vào SGK tìm nội dung trả lời: Lịch sử các dân tộc Á, Phi, Mĩ - Latinh đã chuyển sang chương mới với nhiệm vụ là củng cố nền độc lập, xây dựng và phát triển đất nước nhằm khắc phục tình trạng nghèo nàn, lạc hậu.
Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX.



Đông Nam Á: ba nước lần lượt tuyên bố độc lập: In-đô-nê-xi-a(17-8-1945), VN (2-9-1945), Lào (12-10-1945).



Các nước nam Á và Bắc Phi nhiều nước giành độc lập :A�n Độ (1946-1950) , Ai Cập (1952).Năm1960 17 nước Châu Phi tuyên bố độc lập.
Mĩ-Latinh: 1-1-1959 cách mạng Cu-Ba giành thắng lợi.


Cuối những năm 60 thế kỉ XX hệ thống thuộc địa của CNĐQ về cơ bản sụp đổ.




II. Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX.
Ba nước tiến hành đấu tranh vũ trang giành độc lập, là Ghi-nê Bích-xao (9-1974), Mô-dăm-bích (6-1975), An-gô-la (11-1975).


III. Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX.


























- Người da đen đã giành được thắng lợi thông qua cuộc bầu cử và thành lập chính quyền: Dim-ba-bu-ê (1980), Nam-mi-bi-a (1990).
Thắng lợi có ý nghĩa lịch sử là: xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi.












Sơ kết bài học
GV cần làm rõ ba giai đoạn của phong trào giải phóng dân tộc với nội dung quan trọng nhất của mỗi giai đoạn.
Nhấn mạnh: Từ những năm 90 của thế kỉ XX, các dân tộc Á, Phi, Mĩ - Latinh đã đập tan được hệ thống thuộc địa chủ nghĩa đế quốc, thành lập hàng loạt các nhà nước độc lập trẻ tuổi. Đó là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử làm thay đổi bộ mặt của các nước Á, Phi, Mĩ - Latinh.
Dặn dò, ra bài tập về nhà
Học bài cũ, đọc và chuẩn bị bài mới
Trả lời các câu hỏi trong SGK