thuvienhoclieu.com

Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ 1: TỰ TẠO ĐỘNG LỰC
VÀ ỨNG PHÓ VỚI ÁP LỰC TRONG CUỘC SỐNG
(Tiết 1 – Tiết 12)
MỤC TIÊU CHUNG CỦA CHỦ ĐỀ:
Sau chủ đề này, HS sẽ:
- Khám phá được khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số tình
huống của cuộc sống.
- Biết cách tạo động lực cho bản thân để thực hiện hoạt động.
- Ứng phó được với những căng thẳng trong quá trình học tập và và trước các áp lực
của cuộc sống.
GỢI Ý NỘI DUNG SINH HOẠT DƯỚI CỜ VÀ SINH HOẠT LỚP
- Tham gia tọa đàm về Con đường phát triển của bản thân.
- Thảo luận về biện pháp ứng phó với căng thẳng và áp lực.
- Trao đổi về cách duy trì động lực học tập và làm việc.
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ
TUẦN 1: NHIỆM VỤ 1, 2
- TÌM HIỂU NHỮNG THAY ĐỔI TRONG CUỘC SỐNG
VÀ KHẢ NĂNG THÍCH NGHI CỦA BẢN THÂN VỚI SỰ THAY ĐỔI ĐÓ;
- TÌM HIỂU VỀ CÁCH ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG TRONG HỌC TẬP
VÀ ÁP LỰC TRONG CUỘC SỐNG
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Khám phá được khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số tình
huống của cuộc sống.

thuvienhoclieu.com

Trang 1

thuvienhoclieu.com

- Ứng phó được với những căng thẳng trong quá trình học tập và và trước các áp lực
của cuộc sống.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm;
Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV.
Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy
logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Xác định được những nét đặc trưng về hành vi và lời nói của bản thân.
- Thể hiện được sở thích của mình theo hướng tích cực.
- Giải thích được ảnh hưởng của sự thay đổi cơ thể đến các trạng thái cảm xúc, hành
vi của bản thân.
3. Phẩm chất
- Nhân ái, trách nhiệm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SGK, SGV, SBT Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 9 (Bản 1) – Chân
trời sáng tạo.
- Tranh ảnh liên quan đề Chủ đề 1.
- Hướng dẫn HS thực hiện các nhiệm vụ trong SGK, các nhiệm vụ cần rèn luyện tại
nhà để tham gia các hoạt động trên lớp hiệu quả.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 9 (Bản 1) – Chân trời sáng tạo.
- Thực hiện nhiệm vụ GV giao trước khi đến lớp về Chủ đề 1.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của
bài học.
thuvienhoclieu.com

Trang 2

thuvienhoclieu.com

d. Nội dung:
- Giới thiệu ý nghĩa chủ đề: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Gương mặt biết nói”, HS
thể hiện biểu cảm, hành động phù hợp với tình huống bắt thăm được; đoán tình huống
qua biểu cảm, hành động; giới thiệu ý nghĩa chủ đề 1.
- Định hướng nội dung: GV hướng dẫn HS đọc và nắm được các nhiệm vụ cần thực hiện
trong chủ đề.
c. Sản phẩm:
- HS chơi trò chơi “Gương mặt biết nói” và lắng nghe GV dẫn dắt vào nội dung chủ đề.
- HS nêu các nhiệm vụ cần thực hiện trong chủ đề.
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Giới thiệu ý nghĩa chủ đề
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV dẫn dắt: Trước những tác động không mong muốn trong cuộc sống, mỗi người
thường có biểu cảm, phản ứng khác nhau, trong đó có cả biểu cảm, phản ứng thể hiện
tâm trạng căng thẳng, lo lắng.
- GV chia HS cả lớp thành các nhóm nhỏ (4 – 6 HS/nhóm).
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Gương mặt biết nói”, HS thể hiện biểu cảm, hành
động phù hợp với tình huống bắt thăm được; đoán tình huống qua biểu cảm, hành động.

