Ngày soạn: 26/08/2022

Ngày dạy: Chiều 06. 9. 2023
09. 9. 2023

Lớp 9B
Lớp 9A

TIẾT 1- BÀI 1: CHÍ CÔNG VÔ TƯ
I- MỤC TIÊU

1- Kiến thức:
- HS nêu được thế nào là chí công vô tư
- Nêu được biểu hện của chí công vô tư.
- Hiểu được ý nghĩa của phẩm chất chí công vô tư.
2- Kĩ năng:
- HS biết thể hiện chí công vô tư trong cuộc sống hằng ngày.
*/ Giáo dục kỹ năng sống: HS biết tìm kiếm và xử lí thông tin về những
cuộc vận động chống tham nhũng ở địa phương và trên cả nước hiện nay. Biết phê
phán đối với những thái độ, hành vi, việc làm không chí công vô tư, biết ra quyết
định phù hợp trong các tình huống thể hiện thái độ chí công vô tư.
3- Thái độ:
- Đồng tình ủng hộ những việc làm chí công vô tư; biết phê phán những biểu
hiện thiếu chí công vô tư.
4. Năng lực cần đạt:
- Năng lực tư duy phê phán; năng lực điều chỉnh hành vi; năng lực tự nhận
thức; năng lực hợp tác; giao tiếp.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1- Giáo viên:
- SGK + SGV lớp 9, máy chiếu.
- Chuyện kể, ca dao, tục ngữ.
2- Học sinh:
- SGK + vở ghi.
- Chuẩn bị bài mới.
III. QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH.

1. Các hoạt động đầu giờ (3').
* Hoạt động khởi động
- GV nêu tình huống – HS nghe và xử lí.
H (Lớp trưởng 9A3) chơi rất thân với L. Một hôm, trong giờ truy bài, L đã
quên không làm bài tập về nhà. Ở lớp của H hôm đó cũng có nhiều bạn không làm
1

BT. L đã gặp riêng H và đề nghị H bỏ qua cho mình, không ghi tên mình vào danh
sách những bạn không chuẩn bị bài. H băn khoăn, suy nghĩ về đề nghị của bạn.
Cuối cùng H quyết định ghi tên L vào danh sách và báo cáo với cô giáo chủ nhiệm.
nào?

? Em suy nghĩ gì về quyết định của H? Nếu là H, em sẽ hành động như thế
GV dẫn dắt vào bài, ghi tên bài.
2. Nội dung bài học:
* Hoạt động 1: Đặt vấn đề. (11')

+ Mục tiêu: Biết được việc làm của Tô Hiến Thành và Bác Hồ thể hiện
phẩm chất Chí công vô tư.
+ Nhiệm vụ: Đọc và tìm hiểu truyện.
+ Phương thức thực hiện: Giải quyết vấn đề (hỏi - đáp); thảo luận nhóm.
+ Sản phẩm: HS biết và học tập phong cách, phẩm chất, tư tưởng của Bác
Hồ và Tô Hiến Thành vế phẩm chất Chí công vô tư.
+ Phướng án kiểm tra đánh giá: Đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS,
kết quả hoạt động qua tìm hiểu truyện đọc.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh
I. Đặt vấn đề.
Yêu cầu HS đọc phần đặt vấn đề trong HS đọc
SGK.
Bước 1. GV giao nhiệm vụ cho HS:
- Thảo luận theo nhóm (4').
*/ Thảo luận nhóm:
- Chiếu nội dung câu hỏi
- Tổ chức cho HS thảo luận nhóm
- Tiếp nhận nhiệm vụ
- HS thảo luận theo nhóm, cử thư kí ghi
chép, đại diện trả lời
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
những thắc mắc, những nội dung chưa
hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
đáp.
Nhóm 1 + 2
? Nêu việc làm của Vũ Tán Đường và
Trần Trung Tá khi Tô Hiến Thành bị
ốm ?
+ Khi Tô Hiến Thành bị ốm Vũ Tán
Đường ngày đêm hầu hạ bên giường
bệnh rất chu đáo.
? Vì sao Tô Hiến Thành lại chọn Trần
Trung Tá thay thế ông lo việc nước
nhà?
+ Trần Trung Tá mải việc chống giặc
2

nơi biên cương.

