1

Giải SBT Giáo dục công dân lớp 6 Bài 1: Tự hào về truyền thống gia đình, dòng họ
Câu 1 trang 5 SBT Giáo dục công dân 6: Truyền thống của gia đình, dòng họ được thể hiện trong
những lĩnh vực nào?
Lời giải:
- Truyền thống của gia đình, dòng họ được thể hiện ở: lối sống, cách ứng xử; tinh thần học tập - làm
việc… của các thành viên trong gia đình, dòng họ
Câu 2 trang 5 SBT Giáo dục công dân 6: Những hình ảnh dưới đây nói về truyền thống nào của
các gia đình, dòng họ?






Lời giải:
Những truyền thống gia đình, dòng họ được thể hiện trong các hình ảnh là:
- Hình 1: làm nón lá (nghề truyền thống)
- Hình 2: tinh thần hiếu học
- Hình 3: hiếu thảo, yêu thương gia đình
- Hình 4: làm gốm sứ (nghề truyền thống)
Câu 3 trang 5 SBT Giáo dục công dân 6: Tại địa phương em ở có những truyền thống gia đình,
dòng họ nào?
Lời giải:
- Một số truyền thống gia đình, dòng học tiêu biểu ở địa phương em:
+ Chăm chỉ lao động
+ Hiếu học
+ Hiếu thảo.

2

+ Yêu nước
+ Nghề làm nón lá (Ngọc Mỹ, Quốc Oai, Hà Nội).
+ Nghề làm kẹo chè lam (Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội).
+ Nghề làm gốm (Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội).
…
Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân. Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo
Câu 4 trang 5 SBT Giáo dục công dân 6: Hằng năm cứ đến dịp nghỉ hè, dòng họ T luôn tổ chức
tặng quà cho các con, cháu trong họ đạt kết quả cao trong học tập. Việc làm này thể hiện điều gì?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Ghi nhận truyền thống hiếu học của gia đình, dòng họ.
B. Động viên tinh thần và khích lệ con cháu học tập tốt.
C. Khoe thành tích của con cháu với mọi người.
D. So sánh thành tích học tập của con cháu gia đình này với gia đình khác trong dòng họ.
Lời giải:
Việc dòng họ T luôn tổ chức tặng quà cho các con, cháu trong họ đạt kết quả cao trong học tập đã
thể hiện sự động viên tinh thần và khích lệ con cháu học tập tốt => Chọn đáp án B.
Câu 5 trang 6 SBT Giáo dục công dân 6: Biểu hiện nào dưới đây thể hiện việc giữ gìn và phát huy
truyền thống tốt đẹp của gia đình dòng họ?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Bán lại bí quyết làm nghề cho người trả giá cao
B. Truyền nghề cho con cháu
C. Bỏ nghề điêu khắc vì vất vả và mất thời gian.
D. Không xuất khẩu hàng truyền thống.
Lời giải:
- Truyền nghề cho con cháu là biểu hiện thể hiện việc giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của
gia đình, dòng họ => chọn đáp án B.

3

Câu 6 trang 6 SBT Giáo dục công dân 6: Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình,
dòng họ giúp chúng ta
A. sống trong sạch, lương thiện
B. chăm ngoan, học giỏi
C. có thêm kinh nghiệm và sức mạnh trong cuộc sống.
D. có kiến thức và phương pháp học tập tốt hơn.
Lời giải:
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ giúp chúng ta có thêm kinh nghiệm
và sức mạnh trong cuộc sống (SGK - trang 6) => chọn đáp án C
Câu 7 trang 6 SBT Giáo dục công dân 6: Em hãy đánh dấu X vào những truyền thống tốt đẹp của
gia đình, dòng họ trong bảng dưới đây:
 
STT

Truyền thống tốt đẹp

Đúng

Sai

1

Hiếu học

 

 

2

Tôn sư trọng đạo

 

 

3

Tảo hôn

 

 

4

Tiết kiệm

 

 

5

Đoàn kết

 

 

6

Trọng nam khinh nữ

 

 

7

Yêu nước

 

 

8

Nhân nghĩa

 

 

9

Thách cưới

 

 

10

Xem bói đầu năm

 

 

4

 

Lời giải:
STT

Truyền thống tốt đẹp

Đúng

1

Hiếu học

X

 

2

Tôn sư trọng đạo

X

 

3

Tảo hôn

4

Tiết kiệm

X

 

5

Đoàn kết

X

 

6

Trọng nam khinh nữ

7

Yêu nước

X

 

8

Nhân nghĩa

X

 

9

Thách cưới

 

X

10

Xem bói đầu năm

 

X

 

 

Sai

X

X

Câu 8 trang 7 SBT Giáo dục công dân 6: Việc làm nào dưới đây là cần thiết để giữ gìn và phát huy
truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ?
(Đánh dấu X vào ô tương ứng)
STT Việc cần làm

Đúng Sai

1

Chăm ngoan, học giỏi

 

 

2

Không gây gổ, đánh nhau

 

 

3

Xấu hổ vì gia đình và dòng họ còn  

 

5

nghèo
4

Kính trọng, giúp đỡ ông bà, cha mẹ

 

 

5

Sống trong sạch, lương thiện

 

 

6

Chơi trò chơi điện tử

 

 

7

Bán đất của gia đình để lấy vốn khởi  
nghiệp

 