thuvienhoclieu.com

Trang 3

thuvienhoclieu.com

- Sau khi kết thúc trò chơi, GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Những biểu cảm, hành động
thể hiện trong trò chơi có phải là biểu hiện của tâm lí căng thẳng không?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc theo các nhóm, chơi trò chơi “Gương mặt biết nói” và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện 4 nhóm chơi trò chơi “Gương mặt biết nói” trước lớp.
- GV yêu cầu 1 – 2 HS trả lời câu hỏi sau khi kết thúc trò chơi.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Những biểu cảm, hành động thể hiện trong trò chơi là
biểu hiện của tâm lí căng thẳng.
- GV giới thiệu ý nghĩa của gia đoạn lứa tuổi: Đây là giai đoạn sắp kết thúc Trung học cơ
sở, chuẩn bị bước sang giai đoạn cao hơn và một số năng lực cần thiết cho hiện tại và
chuẩn bị con đường tương lai như: năng lực thích nghi, tự tạo động lực và ứng phó được
với áp lực,…
- GV giới thiệu về ý nghĩa của chủ đề: Vậy, chúng ta nên làm thế nào để vượt qua những
căng thẳng, áp lực của cuộc sống, duy trì được cảm xúc, hứng thú cũng như tạo được
động lực cho bản thân để thực hiện các hoạt động? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong
Chủ đề 1: Tự tạo động lực và ứng phó với áp lực trong cuộc sống.
Nhiệm vụ 2: Định hướng nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu tranh minh họa Chủ đề 1
– Tự tạo động lực và ứng phó với áp lực
trong cuộc sống.
- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, đọc
mục Định hướng nội dung SGK tr.6 và trả
lời câu hỏi: Nêu các nhiệm vụ cần thực
hiện trong Chủ đề 1.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát tranh minh họa chủ đề, đọc thông tin SGK tr.6 và trả lời câu hỏi.
thuvienhoclieu.com

Trang 4

thuvienhoclieu.com

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu các nhiệm vụ cần thực hiện trong Chủ đề 1.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận:
Các nhiệm vụ cần thực hiện trong Chủ đề 1:
+ Tìm hiểu những thay đổi trong cuộc sống và khả năng thích nghi của bản thân đối với
sự thay đổi đó.
+ Tìm hiểu về cách ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
+ Ứng phó với những căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
+ Tạo động lực cho bản thân để thực hiện hoạt động.
+ Lập và thực hiện kế hoạch rèn luyện kĩ năng ứng phó với căng thẳng, áp lực và tạo
động lực trong học tập, cuộc sống.
+ Tự đánh giá.
- GV giới thiệu nội dung hoạt động giáo dục theo chủ đề Tuần 1:
+ Tìm hiểu những thay đổi trong cuộc sống và khả năng thích nghi của bản thân đối
với sự thay đổi đó.
+ Tìm hiểu về cách ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
B. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ – KẾT NỐI KINH NGHIỆM
Hoạt động 1: Tìm hiểu những thay đổi trong cuộc sống và khả năng thích nghi của
bản thân với sự thay đổi đó
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được những thay đổi có thể xảy ra trong
cuộc sống của mỗi cá nhân để sẵn sàng đón nhận và thích ứng với sự thay đổi đó.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS xác định được những thay đổi có thể xảy ra trong cuộc
sống của mỗi cá nhân để sẵn sàng đón nhận và thích ứng với sự thay đổi đó theo các nội
dung:
- Chia sẻ những thay đổi đã xảy ra trong cuộc sống.
- Trao đổi về những biểu hiện thích nghi với sự thay đổi trong cuộc sống của nhân vật
tình huống.
- Chỉ ra khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số tình huống của
cuộc sống.
thuvienhoclieu.com

Trang 5

thuvienhoclieu.com

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những thay đổi có thể xảy ra trong cuộc sống của
mỗi cá nhân để sẵn sàng đón nhận, thích ứng với sự thay đổi đó và chuẩn kiến thức của
GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Chia sẻ về những thay đổi đã xảy ra trong cuộc 1. Tìm hiểu những thay đổi
sống

trong cuộc sống và khả

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

năng thích nghi của bản

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi.

thân với sự thay đổi đó

- GV nêu yêu cầu cho các nhóm thực hiện: Những thay đổi có

a. Chia sẻ về những thay đổi

thể xảy ra trong cuộc sống của em là gì?

