Chương VI
VIỆT NAM TỪ 1954 ĐẾN NĂM 1975

Bài 28
XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC
ĐẤU TRANH CHỐNG ĐẾ QUỐC MĨ VÀ CHÍNH QUYỀN
SÀI GÒN Ở MIỀN NAM (1954 - 1965)


I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học, HS cần:
1.Kiến thức
Hiểu được tình hình nước ta sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 bị chia cắt làm hai miền.
Nắm được nhiệm vụ cách mạng của từng miền trong giai đoạn từ 1954 đến 1965.
Nắm được trong quá trình thực hiện những nhiệm vụ đó, nhân dân ta từng miền đã gặp phải những khó khăn gì và đã thu được những thành quả to lớn gì? Đồng thời cho HS thấy được những mặt còn hạn chế.
2.Tư tưởng, tình cảm, thái độ
Bài giảng cần toát lên sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng - Bác trong việc chỉ đạo nhân dân ta tiến hành đồng thời hai nhiện vụ chiến lược, từ đó gắn niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng , trân trọng tình cảm ruột thịt Bắc - Nam.
3.Kỹ năng
Rèn cho HS kỹ năng phân tích, đánh giá một sự kiện, một giai đoạn lịch sử; kỹ năng sử dụng bản đồ.
II.THIẾT BỊ DẠY HỌC
Sử dụng bản đồ treo tường "Phong trào Đồng khởi" và bản đồ chống chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", tham khảo tài liệu "Phương pháp sử dụng bản đồ", máy đèn chiếu, sưu tầm tranh ảnh nhân kỷ niệm 30 năm giải phóng miền Nam.
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
Về nội dung cho từng tiết có thể GV chủ động phân chia như sau:
Tiết 1: gồm các mục I và mục II
Tiết 2: gồm các mục III và phần 1 của mục IV
Tiết 3: gồm phần 2 của mục IV và mục V
1.Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Hãy nêu nội dung cơ bản và ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.
Câu hỏi 2: Hãy trình bày ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954).
2.Giới thiệu bài mới
Sau sự kiện ngày 21 tháng 7 năm 1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta tuy thắng lợi, song độc lập tự do mới giành được ở miền Bắc. Do vậy đất nước ta, dưới sự chỉ đạo của Đảng và Bác phải cùng đồng thời thực hiện hai nhiêm vụ chiến lược cách mạng ở hai miền khác nhau, nhằm tiến tới thống nhất nước nhà.
3.Dạy và học bài mới

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Cá nhân/Nhóm
GV: Sau khi trình bày khái quát hình 57 SGK, đặt câu hỏi
- Nêu những nét lớn về tình hình nước ta sau Hiệp định Giơ-ne-vơ?
HS đọc trước SGK, trình bày theo ý hiểu của mình:
- Ngừng bắn, chuyển quân, rút quân, Hội nghị hiệp thương.
Hoạt động 2: Cá nhân/Nhóm
GV: Đặt câu hỏi
- Mĩ nhảy vào miền Nam Việt Nam với âm mưu thủ đoạn gì?
HS: Chia cắt hai miền, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới.
(GV: nói thêm về thuộc địa kiểu mới)
Hoạt động 1 : Cá nhân /Nhóm
GV: đặt câu hỏi
- Em hiểu thế nào là cải cách ruộng đất ?
( GV gợi ý : là cuộc cách mạng do ai làm ? đánh ai ? nhằm mục đích gì ?)
Hoạt động 2 : Cá nhân / Nhóm
GV: đặt câu hỏi: Kết quả, ý nghĩa sau 5 đợt tiến hành cải cách?
HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi, HS khác có thể nhận xét, bổ sung.
Cuối cùng GV kết luận.
Hoạt động 3: Cá nhân/Nhóm
GV: đặt câu hỏi
- Những hạn chế trong tiến hành cải cách ruộng đất ? ( nội dung SGK )
Hoạt động 1: Cá nhân / Nhóm
GV : đặt câu hỏi :
Em hãy trình bày tóm tắt những thành tựu mà nhân dân ta đã giành được trong công cuộc khôi phục kinh tế , hàn gắn vết thương chiến tranh .
Từ đó , em hãy lý giải tại sao Đảng và Nhà nước ta phải tiến hành nhiệm vụ khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh ngay sau khi kết thúc chiến tranh ?
(GV gợi ý : Trên từng lĩnh vực kinh tế có những thành tựu nổi bật ? Những kết quả đó có tác dụng như thế nào ?)
Hoạt động 2 : Cá nhân / Nhóm
GV đặt câu hỏi : Những thành tựu thu được được trên mang lại ý nghĩa gì?