?Việc làm của Tô Hiến Thành biểu
hiện điều gì ?
- Tô Hiến Thành dùng người hoàn toàn
Chốt lại
chỉ căn cứ vào việc ai là người có khả
năng gánh vác công việc chung của đất
nước.
Nhóm 3 + 4
?Mong muốn của Bác Hồ là gì?
- Mong muốn Tổ quốc được giải
phóng, nhân đân được ấm no, hạnh
phúc.
? Mục đích mà Bác theo đuổi là gì?
- Mục đích sống: “ làm cho ích quốc,
lợi dân”
? Việc làm và hành động của Bác
chứng tỏ điều gì ?
- Bác là tấm gương sáng tuyệt vời của
Nhận xét
một con người đã chọn đời mình cho
quyền lợi của Dân tộc, của đất nước và
hạnh phúc của nhân dân.
- Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
kết quả thảo luận. Các nhóm nhận xét,
bổ sung.
- Bước 4: GV nhận xét đánh giá quá
trình thảo luận của các nhóm, chốt lại
kiến thức.
*/ Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh:
Kể tóm tắt cho HS nghe câu chuyện :
“Chuyện với người cháu gần nhất của
Bác Hồ”
Kết luận: Qua câu truyện trên chúng ta
thấy được Trong công việc Bác luôn
công bằng, không thiên vị. Luôn đặt lợi
ích chung của đất nước của nhân dân
lên trên lợi ích của bản thân.
? Việc làm của Tô Hiến Thành và Chủ
tịch HCM là biểu hiện của phẩm chất
gì?
- KL, chuyển ý
- Việc làm của Tô Hiến Thành và Chủ
tịch HCM là những biểu hiện tiêu
biểu của phẩm chất chí công vô tư.
Hoạt động 2: Tìm hiểu Nội dung bài học. (20')
+ Mục tiêu:
- HS nêu được thế nào là chí công vô tư
- Nêu được biểu hện của chí công vô tư.
- Hiểu được ý nghĩa của phẩm chất chí công vô tư.
3

+ Nhiệm vụ: Đọc SGK, tìm hiểu tư liệu trên các phương tiện thông tin đại
chúng, tấm gương chí công vô tư ở địa phương.
+ Phương thức thực hiện: Thảo luận nhóm, cá nhân.
+ Sản phẩm: HS nêu được khái niệm, biểu hiện và hiểu vai trò, ý nghĩa của
chí công vô tư.
+ Phương án KTĐG: Nhận xét đánh giá thông qua hoạt động nhóm của HS.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên
- GV kể chuyện : Chuyện kể về “Một
ông già lẩm cẩm” gánh trên vai 86
tuổi đời với khoản lương hưu hai
người cả thảy 440.000đ/tháng. Nuôi
thêm cô cháu ngoại 7 tuổi, nhưng vẫn
đèo bòng dạy học miến phí cho trẻ
nghèo, ông giáo làng Bùi văn Huyền
(còn gọi là ông Tuấn Dũng) nhà ở
thôn Thái Bình, xã Đông Thái, huyện
Ba Vì- Hà Tây đang và sẽ mãi mãi
mải miết trả món nợ đời “ Học được
chữ của người và mang chữ cho người

Hoạt động của học sinh
II. Nội dung bài học.
1/ Khái niệm.

? Em hãy nhận xét việc làm của ông
giáo làng Bùi Văn Huyền ?
- Ông là người chí công vô tư, làm mọi
việc vì lợi ích chung...
? Vậy, em hiểu thế nào là chí công vô - Chí công vô tư là phẩm chất đạo đức
tư?
của con người, thể hiện sự công bằng,
không thiên vị, giải quyết công việc
theo lẽ phải, xuất phát từ lợi ích chung
và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá
nhân.
- Yêu cầu HS lấy VD minh họa?
VD: Bác A tự nguyện hiến đất để xây
dựng trường học.
2/ Biểu hiện: (5')
-- Tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 1. GV giao nhiệm vụ cho HS:
Biểu hiện cơ bản của chí công vô tư:
- Thảo luận theo cặp (2').
công bằng, không thiên vị, làm việc
? Từ kết quả thảo luận ở trên và từ theo lẽ phải, vì lợi ích chung.
cuộc sống hằng ngày, em hãy thảo
luận với bạn tìm ra biểu hiện của
phẩm chất chí công vô tư?
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
4

những thắc mắc, những nội dung chưa
hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
đáp.