đã xảy ra trong cuộc sống

- GV hướng dẫn các nhóm trình bày kết quả thảo luận theo

- Thay đổi môi trường sống,

bảng mẫu sau:

học tập: chuyển nhà, chuyển

Thay đổi môi trường
sống, học tập

Thay đổi hoàn
cảnh, điều kiện
của gia đình

Thay đổi
khác

trường,…
- Thay đổi hoàn cảnh, điều
kiện của gia đình: thay đổi
thành viên trong gia đình, gia

- GV cung cấp cho HS một số hình ảnh liên quan đến những

đình bị mất nhà, của cải vì lũ

thay đổi đã xảy ra trong cuộc sống (Đính kèm phía dưới

quét,…

Nhiệm vụ 1).

- Thay đổi khác:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

+ Thay đổi sức khỏe, tinh

- HS thảo luận theo nhóm đôi, liên hệ thực tế, liên hệ bản thân thần, cơ thể: ốm đau, bệnh
tật, tai nạn; bị bố mẹ áp đặt,
và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS trong quá trình thảo luận ngăn cấm,…
+ Thay đổi kết quả trong học
(nếu có).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

tập, trường học: kết quả học

- GV mời đại diện 1 – 2 HS chia sẻ trước lớp những thay đổi

tập, thi cử không như mong

đã xảy ra trong cuộc sống.

muốn; bị bạn bè xa lánh,…

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý

+….

kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Trong cuộc sống cũng
thuvienhoclieu.com

Trang 6

thuvienhoclieu.com

như trong học tập, mỗi người đều đã xảy ra những thay đổi
theo những mức độ khác nhau.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
HÌNH ẢNH LIÊN QUAN ĐẾN
NHỮNG THAY ĐỔI XẢY RA TRONG CUỘC SỐNG

Thay đổi môi trường sống, học tập

Thay đổi hoàn cảnh, điều kiện của gia đình

Thay đổi sức khỏe, tinh thần, cơ thể

thuvienhoclieu.com

Trang 7

thuvienhoclieu.com

Thay đổi kết quả trong học tập, trường học
Nhiệm vụ 2: Trao đổi về biểu hiện thích nghi với sự thay đổi b. Trao đổi về biểu hiện
trong cuộc sống của nhân vật tình huống

thích nghi với sự thay đổi

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

trong cuộc sống của nhân

- GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm.

vật tình huống

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau:

Biểu hiện thích nghi với sự

Trao đổi về biểu hiện thích nghi với sự thay đổi trong cuộc

thay đổi trong cuộc sống của

sống của nhân vật ở tình huống sau:

nhân vật A trong tình huống:

Tình huống: A phải chuyển trường vì gia đình đến sống ở

- Thay đổi: chuyển trường,

một địa phương khác. A chủ động hỏi bố mẹ về nơi ở mới

chuyển nhà sang ở địa

và tìm hiểu ngôi trường mà mình sắp học qua trang thông

phương khác.

tin điện tử của trường. Những ngày đầu đi học, A khá bỡ

- Biểu hiện thích nghi với

ngỡ, nhưng chỉ sau một tuần A đã có những người bạn mới.

sự thay đổi:

A cũng quen với cách dạy của các thầy cô.

+ Chủ động hỏi bố mẹ về nơi

- GV khuyến khích HS sắm vai, thể hiện biểu hiện thích nghi

ở mới.

với sự thay đổi trong cuộc sống của nhân vật tình huống.

+ Tìm hiểu về ngôi trường

- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS tiếp tục thảo luận theo

mới.

nhóm, quan sát hai bức tranh thành thị - nông thôn và trả lời

+ Có những người bạn mới

câu hỏi: Nếu cuộc sống thay đổi giữa hai môi trường này,

sau một tuần.

điều gì sẽ xảy ra với em và em sẽ làm gì để thích nghi với sự

+ Quen với cách dạy của

thay đổi này?

thầy cô.