8

Chăm đọc sách, báo để tìm hiểu về  
nghề truyền thống

 
 

Lời giải:
STT Việc cần làm

Đúng Sai

1

Chăm ngoan, học giỏi

X

2

Không gây gổ, đánh nhau

 

X

3

Xấu hổ vì gia đình và dòng họ còn
nghèo

 

X

4

Kính trọng, giúp đỡ ông bà, cha mẹ

X

 

5

Sống trong sạch, lương thiện

X

 

6

Chơi trò chơi điện tử

 

X

7

Bán đất của gia đình để lấy vốn khởi
nghiệp

 

X

8

Chăm đọc sách, báo để tìm hiểu về X
nghề truyền thống

 

Câu 9 trang 7 SBT Giáo dục công dân 6: Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

6

DÒNG HỌ HIẾU HỌC ĐIỂN HÌNH Ở QUẢNG YÊN
Quảng Yên là vùng đất có truyền thống hiếu học. Trong đó, dòng họ Lê là một trong những dòng họ
điển hình trên địa bàn thị xã duy trì tốt phong trào khuyến học, khuyến tài. Với truyền thống hiếu
học, thời gian qua difng họ Lê đã đóng góp tích cực trong phong trào xây dựng xã hội học tập, xây
dựng quê hương, đất nước ngày một phát triển.
Dòng họ Lê có gốc gác ở làng Đồng Lầm, phủ Hoài Đức, thành Thăng Long (Hà Nội). Cách đây
chừng 600 năm, ông Tổ dòng họ di cư khai hoang mở đất ở khu Làng Cốc, Hưng Yên (nay là
phương Phong Cốc, thị xã Quảng Yên). Dòng họ Lê có truyền thống hiếu học suốt 22 đời nay. Đến
nay, dòng họ có 10 người là thiếu tướng, đại tá, phó giáo sư; 7 tiến sĩ và trên 300 thạc sĩ, cử nhân…
Để tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học, Hội đồng gia tộc họ Lê đã sớm thành lập Ban Khuyến
học. Hưởng ứng phong trào xây dựng “Dòng họ hiếu học”, Ban Khuến học phường đã vận động các
gia đình trong dòng họ đăng kí và phán đấu trở thành “Gia đình hiếu học”; tích cực vận động,
khuyến khích con cháu tham gia trở thành hội viên của hội khuyến học các cấp; đóng góp, xây dựng,
ủng hộ Quỹ Khuyến học của dòng họ, địa phương và ở các đơn vị con cháu học tập, công tác,… Quỹ
Khuyến học của dòng họ Lê nhiều năm nay luôn duy trì mức 200 triệu đồng.
Đã thành thông lệ, trong tháng Giêng hằng năm, vào dịp giỗ Tổ và thanh minh, tại Nhà thờ Tổ họ Lê
ở khu 5, phương Phong Cốc (thị xã Quảng Yên), con cháu dòng họ lại tập trung đông đủ để ôn lại
truyền thống gia tộc. Dịp này, Hội đồng gia tộc dòng họ tổ chức tuyên dương con cháu thành đạt,
vượt khó học giỏi. Đặc biệt, đối với những người có thành tích nổi bật trong học tập đã được Hội
đồng gia tộc tặng bức tượng cử nhân và được ghi tên trong Sổ vàng truyền thống của dòng họ. Đây
là phần thưởng cao quý thể hiện sự ghi nhận, có ý nghĩa động viên, khích lệ con cháu của dòng họ;
nhắc nhở con cháu khắc ghi, phát huy truyền thống gia tộc và cũng là dịp để Hội đồng gia tộc báo
công với tổ tiên, họ hàng về những phấn đấu, nỗ lực của con cháu trong dòng họ.
(Theo Nguyễn Huế, báo Quảng Ninh, ngày 12/05/2020)
a. Truyền thống của dòng họ Lê ở Quảng Yên được thể hiện như thế nào trong câu chuyện trên?
b. Các gia đình trong dòng họ Lê có thể tự hào về truyền thống gì của gia đình, dòng họ mình?
c. Em còn biết những truyền thống nào khác của gia đình, dòng họ?
Lời giải:
Yêu cầu a) Truyền thống của dòng họ Lê ở Quảng Yên được thể hiện ở những chi tiết:
- Dòng họ Lê có 10 người là thiếu tướng, đại tá, phó giáo sư; 7 tiến sĩ và trên 300 thạc sĩ, cử nhân,…
- Hội đồng gia tộc họ Lê sớm thành lập Ban Khuyến học.
- Hưởng ứng, vận động các gia đình trong dòng họ đăng kí và phấn đấu trở thành “Gia đình hiếu
học”