Hoạt động 1: Cá nhân / Nhóm
GV: đặt câu hỏi
- Em hiểu thế nào là cải tạo quan hệ sản xuất ?
(GV gợi ý: Ở nông thôn trước chiến tranh có những giai cấp nào ? Quan hệ giữa hai cấp đó trong xản xuất có quan hệ như thế nào ?Ở thành thị trong các nhà máy .)
Hoạt động 2: Cá nhân / Nhóm
GV: đặt câu hỏi
Trong 3 năm (1958 - 1960) , Nhà nước ta đã tiến hành quan hệ xản xuất như thế nào ? đã thu được kết quả gì trong việc cải tạo xản xuất ?
( GV gợi ý : Vận độ�ng ai ..? Nhằm mục đích gì .?
Hoạt động 3: Cá nhân / Nhóm
GV: đặt câu hỏi
Trong công cuộc cải tạo chúng ta có những hạn chế gì ?
(GV gợi ý: Chú ý dòng chữ nghiêng đầu trang 132 )
Hoạt động 4: Cá nhân / Nhóm
GV: đặt câu hỏi
Những thành tựu trên lĩnh vực văn hoá giáo dục ?
I. Tình hình nước ta sau Hiệp định Giơ - ne - vơ 1954 về Đông Dương
+ Chiến tranh được chấm dứt , miền Bắc hoàn toàn giải phóng .
+ Do âm mưu của Pháp , sau đó là Mĩ và chính quyền Sài Gòn , đưa đến tình trạng nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền .




+ Mĩ muốn biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới , căn cứ quân sự Đông Dương và Đông Nam Á .

II. Miền Bác hoàn toàn cải cách ruộng đất , khôi phục kinh tế , cải tạo quan hệ sản xuất (1954 - 1960)
1. Hoàn thành cải cách ruộng đất
- Sau 5 đợt cải cách ruộng đất đã thu 81 vạn ha ruộng , 10 vạn trâu bò , 1,8 triệu công cụ từ tay địa chủ chia cho 2 triệu hộ dân
- Bộ mặt nông thôn miền Bắc thay đổi , giai cấp địa chủ phong kiến bị đánh đổ , khối liên minh công nông được củng cố.
+ Thắng lợi này đã góp phần thực hiện nhiệm vụ khôi phục kinh tế , hàn gắn vết thương ở miền Bắc



2. Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh
+ Khôi phục kinh tế , hàn gắn vết thương chiến tranh là nhiệm vụ tất yếu sau chiến tranh , trên mọi mặt như :
- Nông nghiệp : Khai khẩn đất hoang , tu sửa thuỷ lợi . cuối năm 1957 , sản lượng nông nghiệp vượt trước chiến tranh thế giới thứ hai , nạn đói kinh niên đã bị đẩy lùi .
- Công nghiệp : Các nhà máy cũ đã hoạt động trở lại , nhiều nhà máy mới được xây dựng . Cuối năm 1957 , có 97 nhà máy , xí nghiệp do Nhà nước quản lý .
- Thủ công nghiệp : Nhiều mặt hành tiêu dùng được sản xuất , đáp ứng được nhu cầu của nhân dân .
- Thương nghiệp : Mậu dịch quốc danh , hợp tác xã mua bán ngày càng mở rộng và phát triển . Cuối năm 1957 , miền Bắc đã đặt mối quan hệ với 27 nước .
- Giao thông vận tải: Đường sắt , đường bộ , hải cảng được khôi phục và mở rộng , đường hàng không dân dung quốc tế được khai thông
3. Cải tạo quan hệ xản xuất , bước đầu phát triển kinh tế văn hoá (1958 - 1960)
+ Trong 3 năm (1958 -1960) miền Bắc tập trung vào nhiệm vụ vận động các nông dân , thợ thủ công sản xuất cá thể , các thương nhân , các nhà tư sản . vào lao động tập thể trong các hợp tác xã , quốc doanh hoặc công tư hợp doanh