thuvienhoclieu.com

Trang 8

thuvienhoclieu.com

- GV cho HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và trả lời câu
hỏi: Kể về một tình huống em đã biết hoặc của bản thân em
về biểu hiện thích nghi với sự thay đổi trong cuộc sống.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo nhóm, sắm vai, trao đổi về biểu hiện thích
nghi với sự thay đổi của nhân vật trong tình huống.
- HS thảo luận nhóm, liên hệ bản thân và trả lời câu hỏi mở
rộng.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 2 nhóm trao đổi trước lớp biểu hiện thích
nghi với sự thay đổi trong cuộc sống của nhân vật ở tình
huống.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi mở rộng:
Nếu cuộc sống thay đổi giữa môi trường thành thị và nông
thôn:
+ Tình huống có thể xảy ra: chưa/không thích nghi được với
môi trường sống; trường học không như mong đợi (không
quen với cách giảng dạy của thầy cô,…); chưa có bạn bè thân
thiết; kết quả học tập giảm sút;…
+ Cách để thích nghi với sự thay đổi này: chấp nhận việc
thay đổi chỗ ở mới của gia đình; xác định trước những khó
khăn phải đối mặt khi sống ở nơi ở mới; chủ động hỏi bố mẹ,
người thân về nơi ở mới; chủ động tìm hiểu nơi ở mới (địa
chỉ, khoảng cách từ nhà đến trường, đường xá, phong tục tập
thuvienhoclieu.com

Trang 9

thuvienhoclieu.com

quán, hàng xóm, các điểm sinh hoạt văn hóa…); chủ động tìm
hiểu ngôi trường mới; chủ động làm quen những người bạn
mới;…
- GV mời đại diện 1 – 2 HS chia sẻ trước lớp về một tình
huống đã biết hoặc của bản thân về biểu hiện thích nghi với
sự thay đổi trong cuộc sống: Gần đây, bố của An phải chuyển
công tác xa nhà. Việc bố vắng nhà khiến cuộc sống của gia
đình Hiền bị xáo trộn. An đã chủ động sắp xếp thời gian để
giúp mẹ chăm sóc em, làm việc nhà mà vẫn đảm bảo việc học
của bản thân.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Sự thay đổi là quy luật của cuộc sống. Có những thay đổi
có thể dễ dàng đến đón nhận những cũng có những thay
đổi làm xáo trộn cuộc sống của chúng ta.
+ Chúng ta cần rèn luyện, thích nghi với sự thay đổi để học
tập, làm việc hiệu quả.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 3: Chỉ ra khả năng thích nghi của em với sự thay

c. Chỉ ra khả năng thích

đổi trong một số trong một số tình huống của cuộc sống

nghi của em với sự thay đổi

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

trong một số trong một số

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm nhỏ (4 – 6 HS/nhóm).

tình huống của cuộc sống

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau: Chỉ ra khả

Bảng khả năng thích nghi

năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số

của bản thân với sự thay đổi

tình huống của cuộc sống.

(Đính kèm phía dưới Nhiệm
vụ 3).

thuvienhoclieu.com

Trang 10

thuvienhoclieu.com

- GV hướng dẫn HS các nhóm đưa ra những từ ngữ chỉ khả
năng thích nghi của bản với sự thay đổi theo gợi ý:
Sự thay đổi

Chưa thích

Đã thích nghi

nghi được
Chuyển trường

- Ngại tiếp xúc với - Chủ động bắt
bạn mới.

chuyện

và

làm

- Ngại tham gia các quen với các bạn.
hoạt động tập thể - Tích cực tham
của lớp.

gia các hoạt động

-….

tập thể của lớp.
-….

…

…

…

- GV tiếp tục yêu cầu HS cả lớp trả lời câu hỏi: Ai tự đánh giá
mình là người dễ thích nghi với sự thay đổi? Ai khó thích nghi
với sự thay đổi?
- GV yêu cầu HS giơ tay và đếm số lượng.
- GV yêu cầu HS các nhóm:
+ Nhóm thích nghi tốt: Chia sẻ những tình huống mà mình dễ
dàng thích nghi với sự thay đổi.
+ Nhóm thích nghi khó khăn: Chia sẻ những tình huống mà
mình khó thích nghi với sự thay đổi và kết quả.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS chỉ ra khả năng thích nghi của em với sự thay đổi trong
một số trong một số tình huống của cuộc sống.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS trong quá trình thảo luận (nếu cần
thuvienhoclieu.com

Trang 11

thuvienhoclieu.com

thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm phát biểu, tổng hợp khả năng
thích nghi của HS với sự thay đổi trong một số tình huống của
cuộc sống theo bảng mẫu.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi cho bạn
(nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Sự rèn luyện sẽ giúp
chúng ta hình thành và phát triển năng lực. Vậy nên, các
em cần rèn luyện thường xuyên để có thể thích ứng tốt hơn.
Những hoạt động tiếp theo cũng sẽ hỗ trợ cho các em có
được khả năng thích ứng với sự thay đổi.
- GV chuyển sang nội dung mới.
BẢNG VÍ DỤ KHẢ NĂNG THÍCH NGHI CỦA BẢN THÂN VỚI SỰ THAY ĐỔI
Sự thay đổi

Chưa thích nghi được

Đã thích nghi

Chuyển

- Ngại tiếp xúc với bạn mới.