7

- Quỹ khuyến học của dòng họ Lê nhiều năm luôn duy trì mức 200 triệu đồng.
- Tháng Giêng hàng năm, Hội đồng gia tộc tổ chức tuyên dương con cháu thành đạt, vượt khó học
giỏi.
Yêu cầu b) Các gia đình dòng họ Lê có thể tự hào về truyền thống hiếu học của dòng họ.
Yêu cầu c) Những truyền thống khác của gia đình, dòng họ:
+ Chăm chỉ lao động
+ Hiếu học
+ Hiếu thảo.
+ Yêu nước
+ Tôn sư trọng đạo
…
Câu 10 trang 8 SBT Giáo dục công dân 6: Gia đình Hoa có truyền thống hiếu học, đạt nhiều thành
tích cao trong học tập và thành công trong cuộc sống. Hoa tự hào khoe với các bạn và cho rằng mình
không cần học nhiều mà sẽ thành công theo truyền thống của gia đình.
Em có đồng ý với ý kiến của Hoa không? Vì sao?
Lời giải:
- Em không đồng ý với ý kiến của Hoa.
- Vì để có được thành tích cao, các thành viên trong gia đình Hoa đã phải nỗ lực, kiên trì học tập.
Nếu Hoa không học thì sẽ không thể đạt được thành tích cao. Mặt khác, nếu Hoa không nỗ lực học
tập, Hoa sẽ làm mất đi truyền thống hiếu học của gia đình.
Câu 11 trang 9 SBT Giáo dục công dân 6: Trong buổi tham quan Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam,
giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận về truyền thống của gia đình, dòng họ. Có bạn cho rằng
truyền thống đạo đức là quan trọng nhất, bạn khác cho rằng truyền thống hiếu học quan trọng hơn,
nhiều bạn lại cho rằng truyền thống nghề nghiệp mới quan trọng hơn cả.
Em đồng tình với ý kiến nào trên đây? Vì sao?
Lời giải:
- Em không đồng ý với những ý kiến mà các bạn học sinh đưa ra.
- Vì: truyền thống nào cũng có những giá trị tốt đẹp; chúng ta cần phải tôn trọng các truyền thống
của mỗi gia đình, dòng họ.

8

Câu 12 trang 9 SBT Giáo dục công dân 6: Ông nội An là nghệ nhân điêu khắc đá. Nghỉ hè, khi
được về quê, An say mê ngắm nhìn ông khắc họa từng đường nét cho phiến đá. Về nhà, An xin bố
mẹ cho nghỉ học để về quê học nghề điêu khắc đá của ông.
Nếu em là bạn của An, em sẽ khuyên An như thế nào?
Lời giải:
- Nếu là bạn của An, em sẽ khuyên An:
+ Nên tiếp tục đi học, việc học tập trang bị cho chúng ta những tri thức mới, giúp chúng ta có thêm
nhiều hiểu biết
+ Để nuôi dưỡng niềm đam mê với nghề điêu khắc đá, vào mỗi dịp rảnh, An có thể về quê để học
thêm nghề từ ông.
Câu 13 trang 9 SBT Giáo dục công dân 6: Em sẽ làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống của
gia đình, dòng họ trong học tập và lao động?
Lời giải:
Để giữ gìn và phát huy truyền thống của gia đình, dòng họ, em sẽ:
- Chăm chỉ, phấn đấu học tập không ngừng, ham học hỏi, có tinh thần cầu thị.
- Cần cù, chịu khó, sáng tạo và kiên trì trong lao động
- Có ý thức giữ gìn nền nếp, truyền thống của gia đình
- Không làm điều gì tổn hại đến thanh danh gia đình, dòng họ
Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân. Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo
Câu 14 trang 9 SBT Giáo dục công dân 6: Có ý kiến cho rằng, truyền thống của gia đình, dòng họ
là những thứ đã lạc hậu, không còn phù hợp, cần phải được xóa bỏ.
Em suy nghĩ thế nào về ý kiến trên?
Lời giải:
- Em không đồng ý với ý kiến trên.
- Truyền thống gia đình, dòng họ là những giá trị tốt đẹp mà gia đình, dòng họ đã tạo ra, được lưu
truyền, phát huy từ thế hệ này sang thế hệ khác. Những thứ lạc hậu, không phù hợp thì không được
gọi là truyền thống gia đình, dòng họ => Vì thế, chúng ta cần phải giữ gìn và phát huy truyền thống
của gia đình, dòng họ; góp phần làm phong phú thêm truyền thống và bản sắc dân tộc, nhất là trong
thời đại ngày nay.

9

Giải SBT Giáo dục công dân lớp 6 Bài 2: Yêu thương con người
Câu 1 trang 10 SBT Giáo dục công dân 6: Quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết mỗi hình
ảnh nói lên điều gì về lòng yêu thương con người.






Lời giải:
- Hình 1: chiến sĩ bộ đội hỗ trợ nhân dân vùng lũ lụt
- Hình 2: em học sinh đang giúp một cụ già qua đường
- Hình 3: Hiến máu cứu người
- Hình 4: Giúp đỡ người dân bị tai nạn
- Hình 5: các chiến sĩ bộ đội hỗ trợ lương thực, thực phẩm cho người dân vùng lũ
- Hình 6: nhường ghế cho người già, phụ nữ có thai và trẻ em khi đi xe bus.
Câu 2 trang 11 SBT Giáo dục công dân 6: Tìm 5 biểu hiện của yêu thương con người và 5 biểu
hiện không yêu thương con người.
Biểu hiện yêu thương Biểu hiện không yêu thương
con người
con người
 

 

 

 

 

 

 

 

10

 

 
 

Lời giải:
Biểu hiện yêu thương con Biểu hiện không yêu
người
thương con người
Ủng hộ quần áo, sách vở Gây sự, đánh nhau với
cho trẻ em vùng cao
bạn
Hiến máu nhân đạo

