Tiết 5 + 6
Bài 3
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI
(tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kiến thức
Cách mạng công nghiệp : Nội dung, hệ quả
Sự xác lập chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới.
Tư tưởng : Cho học sinh thấy rõ được :
Sự áp bức, bóc lột của CNTB đã gây nên bao đau khổ cho nhân dân lao động thế giới.
Nhân dân lao động thực sự là người sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kỹ thuật sản xuất.
Kỹ năng : Hướng dẫn cho HS biết :
Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK.
Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế.
II/ THIẾT BỊ TƯ LIỆU :
Tìm hiểu nội dung các kênh hình trong SGK.
" Đọc" và sử dụng các bản đồ trong SGK hoặc có thể vẽ thêm.
Có thể sưu tầm một số tài liệu tham khảo cần thiết.
III.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Phương pháp thảo luận, trực quan, phát vấn, bài tập, giải thích, miêu tả.
IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Ổn định lớp
Kiểm tra bài cũ:
Nguyên nhân bùng nổ của cách mạng và thắng lợi của cách mạng?
Nêu ý nghĩa và hạn chế của cách mạng Pháp?
Hoạt động 1:
Giới thiệu bài mới: Cách mạng tư sản thành công ở một số nước như Anh, Pháp., phương thức sản xuất TBCN phát triển nhanh ở các nước này, đặc biệt ở Anh, máy móc ra đời, được sử dụng ngày càng nhiều ở Anh. Nước Anh có đủ điều kiện để bước vào cuộc cách mạng công nghiệp sau đó là Pháp, Đức . và CNTB xác lập trên phạm vi toàn thế giới => bài 3
3. Tiến trình giảng dạy
I. CM CÔNG NGHIỆP ANH


Hoạt động dạy và học
Nội dung bài học

Hoạt động 2:1. Cách mạng công nghiệp ở Anh

GV: nhắc lại CMTS sớm thành công ở Anh vào TK XVII đã đưa nước Anh phát triển tự do theo CNTB => nhu cầu sử dụng máy móc trong sản xuất. Máy móc đã sử dụng trong thời kỳ trung đại song còn thô sơ (cần trục nhỏ, động cơ chạy bằng sức gió) do đó cần cải tiến, phát minh nhiều máy để đẩy nhanh sản xuất, tạo ra sản phẩm nhiều và phức tạp hơn).
( Trước yêu cầu đó, vào những năm 60 của thế kỷ XVII, ở Anh có sự kiện gì xảy ra?
HS trả lời trong SGK
GV cho HS đọc thầm đoạn in nghiêng.
( Vì sao các máy móc của ngành dệt lại xuất hiện sớm ?
(Vì ngành dệt là ngành sản xuất chủ yếu của nước Anh).
( Cho HS quan sát hình 12, 13, em hãy cho biết việc kéo sợi đã thay đổi như thế nào về cách sản xuất và năng suất lao động?
Hình 12 có rất nhiều phụ nữ kéo sợi để cung cấp cho chủ bao mua => năng suất thấp, trả công cho nhiều người.
H 13: Máy kéo sợi Gien - ni, so với chiếc xa cổ truyền (H12) - từ chỗ một người kéo sợi với 1 cọc sợi , đã tăng lên 16 cọc sợi, làm cho năng suất tăng gấp 8 lần, sau này tăng hơn nữa.
( Theo em, điều gì xảy ra trong ngành dệt của nướcAnh khi máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng rộng rãi?
(Phát minh này không chỉ giải quyết được nạn đói sợi trước đây mà còn dẫn đến tình trạng thừa sợi).






( Kéo theo sự ra đời của máy kéo sợi Gien -ni thì các năm 1769,1785 có sự kiện gì?
Phát minh ra máy kéo sợi bằng sức nước (1769) và máy dệt (1785) làm tăng năng suất 40 lần so với trước.
GV cho HS đọc thầm đoạn in nghiêng để thấy vai trò của sức nước => nhu cầu cần máy hơi nước.
( Năm 1784, có sự kiện gì nổi bật đã làm thay đổi kinh tế Anh?
(Giêm Oát phát minh máy hơi nước).
GV giới thiệu đôi nét về Giêm Oát (H14)
=> GV giới thiệu cho HS 1 số các loại máy móc được phát minh ở Anh đặc biệt là máy hơi nước.
( Sự ra đời của máy hơi nước mang đến cho công nghiệp Anh những thành quả gì ?
Sản xuất phát triển, nhiều máy móc khác ra đời (tàu thuỷ, tàu lửa).
Sau ngành dệt, thì ngành nào cũng phát triển ở Anh?
(Giao thông vận tải và các ngành kinh tế khác)
( Vì sao ngành giao thông vận tải lại rất phát triển?
( nhu cầu vận chuyển hàng hoá, sản phẩm)
GV cho HS xem hình 15 (Xe lửa Xti-phen-xơn): Buổi lễ khánh thành đường sắt đầu tiên ở Anh (1825), đầu máy kéo theo 33 toa, do Gioóc-giơ Xti -phen -xơn lái. Ông là thợ cơ khí tự học thành kỹ sư. Xe lửa chạy với tốc độ 24/km=> Tốc độ đáng kinh ngạc lúc bấy giờ.
( Vì sao vào giữa TK XIX, Anh đẩy mạnh sản xuất gang thép và than đá?
(Nguyên liệu chế tạo máy móc)
( Kết quả của CMCN?
(HS trả lời SGK => Định nghĩa CM công nghiệp ( cho HS tra cứu bảng thuật ngữ)
SGK trang 154
GV chuyển ý: Sau cuộc cách mạng công nghiệp của Anh là cuộc cách mạng công nghiệp của Pháp và Đức => 2
1. Cách mạng công nghiệp ở Anh:




