- Chủ động bắt chuyện và làm quen

trường

- Ngại tham gia các hoạt động với các bạn.
tập thể của lớp.

- Tích cực tham gia các hoạt động tập

-….

thể của lớp.
-….

Chuyển nhà

- Không thích/không thấy phù - Chấp nhận việc thay đổi chỗ ở mới
hợp với chỗ ở mới của gia đình.

của gia đình. Xác định trước những

- Chưa quen với đường xá, khó khăn phải đối mặt khi sống ở nơi
phong tục tập quán, hàng xóm, ở mới.
các điểm sinh hoạt văn hóa… tại - Chủ động hỏi bố mẹ, người thân về
chỗ ở mới.

nơi ở mới; chủ động tìm hiểu nơi ở

- Chưa quen với ngôi trường mới (địa chỉ, khoảng cách từ nhà đến
mới.

trường, đường xá, phong tục tập quán,

- Chưa làm quen được với những hàng xóm, các điểm sinh hoạt văn
người bạn mới.

hóa…).
- Chủ động tìm hiểu ngôi trường mới.
thuvienhoclieu.com

Trang 12

thuvienhoclieu.com

-…….

- Chủ động làm quen những người bạn
mới.
-…….

Bố/mẹ

tạm Chưa quen với việc bố/mẹ ở nhà, - Động viên người thân cố gắng tìm

nghỉ việc

chưa tìm được công việc mới.

công việc mới.
- Chia sẻ, chơi với bố người thân mỗi
tối khi học bài xong.
-…

Bản thân bị Cơ thể mệt mỏi, khó chịu, khó Cố gắng nghỉ ngơi, uống thuốc đúng
ốm

chịu với những người xung giờ để:
quanh.

- Mau khỏe lại cho bố mẹ đỡ vất vả.
- Được đến trường học mỗi ngày.

- Khả năng thích nghi với sự thay đổi trong một số tình huống của mỗi người khác nhau.
Có người thay đổi theo hướng tích cực, có người thay đổi theo hướng tiêu cực.
- Điều quan trọng là cần bình tĩnh, chủ động chia sẻ cùng người thân để tìm cách thích
nghi phù hợp nhất với những thay đổi đó trong cuộc sống.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về cách ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực
trong cuộc sống
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những biện pháp rèn luyện kĩ năng ứng
phó với căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống để có thể thích ứng với điều
kiện thay đổi.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trình bày trình bày được cách ứng phó với căng thẳng
trong học tập và áp lực trong cuộc sống theo các nội dung:
- Chia sẻ những căng thẳng và áp lực mà em thường gặp.
- Mô tả những biểu hiện của sự căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
- Xác định nguyên nhân của những căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
- Thảo luận về cách ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
- Chia sẻ những tình huống mà bản thân đã ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp
lực trong cuộc sống.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cách ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực
trong cuộc sống và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
thuvienhoclieu.com

Trang 13

thuvienhoclieu.com

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1. Chia sẻ về những căng thẳng, áp lực mà em

2. Tìm hiểu về cách ứng phó

thường gặp

với căng thẳng trong học tập

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

và áp lực trong cuộc sống

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm.

a. Chia sẻ về những căng

- GV yêu cầu HS các nhóm thảo luận và thực hiện nhiệm vụ: thẳng, áp lực mà em thường
Chia sẻ những căng thẳng hay áp lực mà cá nhân thường gặp gặp
trong cuộc sống theo bảng gợi ý:

- Căng thẳng khi chưa tìm ra
đáp án của bài tập.
- Căng thẳng trước kì thi quan
trọng.
- Căng thẳng vì đã muộn mà
mãi chưa xong bài tập.
- Lo lắng khi bị phê bình trước

Căng thẳng và áp lực

Căng thẳng và áp lực

trong học tập

trong cuộc sống

lớp vào ngày hôm sau.
- Sợ hãi khi vừa bị bố mẹ

Căng thẳng trước kì thi Sợ bị bạn trêu chọc.

mắng vì không tập trung học.

quan trọng.