Thấy người gặp khó khăn
nhưng cố tình làm ngơ,
không giúp đỡ

Giúp đỡ đồng bào miền Trêu trọc người khuyết tật
Trung bị lũ lụt
Quyên góp vào Quỹ vaccine Không tuân thủ quy định
Covid-19
phòng chống dịch Covid19
Lắng nghe, chia sẻ, động Vô cảm trước nỗi buồn, sự
viên khi người thân/ bạn bè mất mát của người khác
gặp chuyện buồn
Câu 3 trang 11 SBT Giáo dục công dân 6: Trong những việc làm sau, việc nào nên làm và việc
nào không nên làm?
(Đánh dấu X vào ô tương ứng)
Hành vi, việc làm

Nên
làm

Không nên
làm

A. Thường xuyên làm bài tập cho  
bạn

 

B. Quan tâm, giúp đỡ gia đình  
thương binh, liệt sĩ

 

11

C. Quyên góp tiền giúp đỡ gia  
đình nghèo

 

D. Nhường ghế trong xe buýt cho  
người cao tuổi

 

E. Chỉ yêu quý bạn thân của  
mình

 

G. Ghét những bạn đã góp ý về  
mình trong cuộc họp

 

H. Giúp bạn chép bài khi bạn ốm

 

 

I. Quyên góp quần áo, sách để  
ủng hộ bạn vùng lũ lụt

 
 

Lời giải:
Hành vi, việc làm

Nên
làm

A. Thường xuyên làm bài tập cho
bạn

 

Không nên
làm
X

B. Quan tâm, giúp đỡ gia đình X
thương binh, liệt sĩ

 

C. Quyên góp tiền giúp đỡ gia X
đình nghèo

 

D. Nhường ghế trong xe buýt cho X
người cao tuổi

 

E. Chỉ yêu quý bạn thân của
mình

 

X

12

G. Ghét những bạn đã góp ý về
mình trong cuộc họp
H. Giúp bạn chép bài khi bạn ốm

 

X

X

 

I. Quyên góp quần áo, sách để X
ủng hộ bạn vùng lũ lụt

 

Câu 4 trang 12 SBT Giáo dục công dân 6: Hành vi, việc làm nào dưới đây không phải là yêu
thương con người?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Chăm sóc mẹ khi mẹ bị ốm.
B. Làm bài tập giúp bạn khi bạn không làm kịp.
C. Dành tiền lì xì năm mới ủng hộ nhân dân vùng lũ lụt.
D. Nhường chỗ cho phụ nữ có thai trong xe buýt
Lời giải:
Chọn đáp án B
Theo em, hành vi, việc làm không phải là yêu thương con người là làm bài tập giúp bạn khi không
làm kịp, vì hành động này khiến bạn trở nên lười biếng, ỷ lại.
Câu 5 trang 12 SBT Giáo dục công dân 6: Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi:
BÁC HỒ TẮM CHO TRẺ EM VIỆC BẮC

Hơn một năm xa Tổ quốc, trải qua ngót ba chục nhà tù của Tưởng Giới Thạch gần khắp Quảng Tây,
Bác Hồ trở về Pác Bó cuối năm 1944.
Nhìn thấy việc giữ vệ sinh nước ăn và nơi ở chưa được dân ở đây chú ý, Bác bảo chúng tôi cùng Bác
bắt tay dọn dẹp. Một buổi sáng, Bác bảo các cháu xếp hàng đi ra phía khe nước.
Người tự tay cởi quân áo cho các cháu bé, lần lượt tắm rửa, kì cọ cho từng cháu. Chúng vừa tắm,
vừng vui đùa bắn cả nước vào Bác.
Trong số bọn trẻ được Bác tắm cho hôm đó có cháu Thân bị chốc đầu, tóc dính bết. Tắm gội xong,
Bác còn làm thuốc đắp cho cháu. Thuốc xót, thấy cháu kêu, Bác Hồ dỗ dành ngọt ngào:

13

- Không saao, chỉ một lát là hết xót ngay thôi cháu ạ!
Rồi Bác nói với đám thanh niên chúng tôi đứng quanh đó.
- Các cô các chú, vợ chồng còn trẻ phải giữ gìn quan năm sạch sẽ cho con cái, bệnh ghẻ lây nhanh
lắm đấy, thật khổ cho cháu tôi.
Chúng tôi im lặng, cảm động. Trông thấy mấy cháu mặc quần áo bẩn và rách, Bác không vui:
- Các cháu này con cô chú nào đây? Lấy áo sạch thay cho trẻ, còn quần áo bẩn mang đi giặt, chỗ nào
rách thì khâu lại.
Có một bà cố gần một trăm tuổi, nghe vậy xuýt xoa thán phục nói:
- Ông già này là con người quý giá lắm đấy!
Rồi bà cố bảo bố tôi bưng một bát cháo có đánh trứng gà lại mời Bác Hồ.
Bác tỏ vẻ không bằng lòng:
- Các đồng chí làm cách mạng, tôi cũng làm cách mạng, tại sao tôi được ăn đặc biệt hơn các đồng
chí?
Và người đứng dậy bê bát cháo trứng gà mời bà cố ăn rồi nói:
- Đây mới là người cần được đặc biệt bồi dưỡng. Bà đã sống gần trăm tuổi rồi, khổ cực nhiều, cần ăn
cho khỏe để sống đến ngày đất nước độc lập vui hưởng thái bình.
Thật bình dị, mà rất đỗi thân quen!
(Theo 117 chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,NXB Chính trị Quốc gia, 2007)
a. Bác Hồ đã thể hiện lòng yêu thương con người như thế nào qua câu chuyện trên?
b. Tấm lòng của Bác Hồ đối với cụ già và trẻ em có ý nghĩa như thế nào?
Lời giải:
a. Trong câu chuyện, lòng yêu thương con người của Bác Hồ được thể hiện ở những chi tiết:
- Bác tự tay tắm cho những em nhỏ
- Bác làm thuốc đắp cho bé Thân bị chốc đầu, dỗ dành khi Thân kêu xót.
- Bác khuyên nhủ cha mẹ phải giữ gìn sự sạch sẽ cho con cái
- Bác không vui vì thấy mấy cháu bé mặc quần áo bẩn và rách.
- Bác mời bà cụ ăn bát cháo đánh trứng gà và nói đó mới là người cần được đối đãi đặc biệt.

