Ngày soạn:
Ngày giảng:25/3/2024(8A1,8A2)
TIẾT 109:
BÀI 8: VĂN BẢN 3:
XE ĐÊM
(Trích, Côn- xtan-tin Pau-xtốp-ki)
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
* Yêu cầu tối thiểu đối với HS:
HS biết được về nhân vật An-đéc-xen thông qua các phương diện: chân
dung, tính cách, tấm lòng nhân hậu và trí tưởng tượng bay bổng – điều khiến
truyện cổ tích của ông chinh phục hàng triệu độc giả trên thế giới.
* Yêu cầu đối với HS khá – giỏi:
Phân tích được nhân vật An-đéc-xen ở các phương diện: chân dung, tính
cách, tấm lòng nhân hậu và trí tưởng tượng bay bổng – điều khiến truyện cổ tích
của ông chinh phục hàng triệu độc giả trên thế giới.
2. Phẩm chất
Trân trọng, tin yêu vẻ đẹp của con người, thiên nhiên; biết sống có trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Thiết bị dạy học
- SGK, SGV.
- Máy chiếu, máy tính.
2. Học liệu: Ngữ liệu đọc.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG (...)
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình. HS kết nối với kiến thức đã học, khắc sâu kiến thức nội dung
bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
Chủ đề của văn bản trên là gì?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi, chia sẻ ý kiến.
* Gợi ý phương án trả lời:
- Chủ đề: Truyện gửi gắm thông điệp về sức mạnh của trí tưởng tượng và
ảnh hưởng của nó trong văn chương cũng như trong đời sống.
- Sau khi HS trả lời xong GV tái hiện và dẫn dắt vào bài:
Các em thân mến, vậy là thông qua các câu chuyện, đặc biệt là truyện cổ tích thì
chúng ta đã phần nào hình dung ra được An-đéc-xen là người như thế nào, đúng
không? Vậy An-đéc-xen có thực sự giống với những gì chúng ta hình dung hay
không, chúng ta sẽ giải đáp được điều này sau khi học xong bài học ngày hôm
nay. Các em mở sách vở chúng ta bước vào bài mới: Văn bản 3 – Xe đêm
của Côn- xtan-tin Pau-xtốp-ki.

* HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu văn bản (...)
a. Mục tiêu: Tìm hiểu về nhân vật An-đéc-xen thông qua các phương
diện: chân dung, tính cách, tấm lòng nhân hậu và trí tưởng tượng bay bổng
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG
II. Tìm hiểu văn bản
2. Hành động và thái độ nhân
vật An-đec-xen:
- GV: An-đéc-xen đã có hành động gì khi
người đánh xe không bằng lòng cho những
cô gái đến thị trấn vì không đủ tiền?
- HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét, kết luận.
a. Hành động trả số tiền còn thiếu
cho các cô gái, yêu cầu người lái
xe không thô lỗ và với khách:
- GV: Em có cảm nhận gì về An-đéc-xen
qua hành động này?
- HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét, kết luận, kết hợp cho điểm.
- Chi tiết này cho thấy An-đécxen là người tốt bụng, hào phóng,
biết cư xử lịch thiệp và sẵn sàng
giúp đỡ người khác.
- GV: An-đéc-xen đã có hành động gì khi
ngồi cùng những cô gái ở trên xe?
b. Nhiệt tình trò chuyện với các
- HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi.
cô gái, tiên đoán về tương lai
- GV nhận xét, kết luận.
của họ:
- Chi tiết này cho thấy An-đécxen có trí tưởng tượng phong
phú, luôn có sẵn các câu chuyện
trong đầu, chỉ cần một gợi ý là có
thể chắp cánh cho trí tưởng tượng
của ông bay xa.
- GV: Đối với Guýt-len, An-đéc-xen đã có
hành động gì? Điều đó thể hiện điểu gì ở
nhân vật này?
- Đem đến niềm vui cho cháu bé ở
- HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi.
xứ Guýt-len -> Chi tiết này cho
- GV nhận xét, kết luận.