- Áp lực vì điểm số trước các

Sợ bị phê bình khi chưa Bị bố mẹ nhắc nhở việc nhà

kì thi.

hoàn thành bài tập.

- Áp lực khi thường xuyên bị

quá nhiều.

- GV hướng dẫn các nhóm quan sát tranh và viết ra các phán

bạn trêu chọc.

đoán về căng thẳng có thể xảy ra với nhân vật trong tranh.

- Không thể tập trung học vì bị

- GV cho HS cả lớp xem hình ảnh, video về một số căng

đau đầu.

thẳng, áp lực chúng ta có thể thường gặp trong cuộc sống:

-….

thuvienhoclieu.com

Trang 14

thuvienhoclieu.com

Học sinh căng thẳng vì sợ thầy cô phê bình

Học sinh căng thẳng, lo lắng
trước kì thi tốt nghiệp THPT Quốc gia

Học sinh áp lực, lo âu vì bị bạn bè trêu chọc
https://www.youtube.com/watch?v=zl8YCTFLboA
https://www.youtube.com/watch?v=UAF9ZoUxmTc
https://www.youtube.com/watch?v=I6b8Q9hhobA
(GV cho HS xem video tùy vào thời gian thực tế giảng dạy).
- GV liên hệ thực tế, khảo sát về áp lực của HS trong lớp:
+ Ai có những áp lực từ chính bản thân?
+ Ai có những áp lực từ gia đình, thầy cô?
+ Ai có những áp lực từ quan hệ bạn bè?
+ Ai có những áp lực từ điều kiện sống?
- GV dựa vào kết quả khảo sát, có những định hướng biện
pháp ứng phó với từng loại áp lực.
- GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận theo nhóm và thực hiện
nhiệm vụ: Nêu hậu quả của căng thẳng và áp lực quá mức.
thuvienhoclieu.com

Trang 15

thuvienhoclieu.com

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh, xem video, thảo luận trong nhóm về
những căng thẳng, áp lực mà bản thân thường gặp.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện diện 1- 2 nhóm chia sẻ về những căng
thẳng, áp lực mà bản thân thường gặp.
- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm nêu hậu quả của căng thẳng,
áp lực quá mức:
+ Bị trầm cảm.
+ Mất ngủ, suy nhược cơ thể.
+ Giảm khả năng sáng tạo.
+ Rối loạn lo âu.
+ Khó quản lí cảm xúc.
+ ……
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi cho bạn
(nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Mọi người đều có những
áp lực, căng thẳng cá nhân của riêng mình trong cuộc
sống.
- GV chuyển sang nội dung mới.
Nhiệm vụ 2: Mô tả những biểu hiện của sự căng thẳng

b. Mô tả những biểu hiện của

trong học tập và áp lực trong cuộc sống

sự căng thẳng trong học tập

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

và áp lực trong cuộc sống

- GV dẫn dắt: Căng thẳng thường là một tình trạng tiêu cực

- Luôn có cảm giác buồn bực,

hay tích cực có ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể

lo lắng.

chất của con người.

- Mất dần hứng thú với những

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi về những biểu hiện

điều mình đam mê trước đây.

của sự căng thẳng trong học tập, áp lực trong cuộc sống theo - Thích ở một mình, không
bảng gợi ý:
Biểu hiện về mặt sinh lí

thích gặp nhiều bạn bè.
Biểu hiện về mặt tâm lí
thuvienhoclieu.com

- Nhìn mọi việc một cách tiêu
Trang 16

thuvienhoclieu.com

cực, bi quan.
- Tim đập nhanh.

- Buồn bực, lo lắng.

- Mất ngủ, đau đầu, tim loạn

- Nhức đầu.

- Bi quan, mất hứng thú.

nhịp.

- GV hướng dẫn HS mô tả trạng thái của bản thân.