14

b. Tấm lòng của Bác Hồ đối với cụ già và trẻ em thể hiện lòng yêu thương con người. Tấm lòng ấy
giúp cho những người được đón nhận tình yêu thương cảm thấy ấm áp, trân trọng và càng thêm kính
phục Bác.
Câu 6 trang 13 SBT Giáo dục công dân 6: Trong các câu ca dao, tục ngữ sau, câu nào nói về lòng
yêu thương con người lòng yêu thương con người?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Ăn cây nào rào cây ấy
B. Lá lành đùm lá rách
C. Chết vinh còn hơn sống nhục
D. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
E. Chia ngọt sẻ bùi
G. Nhường cơm xẻ áo
H. Chị ngã em nâng
I. Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
Lời giải:
Những câu ca dao, tục ngữ mói về lòng yêu thương con người là: B, E, G, H, I
Câu 7 trang 13 SBT Giáo dục công dân 6: Ông B là một người khỏe mạnh và tốt bụng trong thôn
H. Nhưng trong một lần xây nhà, giàn giáo đổ sập, khiến ông bị ngã và bị thương ở chân. Sau một
thời gian đi chữa, vết thương lành lặn, nhưng cũng từ đó ông phải đi tập tễnh. Mỗi lần thấy ông, một
số trẻ em trong thôn lại chế giễu, nhại dáng đi của ông.
a. Em có nhận xét gì về hành vi của một số trẻ em trong tình huống trên?
b. Em sẽ làm gì nếu chứng kiến cảnh chế giễu của các trẻ em trên?
Lời giải:
Yêu cầu a) Hành vi của một số trẻ em đối với ông B trong tình huống trên là hành vi thể hiện sự
thiếu tôn trọng người lớn tuổi; không yêu thương, quan tâm, sẻ chia với những đau thương của
người khác => đây là hành vi không đúng, chúng ta cần phê phán và không nên làm theo.

15

Yêu cầu b) Nếu chứng kiến cảnh chế giễu của các trẻ em trên, em sẽ ngăn các bạn ấy lại và nói với
các bạn ấy rằng mỗi người đều cần được tôn trọng; ông B phải đi tập tễnh là do tai nạn trong quá
trình lao động, đó là nỗi buồn của ông. Chúng ta cần phải động viên, quan tâm và giúp đỡ ông B
Câu 8 trang 14 SBT Giáo dục công dân 6: Một buổi chiều mùa hè nắng gắt, Mạnh đang cùng các
bạn đi trên đường thì thấy một bà cụ đang ngồi ven đường. Nhìn bà cụ rất mệt mỏi, mặt tái mét.
Thấy vậy, Mạnh bảo các bạn dừng xe, hỏi han bà mấy câu mới biết bà cụ bị say nắng không thể đi
được nữa. Thấy vậy, Mạnh nói các bạn cùng đỡ bà ngồi lên xe của mình, rồi cùng các bạn đưa bà về
nhà.
a. Em có nhận xét gì về việc làm của Mạnh?
b. Theo em, vì sao Mạnh lại có việc làm tốt như vậy?
Lời giải:
Yêu cầu a) Việc làm của Mạnh thể hiện tình yêu thương con người. mạnh đã không ngần ngại trời
nắng gắt để giúp đỡ bà cụ đang gặp khó khăn. Hành động đó là một hành động đẹp; chúng ta cần
tuyên dương hành động này và noi gương Mạnh giúp đỡ người đang gặp khó khăn.
Yêu cầu b) Theo em, Mạnh có việc làm tốt như vậy là vì bạn có được tình yêu thương.
Câu 9 trang 14 SBT Giáo dục công dân 6: Hãy tự nhận xét bản thân về những việc em đã làm
được và những việc chưa làm được thể hiện tình yêu thương con người:
Việc đã làm để thể hiện Việc chưa Phương
tình yêu thương con làm được
hướng
khắc
người
phục
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

16

Lời giải:
Việc đã làm để Việc chưa Phương hướng khắc
thể hiện tình yêu làm được
phục
thương con người
Ngoan ngoãn, lễ Tranh
Học cách chia sẻ,
phép với ông bà, giành đồ nhường nhịn người
cha mẹ
chơi cho khác
em
Tham gia các
phong trào thiện
nguyện khi địa
phương,
nhà
trường tổ chức.