thấy An-đéc-xen là người yêu và
hiểu trẻ thơ, biết đem đến niềm vui
và hạnh phúc cho trẻ thơ bằng
những hành động đầy sáng tạo.
- HS thảo luận nhóm (7'), hoàn thành
phiếu học tập số 2:
Phiếu học tập số 2
Lời tiên tri của An-đécNhân vật
xen
Ni-cô-lina
Ma-ri-a
An-na
- HS báo cáo kết quả thảo luận.
- HS nhóm khác nhận xét, bổ sung.
- GV nhận xét, chốt kiến thức trên bảng
phụ.
Lời tiên đoán của An-đécNhân vật
xen
Ni-cô-li- An-đéc-xen tiên đoán “nếu
na
chẳng may có chuyện gì
không lành xảy ra với người
yêu của cô, cô sẽ chẳng đắn
đo suy nghĩ, lên đường,
vượt qua ngàn dặm, qua núi
tuyết và sa mạc khô cằn để
gặp chàng, cứu chàng khỏi
cơn nguy khốn”
Ma-ri-a An-đéc-xen tiên đoán cô sẽ
“gặp được một người xứng
đáng với trái tim nhiều
mong muốn của cô”, và
người đó “tất nhiên phải là
một người tuyệt vời”, “có
một tâm hồn lớn lao”
An-na
An-đéc-xen tiên đoán cô sẽ
hạnh phúc với sự bận bịu
khi chăm sóc những đứa
con và chồng tương lai sẽ
“đỡ cô một tay trong việc
đó”

- An-đéc-xen nhiệt tình tiên đoán
về tương lai của những cô gái
trên cùng chuyến xe -> Trong lời
tiên tri, An-đéc-xen đã gửi gắm
tình cảm đôn hậu, dịu dàng,

mong muốn các cô gái đều có
tương lai tốt đẹp. Chính lời tiên
tri đẹp đẽ và dịu dàng của Anđéc-xen đã thôi thúc hành động
của các cô gái, khích lệ họ đi tìm
hạnh phúc cho riêng mình.
3. Thái độ của nhà văn đối với
An-đec-xen.
- GV: Qua đoạn trích, em nhận ra tình
cảm, thái độ gì của nhà văn Pau-xtốp-xki Nhà văn Pau-xtốp-xki đã rất trân
đối với nhà văn An-đéc-xen?
trọng tài năng và tâm hồn bay
- HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi.
bổng của nhà văn An-đéc-xen.
- GV nhận xét, kết luận.
* Nhiệm vụ 3: Tổng kết (...)
a. Mục tiêu: HS nhận biết được những nét nghệ thuật tiêu biểu và ý nghĩa
của văn bản.
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG
III. Tổng kết.
- GV sử dụng kĩ thuật trình bày một 1. Nghệ thuật
phút để yêu cầu HS hoạt động cá - Cốt truyện đa tuyến truyện lồng
nhân, tóm tắt những đặc sắc về nghệ truyện
thuật và nội dung, ý nghĩa của văn - Các yếu tố liên tưởng, tưởng tượng
bản.
thi vị dẫn dắt người đọc vào thế giới
- HS suy nghĩ cá nhân và ghi ra giấy hồn nhiên đầy mơ mộng
câu trả lời trong 01 phút.
- Ngôi kể thứ ba làm tăng tính khách
- GV hướng theo dõi, hỗ trợ (nếu HS
quan, chân thật.
gặp khó khăn).
- HS trình bày các nội dung tổng kết. 2. Ý nghĩa
Truyện gửi gắm thông điệp về sức
HS khác bổ sung.
mạnh của trí tưởng tượng và ảnh
GV nhận xét, đánh giá, biểu dương.
hưởng của nó trong văn chương cũng
như trong đời sống.
* HOẠT ĐỘNG 3: Củng cố và hướng dẫn học bài (...)
1. Củng cố:
+ GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy nhắc lại những đặc điểm cơ bản của
một tác phẩm Truyện ngắn qua các văn bản đã học.
+ GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
2. Hướng dẫn học bài:

+ Lựa chọn và đọc lại một câu chuyện trong chương trình Ngữ Văn THCS
mà em yêu thích.
+ Tìm hiểu về tác giả, nội dung và nghệ thuật của câu chuyện đó.
………………………………………………
Ngày soạn:
Ngày giảng:26/3/2024(8A1,8A2)
Tiết: 110, 111, 112 - Bài 8
VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH MỘT TÁC PHẨM (TRUYỆN)
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
* Yêu cầu tối thiểu đối với HS:
- Biết viết bài văn đảm bảo các bước: chuẩn bị trước khi viết; tìm ý và lập
dàn ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm.
- Nêu được và làm rõ được vấn đề nghị luận: về một tác phẩm (đoạn trích).
- Phát triển kĩ năng viết: viết về một tác phẩm (truyện): nêu được chủ để,
dẫn ra và phân tích được tác dụng của một vài nét đặc sắc vể hình thức nghệ
thuật của tác phẩm, nêu được ý nghĩa, giá trị của tác phẩm truyện.
* Yêu cầu đối với HS khá – giỏi:
- Hs phân tích được một tác phẩm truyện một cách toàn diện (Nội dung,
nghệ thuật...).
3. Phẩm chất:
Ý thức tự giác, tích cực trong học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Thiết bị dạy học
Máy tính, máy chiếu...
2. Học liệu
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU (...)
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ
học tập của mình. Dẫn dắt vào bài mới
b. Tổ chức thực hiện:
- GV đưa ra yêu cầu:
Em hãy kể tên 5 tác phẩm (truyện) đã học mà em yêu thích nhất. Chia sẻ với
bạn bè về một trong 5 tác phẩm (truyện) đó.
- HS hoạt động cá nhân chia sẻ, trả lời câu hỏi.
- HS khác bổ sung, chia sẻ.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức, đẫn dắt vào bài mới.
* HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (...)
a. Mục tiêu:

- Nhận biết được đặc điểm của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác
phẩm truyện;
Biết cách phân tích văn bản mẫu;
Nhận biết được quy trình viết.
b. Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

- GV yêu cầu HS đọc bài viết tham
khảo, lưu ý HS vẽ các thẻ chỉ dẫn.

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
I. Phân tích bài viết tham khảo
Văn bản: “Bức tranh của em gái tôilời tự thú chân thành”.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm
(8'), trao đổi các vấn để sau:
+ Phần Mở bài của bài viết tham
khảo giới thiệu về tác giả, tác phẩm
và nêu ý kiến khái quát vể tác phẩm a. Mở bài
Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và khái
như thế nào?
quát về tác phẩm.
b. Thân bài
- Nêu ngắn gọn về nội dung chính của
+ Bài viết tham khảo đã nêu nội dung tác phẩm.
- Dùng lí lẽ, bằng chứng chỉ ra và
chính và chủ đề của truyện là gì?
+ Theo bài viết tham khảo, truyện có phân tích tác dụng một số nét đặc sắc
những đặc điểm nổi bật nào vẽ hình về hình tượng nghệ thuật của tác
phẩm.
thức nghệ thuật?
+ Trong các đặc điểm vể hình thức - Phân tích tác dụng nghệ thuật thể
nghệ thuật ấy, bài viết tham khảo lựa hiện tâm lí nhân vật “tôi”.
chọn phần tích kĩ lưỡng đặc điểm - Phân tích tác dụng của nghệ thuật sử
nào, đặc điểm nào chỉ được nêu lên dụng ngôi kể.
chứ không phần tích?
c. Kết bài
+ Theo bài viết tham khảo, ý nghĩa Khẳng định tâm huyết, tài năng của
tác giả và ý nghĩa giá trị của tác phẩm.
của truyện là gì?
- Mỗi nhóm cử đại diện trình bày, các
nhóm khác nhận xét, đánh giá, bổ
sung.
- GV nhận xét, chốt kiến thức.
* HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (...)
a. Mục tiêu:
- Nhận biết được đặc điểm của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác
phẩm truyện và viết được bài văn thuộc kiểu bài này
- Yêu thích và bước đầu có ý thức tìm hiểu tác phẩm
b. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
- GV chuyển giao nhiệm vụ:
+ Xác định mục đích viết, người đọc?
+ Em dự định lựa chọn nhân vật nào?
+ Hướng dẫn Hs tìm ý cho bài viết
theo PHT số 1 về tác phẩm đó.
Phiếu học tập số 1
Chủ đề Đặc điểm Ý nghĩa
của
nổi bật về của
truyện?
hình thức truyện?
nghệ
thuật?