- Tính khí nóng nảy, hay nổi

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm đôi, quan sát hình ảnh

cáu.

minh họa SGK tr.8 và thực hiện nhiệm vụ: Viết các phán

- Mất tập trung, hay quên,

đoán về những biểu hiện của sự căng thẳng trong học tập và vụng về, ăn uống giảm, ngủ
không ngon, rối loạn tiêu hóa.
áp lực trong cuộc sống có thể xảy ra với nhân vật trong
- Ngồi một mình, không tham

tranh.

gia trò chuyện cùng các bạn.
- Lo lắng.
-….

- GV cung cấp cho HS quan sát một số hình ảnh về biểu
hiện của sự căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc
sống:

Buồn bực, lo lắng khi nghĩ đến việc học

thuvienhoclieu.com

Trang 17

thuvienhoclieu.com

Muốn ở một mình, không gặp gỡ ai

Mất ngủ, đau đầu, không tập trung
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh kết hợp vận dụng thực tế, liên hệ bản
thân, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại 1 – 2 HS nêu những biểu hiện của sự căng
thẳng theo bảng mẫu:
Biểu hiện về mặt sinh lí

Biểu hiện về mặt tâm lí

thuvienhoclieu.com

Trang 18

thuvienhoclieu.com

- Tim đập nhanh.

- Buồn bực, lo lắng.

- Nhức đầu.

- Bi quan, mất hứng thú.

- Rối loạn tiêu hóa.

- Tính khí nóng nảy, hay

- Khó thở.

nổi cáu.

- Đau tức ngực.

- Mất tập trung, hay quên,

- Khô miệng.

vụng về, .

- Đau bụng.

- Ăn uống giảm, ngủ không

- Đổ mồ hôi, căng hoặc đau ngon, mất ngủ.
cơ.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS phán đoán những biểu hiện của
sự căng thẳng của nhân vật trong tranh.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý
kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Những biểu hiện của sự
căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống có thể
khó nhận ra hoặc dễ nhận ra tùy vào mức độ của sự căng
thẳng đó.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 3: Xác định nguyên nhân của những căng

c. Xác định nguyên nhân của

thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống

những căng thẳng trong học

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

tập và áp lực trong cuộc sống

- GV cho HS xem video Kì vọng của cha mẹ - gánh nặng

- Nguyên nhân khách quan:

của học sinh.

+ Sự thay đổi môi trường sống

https://www.youtube.com/watch?v=Fgs-HWs_8Cg

và học tập.

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi, thực hiện nhiệm vụ

+ Sự kì vọng của gia đình,

học tập: Nêu nguyên nhân của những căng thẳng trong học

thầy cô.

tập, áp lực trong cuộc sống và viết vào giấy theo bảng gợi ý. + Gặp biến cố trong cuộc
Nguyên nhân

Nguyên nhân

khách quan

chủ quan

Căng thẳng trong - Sự kì vọng cao - Kĩ năng quản lí
học tập

thời

gian

sống.
+ Yêu cầu của các chương
trình học tập.

chưa

thuvienhoclieu.com

Trang 19

thuvienhoclieu.com

của gia đình.

tốt.

- Nguyên nhân chủ quan:

-…

-…

+ Sự kì vọng của chính bản

Áp lực trong cuộc - Thay đổi môi - Sự kì vọng của

thân về mục tiêu mong muốn.

sống

trường sống.

bản thân về mục

+ Sắp xếp thời gian học tập và

-…

tiêu mong muốn.

sinh hoạt không hợp lí.

-…

+ Tâm lí không ổn định, thể

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

chất yếu đuối.

- HS xem video, liên hệ thực tế, liên hệ bản thân, thảo luận

+ Mặc cảm, dồn ép bản thân

và trả lời câu hỏi.

vào một vấn đề.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 4 HS (2 HS nêu nguyên nhân khách quan,
2 HS nêu nguyên nhân chủ quan) xác định nguyên nhân của
những căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý
kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Xác định được nguyên
nhân của những căng thẳng trong học tập và áp lực trong
cuộc sống giúp chúng ta có thể ứng phó với căng thẳng
trong học tập và áp lực trong cuộc sống.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 4: Thảo luận về cách ứng phó với căng thẳng

d. Thảo luận về cách ứng phó

trong học tập và áp lực trong cuộc sống

với căng thẳng trong học tập

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

và áp lực trong cuộc sống

- GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm.