Mải chơi,
chưa giúp
bố mẹ làm
việc nhà

Nhường ghế cho  
người già khi đi xe
buýt

Giúp đỡ bố mẹ làm
việc nhà, những công
việc vừa sức, như:
quét nhà; rửa bát; dọn
phòng…
 

Câu 10 trang 14 SBT Giáo dục công dân 6: Theo em, vì sao mỗi chúng ta cần phải có lòng yêu
thương con người?
Lời giải:
- Cúng ta cần phải có lòng yêu thương con người vì:
+ Chỉ khi có tình yêu thương con người, mỗi cá nhân mới biết cách sống đẹp hơn, sẵn sàng làm
những điều tốt đẹp nhất vì người khác.
+ Đồng thời, tình yêu thương cũng khiến xã hội cũng trở nên lành mạnh, trong sáng và tốt đẹp hơn.
Câu 11 trang 14 SBT Giáo dục công dân 6: Lòng yêu thương con người có ý nghĩa như thế nào
đối với mỗi người và đối với xã hội?
Lời giải:
Ý nghĩa của lòng yêu thương con người:
- Lòng yêu thương con người là tình cảm quý giá, một giá trị nhân văn và là truyền thống quý báu
của dân tộc mà mỗi chúng ta cần phải gìn giữ và phát huy.

17

- Tình yêu thương con người giúp mỗi cá nhân biết sống đẹp hơn, sẵn sàng làm những điều tốt đẹp
nhất vì người khác.
- Tình yêu thương con người làm cho xã hội lành mạnh, trong sáng và ngày càng tốt đẹp hơn.
 Giải SBT Giáo dục công dân lớp 6 Bài 3: Siêng năng, kiên trì
Câu 1 trang 15 SBT Giáo dục công dân 6: Việc làm nào dưới đây thể hiện tính siêng năng, kiên
trì?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Dù trời mưa gió, bao giờ Dung cũng đi học đúng giờ.
B. Gặp bài Toán, bao giờ Hạnh cũng giở sách giải bài tập ra trước.
C. Khi được nhắc nhở, Tùng mới tham gia lao động tập thể.
D. Dũng rất tích cực chơi trò chơi điện tử một mình.
Lời giải:
Chọn đáp án A
Việc làm thể hiện tính siêng năng, kiên trì là dù trời mưa gió, bao giờ Dung cũng đi học đúng giờ.
Câu 2 trang 15 SBT Giáo dục công dân 6: Tính siêng năng, kiên trì của các nhân vật được biểu
hiện như thế nào qua các hình ảnh dưới đây?

Lời giải:
- Hình 1: Các bạn học sinh đang lội suối để đến trường.
- Hình 2: Các cô công nhân may đang miệt mài làm ra các sản phẩm.
- Hình 3: Các chú bộ đội biên phòng đang ngày đêm canh gác biên giới Tổ quốc.
- Hình 4: Bạn nhỏ đang chăm chỉ làm bài tập.
- Hình 5: Các bác nông dân đang thu hoạch lúa.
Câu 3 trang 16 SBT Giáo dục công dân 6: Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi
CHIẾC RÌU CỦA NGƯỜI TIỀU PHU

18

Trên núi có một tiều phu đốn củi kiếm sống, phải khó khăn lắm anh mới dựng được ngôi nhà gỗ nhỏ
để có thể che gió, che mưa.
Một ngày, anh mang củi đã đốn được đi vào trong thành đổi lấy hàng hóa, mãi tới xế chiều mới về
đến nhà, thì phát hiện nhà của mình đang bị cháy.
Hàng xóm đều chạy đến giúp anh ta dập lửa, nhưng vì trời đã chạng vạng tối mà gió lại thổi rất
mạnh, nên không thể dập được đám cháy. Mọi người đều hết cách, chỉ biết đứng một bên nhìn ngọn
lửa thiêu đốt căn nhà gỗ.
Khi lửa đã tắt, anh tiều phu tay cầm một cây gậy, đi vào căn nhà đã cháy rụi không ngừng lục bới
tìm kiếm.
Người đứng ngoài xem đều cho rằng anh ta đang tìm bảo vật gì đó, nên đều rất tò mò đứng quan sát.
Sau nửa ngày, anh tiều phu cuối cùng hưng phấn hô lên: “Tôi tìm thấy rồi, tôi tìm thấy rồi!”.
Những người hàng xóm nghe thấy thế đều nhao nhao nhìn về trước xem rốt cuộc đó là cái gì, nhưng
chỉ thấy tay anh ta đang cầm cái rìu sắt. Anh tiều phu tràn đầy tự tin nói: “Chỉ cần có cái rìu này, tôi
có thể làm một ngôi nhà mới kiên cố, vững chắc hơn.”
Theo em, câu nói của người tiều phu cho thấy anh là người như thế nào? Vì sao?
Lời giải:
- Câu nói của người tiều phu cho thấy anh là người có tính siêng năng và kiên trì. Mặc dù cả căn nhà
của anh đã bị cháy rụi nhưng anh vẫn rất lạc quan, và tin tưởng vào bản thân. Theo anh, chỉ cần
siêng năng và kiên trì, thì chỉ với một chiếc rìu, anh có thể làm nên một ngôi nhà mới kiên cố, vững
chắc.
Câu 4 trang 17 SBT Giáo dục công dân 6: Hãy nối mỗi cụm từ ở cột I sao cho tương ứng với mỗi
biểu hiện ở cột II.
I