NỘI DUNG
III. Thực hành viết theo các bước
1. Trước khi viết

a. Lựa chọn đề tài
Lựa chọn một tác phẩm truyện yêu
thích
Ví dụ: Vẻ đẹp của truyện ngắn Lặng lẽ
Sa Pa; Sức hấp dẫn của đoạn trích Đi
lấy mật (trích Đất rừng phương Nam
của Đoàn Giỏi),...
b. Tìm ý
Đặt câu hỏi xoay quanh nội dung tác
phẩm ( truyện):
- Chủ đề của truyện là gì?
- Đặc điểm nổi bật về hình thức nghệ
+ Gv hướng dẫn hs sắp xếp phần tìm thuật?
ý thành một dàn ý hoàn chỉnh.
- Ý nghĩa của truyện?
- HS hoạt động cá nhân, tự hoàn thiện c. Lập dàn ý
phiếu học tập.
- Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn về tác
- HS báo cáo, nhận xét, bổ sung.
phẩm ( nhan đề, tác giả), nêu ý kiến
- Gv chốt kiến thức.
khái quát về tác phẩm.
- Thân bài:
+ Ý 1: Nêu nội dung chính của tác
phẩm
+ Ý 2: Nêu chủ đề của tác phẩm.
+ Ý 3: Chỉ ra và phân tích một số nét
đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác
phẩm.
…
- Kết bài: Khẳng định ý nghĩa, giá trị
của tác phẩm
Hết tiết 110, chuyển tiết 111
2. Viết bài
Ngày giảng:26/3/2024(8A1)
28/3/2024(8A2)
GV trình chiếu bảng kiểm số 2, HS
dựa vào dàn ý, viết một bài văn hoàn
chỉnh.
3. Chỉnh sửa bài viết
- Đọc lại bài và chỉnh sửa
Hết tiết 111, chuyển tiết 112
.
Ngày giảng:28/3/2024(8A1)
29/3/2024(8A2)
- GV yêu cầu HS nhắc lại yêu cầu đối
với kiểu bài phân tích một tác phẩm
truyện.

- GV nhận xét chung về bài viết của
HS theo các yêu cầu đối với kiểu bài
phân tích một tác phẩm truyện.
- GV yêu cầu HS chỉnh sửa theo
hướng dẫn trong SHS trang 81 (Theo
bảng phụ lục)
- HS hoạt động cá nhân chỉnh sửa bài
viết theo yêu cầu.
- GV đọc một số đoạn văn hoặc bài
văn viết tốt để HS được học hỏi cách
viết của bạn.
Bảng kiểm bài văn phân tích một tác phẩm ( truyện)
Các phần
của bài viết
Mở bài

Nội dung kiểm tra

Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm ( nhan đề, tác
giả)
Nêu ý kiến khái quát về tác phẩm.
Thân bài
Nêu nội dung chính của tác phẩm
Nêu chủ đề của tác phẩm.
Chỉ ra và phân tích một số nét đặc sắc về hình
thức nghệ thuật của tác phẩm.
......
Kết bài
Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm
....
Bảng hướng dẫn chỉnh sửa bài viết
Yêu cầu

Đạt Chưa
đạt

Gợi ý chỉnh sửa

Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm ( Nếu chưa giới thiệu được tác phẩm , hãy viết một
nhan đề, tác giả) , nêu ý kiến khái vài câu giới thiệu về truyện em sẽ phân tích
quát về tác phẩm.
Nêu nội dung chính của tác phẩm

Gạch dưới những nhận xét, đánh gía của em về
tác phẩm. Nếu chưa đầy đủ, cần bổ sung.
Vẽ đường lượn dưới các bằng chứng được trích
dẫn từ tác phẩm. Nếu chưa có hoặc chưa thuyết
phục thì cần bổ sung.

Nêu chủ đề của tác phẩm.

Đánh dấu những câu văn nhận xét, đánh giá về
tác phẩm. Nếu chưa có hoặc chưa đủ thì cần viết
thêm.

Chỉ ra và phân tích một số nét đặc Hãy viết một vài câu nêu ý nghĩa của hình tượng
sắc về hình thức nghệ thuật của nghệ thuật đặc sắc.

tác phẩm.
Đảm bảo yêu cầu về chính tả và Rà soát lỗi chính tả và diễn đạt. Chỉnh sửa nếu
diễn đạt
phát hiện lỗi.

* HOẠT ĐỘNG 4: CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN HỌC BÀI (...)
* Củng cố
- HS nhắc lại yêu cầu đối với kiểu bài phân tích một tác phẩm truyện.
- GV nhận xét việc học tập của cả lớp trong tiết học
* Hướng dẫn về nhà
- Bài cũ: Học nội dung đã ghi
- Tìm kiếm các tài liệu về vai trò, vị trí của văn học; cơ hội và thách thức
của văn học trong đời sống hiện nay.
- Bài mới: Nói và nghe: Chuẩn bị nội dung trình bày ý kiến về một vấn đề
xã hội (Văn học trong đời sống hiện nay)
Duyệt giáo án của chuyên môn