+ Kết quả là sau cải tạo , quan hệ sản xuất người bóc lột người ở miền Bắc đã được xoá bỏ . Cuối năm 1960 , đã có 172 cơ sở công nghiệp lớn do Trung ương quản lý , 500 cơ sở do địa phương quản lí .


+ Cuối năm 1960 , căn bản đã xoá được nạn mù chữ ở miền xuôi , so với năm 1957 số học sinh phổ thông tăng 80% , số sinh viên đại học tăng gấp 2 lần.




4. Sơ kết bài học
- Thấy được tình hình nước ta sau Hiệp định Giơnevơ
- Nắm được các thành tựu trên các lĩnh vực mà nhân dân miền Bắc đã giành được trong công cuộc khôi phục , hàn gắn chiến tranh và bước đầu phát triển .

5. Dặn dò, ra bài tập
- Đọc trước mục III và IV ;Làm bài tập SGK tr 141.

Tiết 2

1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1 : Sau hiệp Giơnevơ 1954 , tình hình nước ta như thế nào ?

Câu hỏi 2 : Từ năm 1954 đến năm 1960 , Đảng - Nhà nước lãnh đạo nhân dân miền Bắc thực hiện thành công những nhiệm vụ gì ?

2. Giới thiệu bài mới
Trong khi nhân dân , miền Bắc được hưởng hoà bình , ra sức hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển mọi mặt để tiến lên chủ nghĩa xã hội , làm chỗ dựa vững chắc cho miền Nam , thì nhân dân miền Nam vẫn phải tiếp tục tiến hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân , đấu tranh chống đế quốc Mĩ xâm lược và chính quyền Sài Gòn .

3. Dạy và học bài mới

Hoạt động thầy và trò
Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Cá nhân / Nhóm
GV : đặt câu hỏi
- Tình hình miền Nam sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954
(GV gợi ý :A�m mưu của Mĩ . ; thái độ của nhân dân miền Nam, đặc biệt là nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn. )





Hoạt động 2: Cá nhân/Nhóm
GV: đặt câu hỏi
- Đứng trước những hánh động bạo ngược của Mĩ - Diệm, thái độ của nhân dân miền Nam như thế nào?
(GV gợi ý: hình thức đấu tranh chính trị công khai hoà bình. còn phù hợp không. )
Hoạt động 1: Cá nhân/Nhóm
GV: đặt câu hỏi
- Hoàn cảnh lịch sử nào đã dẫn đến phong trào "Đồng Khởi"?
(GV gợi ý: nêu những hành động bạo ngược của Mĩ - Diệm, chủ trương của Đảng.)
Hoạt động 2: Cá nhân / Nhóm
GV : đặt câu hỏi
- Nhìn trên Lược đồ phong trào " Đồng khởi " ( hình 60 , tr 134 , SGK ) em hãy nẹu nhận xét của mình về phong trào " Đồng khởi "
( GV gợi ý : dựa vào nội dung SGK và lược đồ nhận xét về tổ chức , về quy mô ,.)
Hoạt động 3: Cá nhân / Nhóm
GV : đặt câu hỏi
- Nêu kết quả , ý nghĩa