II

A. Dương chưa đi ngủ nếu chưa học bài xong

1. Siêng
năng

B. Thấy bài tập khó, Minh thường xem ngay 2.
lời giải.
trì

Kiên

19

C. Dù thời tiết xấu, Long chưa bao giờ đi học
muộn
D. Thấy học môn Khoa học tự nhiên khó, 3. Nản
Nga thường hay ca thán, chỉ học cho qua
chí
E. Hiệp tập thể dục thường xuyên vào mỗi
buổi sáng.
G. Ngoài giờ học, Ngân thường giúp bố mẹ 4. Lười
làm công việc ở nhà
biếng
H. Dù không có năng khiếu ngoại ngữ, Vân
vẫn quyết tâm học giỏi môn Tiếng Anh.
 
Lời giải:
1 (siêng năng) nối với: A, C, G
2 (Lười biếng) nối vơi: B
3 (nản chí) nối với: D
4 (kiên trì) nối với: E, H
Câu 5 trang 17 SBT Giáo dục công dân 6: Câu ca dao, tục ngữ nào dưới đây nói về tính siêng
năng, kiên trì?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Trời sinh voi, trời sinh cỏ.
B. Có chí thì nên.
C. Thua keo này bày keo khác.
D. Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.
E. Kiến tha lâu đầy tổ.
G. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
H. Lá lành đùm lá rách.

20

I. Có công mài sắt có ngày nên kim.
K. Có chí làm quan, có gan làm giàu
L. Ngọc kia chuốt mãi cũng tròn
Sắt kia mài mãi cũng còn nên kim.
Lời giải:
- Những câu ca dao, tục ngữ nói về tính siêng năng, kiên trì là:
B. Có chí thì nên.
C. Thua keo này bày keo khác.
D. Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.
E. Kiến tha lâu đầy tổ.
I. Có công mài sắt có ngày nên kim.
K. Có chí làm quan, có gan làm giàu
L. Ngọc kia chuốt mãi cũng tròn
Sắt kia mài mãi cũng còn nên kim.
Câu 6 trang 17 SBT Giáo dục công dân 6: Mai sinh ra và lớn lên tại một vùng quê ở Đồng bằng
sông Cửu Long. Cũng như bao gia đình khác ở nông thôn, cuộc sống lao động của gia đình Mai còn
nhiều vất vả. Sau mỗi buổi học, Mai thường phụ mẹ đi bán hàng, làm việc gia đình giúp đỡ mẹ. Tối
đến, sau khi dọn hàng, nhiều hôm đã muộn nên Mai muốn đi nghỉ ngay, nhưng nghĩ đến nhiệm vụ
học tập, Mai lại cố gắng học bài và làm bài đầy đủ. Từ lớp 1 đến lớp 6, Mai luôn cố gắng vượt qua
khó khăn để học tốt, năm nào Mai cũng là học sinh giỏi.
a. Em nhận xét thế nào về bạn Mai trong tình huống trên?
b. Tính siêng năng, kiên trì đã mang lại điều gì cho bạn Mai?
Lời giải:
Yêu cầu a) Bạn Mai là là người có tính siêng năng và kiên trì và luôn biết yêu thương bố mẹ. Điều
này được thể hiện qua các chi tiết:
+ Mai luôn nỗ lực học tập để đạt được kết quả tốt nhất
+ Mai luôn giúp đỡ bố mẹ làm việc gia đình

21

Yêu cầu b) Tính siêng năng, kiên trì đã mang lại cho bạn Mai kết quả học tập tốt. Từ lớp 1 đến lớp 6
bạn đều đạt học sinh giỏi.
Câu 7 trang 18 SBT Giáo dục công dân 6: Những ngày mùa Đông rét đậm, nhiều buổi sáng tỉnh
giấc, nằm trong chăn mà Quang không muốn dậy. Trong những ngày này, lớp học thường thấy vắng
hơn mọi ngày. Một số bạn trong lớp hay đi học muộn vì lí do “Trời rét”. Có bạn khuyên Quang hôm
nào trời rét thì cũng có thể đi học muộn, vì có lí do chính đáng. Thế nhưng, nghĩ đến đi học, Quang
quyết tâm dậy đúng giờ và không hôm nào đi học muộn.
a. Vì sao Quang luôn thức dậy đi học đúng giờ trong những ngày trời rét đậm?
b. Em học được điều gì từ bạn Quang?
Lời giải:
Yêu cầu a) Quang luôn thức dậy đi học đúng giờ trong những ngày trời rét đậm vì bạn ấy là một
người siêng năng, không ngại thời tiết khắc nghiệt.
Yêu cầu b) Em học được tính siêng năng, sự hiếu học của Quang
Câu 8 trang 18 SBT Giáo dục công dân 6:Có quan điểm cho rằng, người siêng năng, kiên trì sẽ
thành công trong công việc và cuộc sống. Em có đồng ý với quan điểm này không? Vì sao?
Lời giải:
- Em đồng ý với quan điểm người siêng năng, kiên trì sẽ thành công vì chỉ cần cố gắng, nỗ lực thì
chúng ta có thể vượn qua mọi khó khăn, thử thách và sẽ đạt được những gì mà mình mong ước.
Câu 9 trang 18 SBT Giáo dục công dân 6: Tự liên hệ bản thân, em đã thể hiện tính siêng năng,
kiên trì như thế nào trong học tập và lao động:
Biểu hiện siêng năng, kiên trì
Trong học tập