Máy móc ra đời sớm nhất ở Anh (máy kéo sợi, máy dệt, máy hơi nước,.) là nước tiên phong trong cách máng công nghiệp.

Hoạt động 3: 2: CM công nghiệp ở Pháp, Đức


( Pháp tiến hành cách mạng công nghiệp vào những năm bao nhiêu?
1830-1850



GV có thể cho HS thảo luận câu: Vì sao ở Pháp cách mạng công nghiệp bắt đầu muộn nhưng lại phát triển nhanh hơn?
(Nhờ đẩy mạnh sản xuất gang, sắt, sử dụng nhiều máy hơi nước) .
( Kết quả của CM Pháp?
HS đọc SGK

( Cách mạng công nghiệp Đức diễn ra vào năm nào?
(Những năm 40 của thế kỷ XIX).
( Ở Đức, cách mạng công nghiệp còn muộn hơn nước nhưng lại cũng phát triển nhanh về tốc độ và năng suất do đâu?
(Nhờ tiếp nhận thành tựu kỹ thuật ở Anh)
( Sự phát triển của CMCN Đức thể hiện ở điểm nào?
HS trả lời SGK trang 21.
GV hướng dẫn cho HS quan sát 16 để giải thích cách mạng công nghiệp được ứng dụng trong nông nghiệp => nông nghiệp phát triển.
GV chuyển ý: Cụôc cách mạng công nghiệp đã đem lại sự phát triển trong sản xuất, kinh tế => Hệ quả của cách mạng công nghiệp ra sao => 3
2.Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức:
- Pháp: tiến hành từ 1832-1850 đứng thứ hai sau Anh.



- Đức:1850 -1860: phát triển nhanh, cơ giới hoá nông nghiệp.






Hoạt động 4: 3. Hệ quả của CM công nghiệp:


( CMCN đã làm thay đổi bộ mặt các nước tư bản ra sao?
HS trả lời SGK





Từ lược đồ 17, 18 GV hướng dẫn HS nêu những biến đổi của nước Anh sau khi hoàn thành cách mạng công nghiệp theo bảng thống kê sau:

Nước Anh giữa thế kỷ 18
Nước Anh nửa đầu thế kỷ 19

Chỉ có 1 số trung tâm sản xuất thủ công.
Xuất hiện vùng công nghiệp mới hầu hết nước Anh.
Xuất hiện các trung tâm khai thác than đá.

Có 4 thành phố trên 50.000 dân
Có 14 thành phố trên 50.000 dân.

Chưa có đường sắt
Có nhiều tuyến đường sắt mới trên các thành phố, hải cảng,
khu công nghiệp.

Sản xuất công nghiệp TBCN phát triển nhanh chóng => quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh.
( Về mặt xã hội có hệ quả nghiêm trọng gì?
(Hình thành 2 giai cấp cơ bản của xã hội TBCN đó là giai cấp TS và giai cấp VS, luôn mâu thuẫn với nhau).
Qua ý này, em hãy nhớ lại trong XHPK có nhưng mâu thuẫn cơ bản nào và quan hệ giữa các giai cấp đó ra sao? ( PK >< nông dân mâu thuẫn với nhau).
GV tổng kết: Cách mạng công nghiệp đã làm cho CNTB nhanh chóng phát triển mạnh và dần dần lan ra khắp thế giới. Quá trình xác lập CNTB như thế nào => III
3.Hệ quả của CM công nghiệp:
Kinh tế:
Sản xuất tăng nhanh, nhiều.
Nhiều thành phố, nhiều khu công nghiệp lớn mọc lên).













Cư dân thành thị tăng





Xã Hội: hình thành 2 giai cấp cơ bản tư sản và vô sản.

 4.Củng cố (HS làm bài tập trong SGK)
Hệ quả của cách mạng công nghiệp như thế nào?
5.Dặn dò: Về nhà làm các bài tập sau:
Làm BT số 1-7/17,19- sách thực hành LS
* Rút kinh nghiệm





Ngày tháng năm Nhóm trưởng


Lê Thị Ngọc Liêm