- Thay đổi nhận thức: áp lực là

- GV giao nhiệm cụ thể cho các nhóm như sau: Thảo luận về do quá lo lắng về điều chưa
cách ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực trong

xảy ra, vậy nên hãy tập trung

cuộc sống theo bảng mẫu:

vào hiện tại.

Loại căng thẳng

Cách ứng phó

- Lập kế hoạch rõ ràng để có
thể thực hiện được từng việc.
- Giảm bớt kì vọng đối với

thuvienhoclieu.com

Trang 20

thuvienhoclieu.com

- GV hướng dẫn mỗi nhóm lựa chọn một loại căng thẳng/áp

bản thân, đối với quan hệ bạn

lực và những biện pháp ứng phó để thảo luận sâu.

bè.

- GV cung cấp cho HS một số hình ảnh, video về cách ứng

- Trao đổi với bố mẹ về năng

phó với căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống

lực thực hiện của mình để bố

(Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 4).

mẹ đặt kì vọng đúng mức.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo nhóm và hoàn thành bảng mẫu.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm nêu cách ứng phó với căng
thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống theo bảng
mẫu (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 4).
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, bổ sung ý kiến cho
nhóm bạn (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Những kĩ năng ứng phó
với căng thẳng giúp chúng ta vượt qua được những trở
ngại, áp lực xảy ra trong cuộc sống, giảm thiểu được các
tác hại và phòng tránh tốt sự căng thẳng, áp lực mới có
thể tiếp tục xảy ra.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
HỈNH ẢNH, VIDEO VỀ CÁCH ỨNG PHÓ
VỚI CĂNG THẲNG TRONG HỌC TẬP VÀ ÁP LỰC TRONG CUỘC SỐNG

thuvienhoclieu.com

Trang 21

thuvienhoclieu.com

Lập kế hoạch học tập

Sắp xếp thời gian học tập hợp lí

Nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ học tập

Tìm kiếm sự hỗ trợ khi khó khăn

Học tập khoa học, phù hợp với bản thân

Ăn đủ chất dinh dưỡng

Chia sẻ với người thân, thầy cô giáo

Đặt mục tiêu phù hợp với năng lực

https://www.youtube.com/watch?v=6JE2F5gy7Cw
CÁCH ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG
TRONG HỌC TẬP VÀ ÁP LỰC TRONG CUỘC SỐNG
thuvienhoclieu.com

Trang 22

thuvienhoclieu.com

Loại căng thẳng

Cách ứng phó

Căng thẳng khi chưa - Lập kế hoạch học tập.
hoàn thành nhiệm vụ - Sắp xếp lại thời gian hợp lí.
được giao

- Nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ.
- Tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Căng thẳng trước kì thi - Nghỉ ngơi, ngủ đúng giờ và đủ giấc.
quan trọng

- Vận động thể lực, tập một số bài tập thở giúp thư giãn cơ thể.
- Học tập khoa học, phù hợp với bản thân.
- Ăn đủ chất dinh dưỡng.

Áp

lực

khi

thường - Trò chuyện, chia sẻ với người thân, thầy cô giáo.

xuyên bị bạn trêu chọc

- Học cách bình tĩnh và có những hành động phản đối phù hợp.
- Viết nhật kí.

Áp lực vì điểm số trước - Suy nghĩ tích cực.
các kì thi

- Đặt mục tiêu phù hợp với năng lực.
- Chia sẻ, tâm sự với thầy cô, cha mẹ.
- Lập kế hoạch học tập cụ thể.

Nhiệm vụ 5: Chia sẻ những tình huống em đã ứng phó với

e. Chia sẻ những tình huống

căng thẳng trong học tập và áp lực trong cuộc sống

em đã ứng phó với căng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

thẳng trong học tập và áp lực

- GV yêu cầu thảo luận cặp đôi.

trong cuộc sống

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm: Chia sẻ những

- Mô tả hoàn cảnh, thời gian,

tình huống em đã ứng phó với căng thẳng trong học tập và

địa điểm xảy ra tình huống.

áp lực trong cuộc sống.

- Cách em ứng phó với những

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

căng thẳng, áp lực trong tình

- HS thảo luận theo nhóm và chia sẻ về những tình huống

huống đó.

bản thân đã ứng phó với căng thẳng trong học tập và áp lực

- Cảm xúc em vượt qua khi

trong cuộc sống.

căng thẳng, áp...