Trong lao động

 

 

 

 

 

 

 

 

22

 

 

 

 
 

Lời giải:
Biểu hiện siêng năng, kiên trì
Trong học tập

Trong lao động

Đi học chăm chỉ, đúng giờ

Chăm chỉ làm việc nhà

Chăm chỉ học bài, làm bài tập về nhà

Giúp đỡ bố mẹ một số công việc, như: tưới rau,
nhổ cỏ, cắt tỉa cành cây…

Tích cực phát biểu xây dựng bài học

Giúp bố mẹ chăm sóc em nhỏ

Không bỏ cuộc khi gặp các bài tập khó mà  
luôn suy nghĩ để tìm ra phương pháp giải phù
hợp.
Chăm chú nghe giảng, không nói chuyện và  
làm việc riêng trong giờ học
Đặt mục tiêu học tập và nỗ lực để đạt mục  
tiêu ấy
Câu 10 trang 18 SBT Giáo dục công dân 6: Em hãy kể về một tấm gương siêng năng, kiên trì
trong cuộc sống mà em biết. Em học tập được điều gì từ tấm gương đó.
Lời giải:
- Ở xã em có gia đình bạn P rất khó khăn. Bố P mất sớm, mẹ P phải lao động vất vả để nuôi 3 chị em
P ăn học. Dù hoàn cảnh khó khăn, nhưng P luôn nỗ lực học tập, năm nào bạn cũng đạt thành tích
xuất sắc trong học tập. Ngoài giờ học, P còn giúp đỡ mẹ chăm sóc các em, làm việc nhà
- Qua tấm gương của P, em học được sự siêng năng, kiên trì và ý chí vượt lên mọi khó khăn. Chỉ cần
chúng ta cố gắng thì sẽ đạt được những thành quả xứng đáng.

23

Giải SBT Giáo dục công dân lớp 6 Bài 4: Tôn trọng sự thật
Câu 1 trang 19 SBT Giáo dục công dân 6: Trong hoạt động thảo luận nhóm về vấn đề “Thế nào là
tôn trọng sự thật?”, nhóm của Nam có 3 ý kiến sau đây:
- Ý kiến 1: Tôn trọng sự thật là công nhận những điều đang diễn ra trong thực tế cuộc sống.
- Ý kiến 2: Tôn trọng sự thật là yêu quý những lời nói, việc làm chân thật của những người xung
quanh.
- Ý kiến 3: Tôn trọng sự thật là công nhận cái có thật, đã và đang diễn ra trong thực tế, suy nghĩ, nói
và làm theo đúng sự thật.
Em đồng ý với ý kiến nào trên đây? Vì sao?
Lời giải:
- Em đồng ý với ý kiến 3: Tôn trọng sự thật là công nhận cái có thật, đã và đang diễn ra trong thực
tế; suy nghĩ, nói và làm theo đúng sự thật.
- Vì đây là ý kiến đúng và đủ nhất trong 3 ý kiến trên.
Câu 2 trang 19 SBT Giáo dục công dân 6: Biểu hiện nào dưới đây là tôn trọng sự thật?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Cung cấp thông tin khi chưa biết chắc chắn
B. Công nhận cái đúng đã và đang diễn ra
C. Chỉ nói sự thật khi có lợi ích
D. Nghe theo ý kiến của số đông
Lời giải:
Chọn đáp án B
Biểu hiện thể hiện tôn trọng sự thật là công nhận cái đúng đã và đang diễn ra.
Câu 3 trang 19 SBT Giáo dục công dân 6: Những việc làm nào dưới đây thể hiện sự tôn trọng sự
thật?
(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)
A. Vẫn biết việc làm đó là đúng nhưng không ủng hộ và làm theo
B. Ủng hộ ý kiến đúng của người mà mình không thích khi ý kiến đó là đúng.

24

C. Biết việc làm đó là sai nhưng vẫn cố gắng để hoàn thành.
D. Chỉ ra cái sai của bạn bè và giúp bạn sửa chữa sai lầm.
E. Tố cáo người khác nhưng không có căn cứ.
G. Thừa nhận sai lầm của mình và công nhận ý kiến đúng đắn của người khác.
Lời giải:
- Những việc làm thể hiện sự tôn trọng sự thật là: B, D, G
+ Ủng hộ ý kiến đúng của người mà mình không thích khi ý kiến đó là đúng.
+ Chỉ ra cái sai của bạn bè và giúp bạn sửa chữa sai lầm.
+ Thừa nhận sai lầm của mình và công nhận ý kiến đúng đắn của người khác.
Câu 4 trang 20 SBT Giáo dục công dân 6: Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến
nào dưới đây?
(Đánh dấu X vào ô tương ứng)
Ý kiến

Đồng
tình

Không
đồng tình

A. Tôn trọng sự thật là nói ngay  
những điều mình biết mà không
cần kiểm tra tính đúng đắn của
thông tin....