- GV quan sát các nhóm làm việc.
- Quan sát những khó khăn của học
sinh, có biện pháp hỗ trợ kịp thời và
hiệu quả.
- Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
kết quả thảo luận. Các nhóm nhận xét,
bổ sung.
- Biểu hiện cơ bản của chí công vô tư:
công bằng, không thiên vị, làm việc
theo lẽ phải, vì lợi ích chung.
- Bước 4: GV nhận xét đánh giá quá
trình thảo luận của các nhóm, chốt lại
kiến thức.
* Liên hệ GD các em rèn cho mình
phẩm chất chí công vô tư ngay từ
những công việc nhỏ nhất.
3/ Ý nghĩa:
? Đối với cá nhân, phẩm chất chí công
vô tư có ý nghĩa như thế nào?
+ Đối với sự phát triển cá nhân: Người
chí công vô tư sẽ luôn sống thanh thản,
được mọi người vị nể và kính trọng.
- Cuộc đời và sự nghiệp của Bác đã
nhận được trọn vẹn tình cảm của ND
ta đối với Bác. Đó là sự tin yêu kính
trọng, sự khâm phục, lòng tự hào và
sự gắn bó, gần gũi, thân thiết.
+ Liên hệ GD các em trong thực tế.
? Đối với tập thể, xã hội, phẩm chất
chí công vô tư có ý nghĩa như thế
nào?
+ Đối với tập thể, xã hội: Đem lại lợi
ích cho tập thể, cộng đồng, xã hội, đất
nước.
? Là HS cần rèn luyện phẩm chất chí
công vô tư như thế nào?
* Rèn luyện chí công vô tư:
- Có thái độ ủng hộ người chí công vô
tư.
- Phê phán hành vi vụ lợi cá nhân, thiếu
công bằng.
+ Liên hệ GD các em phải nhận thức
đúng để phân biệt giữa chí công vô tư
và không chí công vô tư, thẳng thắn,
trung thực trong mọi công việc…
- Yêu cầu HS đọc câu danh ngôn
5

trong SGK.
KL: Sống và làm việc như Tô Hiến
Thành và Chủ tịch HCM sẽ đem lại
lợi ích cho tập thể và cộng đồng XH,
góp phần làm cho đất nước giàu
mạnh, XH công bằng, dân chủ, văn
minh. Được mọi người kính trọng, tin
cậy.
“Phải để việc công, việc nước lên trên,
lên trước việc tư, việc nhà”
Hồ Chí Minh
* Hoạt động 3: Bài Tập. (8')
+ Mục tiêu: Vận dụng kiến thức giải quyết được những bài tập trong SGK.
+ Nhiệm vụ: Đọc yêu cầu BT, nghiên cứu, trả lời câu hỏi.
+ Phương thức thực hiện: Thảo luận cặp, cá nhân.
+ Sản phẩm: HS làm đúng các bài tập.
+ Phương án KTĐG: Đánh giá thông qua kết quả trả lời câu hỏi và bài tập
của HS.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên
- GV chiếu BT1
- Yêu cầu HS trình bày quan điểm.
- HS làm BT –

- GV kết luận, chính xác hóa đáp án
- Đánh giá điểm
- GV chiếu BT 2
- Yêu cầu HS trình bày quan điểm.
- HS làm BT
–
- GV kết luận, chính xác hóa đáp án
- GV chiếu BT 3
6

Hoạt động của học sinh
III/ Bài tập.
*/ Bài 1 tr – 5:
- HS làm việc cá nhân, trình bày.
- HS nhận xét.
- Hành vi d, e thể hiện phẩm chất chí
công vô tư: Vì giải quyết công việc công
bằng, hợp lý, xuất phát từ lợi ích chung.
- Hành vi a, b ,c, đ. Thể hiện không chí
công vô tư vì họ đều xuất phát từ lợi ích
cá nhân hay do tình cảm riêng tư chi
phối mà giải quyết công việc một cách
thiên lệch, không công bằng.
*/ Bài 2 tr – 5:
- Thảo luận cặp.
- Trình bày.
Nhận xét, bổ sung.
- Tán thành với ý kiến: d, đ.
- Không tán thành ý kiến: a, b, c.
*/ Bài 3 tr – 6:
- HS làm việc cá nhân, trình bày.

- Yêu cầu HS trình bày quan điểm.
- HS làm BT
–

- GV kết luận, chính xác hóa đáp án
- Liên hệ thực tế, GD các em phải rèn
luyện phẩm chất chí công vô tư …

- HS nhận xét.
- Em không đồng tình với các việc làm
trên, vì tất cả các việc làm đó không thể
hiện sự chí công vô tư.
+ TH (a) ông Ba sai, nhưng vì nể không
dám chỉ ra cái sai, như vậy mình trở
thành kẻ đồng loã dung túng với cái sai
của ông Ba.
+ TH (b), (c): Ý kiến của Trung đúng,
hành vi của Trang đúng, mình phải đứng
về lẽ phải, bảo vệ cho Trung và Trang,
như vậy mới là người thấu tình đạt lí,
chí công vô tư.

3. Củng cố, luyện tập. Hướng dẫn HS tự học ở nhà. (3')
* Củng cố, luyện tập.
? Những hành vi/việc làm nào dưới đây thể hiện sự chí công vô tư?
A. Luôn công bằng, không thiên vị khi giải quyết công việc.
B. Luôn ưu tiên cho những người thân quen với mình khi xử lí công việc.
C. Luôn hành động theo lẽ phải.
D. Luôn lấy lợi ích chung làm thước đo để giải quyết công việc tập thể.
E. Luôn xuất phát từ lợi ích cá nhân để giải quyết công việc chung.
* Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà.
- Học thuộc bài học.
- Hoàn thiện BT 4 (6) vào vở.
- Đọc bài “Tự chủ'

7

Ngày soạn: 12. 9. 2023

Ngày dạy: 15. 9. 2023

Lớp 9B, A

Tiết 2- Bài 2: TỰ CHỦ
I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức:
- Học sinh hiểu thế nào là tự chủ.
- Nêu được biểu hiện của người có tính tự chủ.
- Hiểu được vì sao con người cần phải biết tự chủ.
2. Kĩ năng:
- Có khả năng làm chủ bản thân trong học tập, sinh hoạt.
*/ Giáo dục kỹ năng sống: HS biết ra quyết định hành động phù hợp để thể
hiện tính tự chủ. Biết định hướng trước những áp lực tiêu cực của bạn bè , tự tin
khi bảo vệ ý kiến của bản thân và kiểm soát cảm xúc.
3. Thái độ:
- HS rèn luyện tính tự chủ.
4. Năng lực, phẩm chất cần đạt:
- Phẩm chất: Trách nhiệm, trung thực, yêu nước.
- Năng lực: năng lực tự học, năng lực hợp tác, sáng tạo, năng lực giao tiếp.
II. CHUẨN BỊ:

1. Giáo viên:
- Sách giáo khoa giáo dục công dân lớp 9.
- Những tấm gương, ví dụ thực tế thể hiện tính tự chủ.
- Một số câu ca dao, tục ngữ nói về tính tự chủ.
2. Học sinh:
- Đọc sách giáo khoa.
- Trả lời câu hỏi sách giáo khoa, sưu tầm gương người tốt việc tốt.
III. QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH.

1. Các hoạt động đầu giờ (3').
* Hoạt động khởi động
- Tổ chức cho HS chơi trò chơi “Ai nhớ nhiều hơn”
a/ Cách chơi:
- Chia lớp thành 2 đội, mỗi đội có 3 HS; thảo luận và ghi ra giấy các câu ca
dao, tục ngữ ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của con người.
VD: Chớ thấy sóng cả, mà ngã tay chèo.
8

Dù ai nói ngả nói nghiêng, lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân...
b/ Thảo luân sau khi chơi.
? Trong các câu vừa tìm được, những câu nào thể hiện tính tự tin, tự lập, tự
giác, tự chịu trách nhiệm?
(GV dẫn dắt vào bài – ghi tên bài)
2. Dạy nội dung bài học
* Hoạt động 1. Đặt vấn đề: (15')
+ Mục tiêu: Biết được việc làm của bà Tâm thể hiện tính tự chủ và hành vi
của N thiếu tính tự chủ.
+ Nhiệm vụ: Đọc và tìm hiểu 2 câu truyện.
+ Phương thức thực hiện: Hoạt động cá nhân; thảo luận cặp.
+ Sản phẩm: Hiểu nội dung câu chuyện và nhận ra việc làm thể hiện tính tự
chủ và thiếu tự chủ.
+ Phướng án kiểm tra đánh giá: Đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS,
đánh giá kết quả hoạt động của HS qua phần đặt vấn đề.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên
- Yc HS đọc truyện.
Bước 1. GV giao nhiệm vụ cho HS:
Thảo luận cặp (3')

Hoạt động của học sinh
* Đặt vấn đề.
- HS đọc.
1. Một người mẹ
- Tiếp nhận nhiệm vụ
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
những thắc mắc, những nội dung chưa
hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
đáp.

? Khi biết tin con trai mình nghiện ma
tuý, bị nhiễm HIV/AIDS, thái độ của
bà Tâm như thế nào?
- Bà choáng váng, đau khổ, mất ăn, mất
ngủ.
? Bà Tâm đã làm gì trước nỗi bất hạnh
to lớn của gia đình?
- Mặc dù rất đau đớn nhưng bà không
- Vận động mọi người không xa lánh khóc trước mặt con mình.
họ.
- Nén chặt nỗi đau để chăm sóc con.
- Gần gũi, thương yêu con.
- Tích cực giúp đỡ những người bị
nhiễm HIV/ AIDS.
- Vận động những người nhiễm
HIV/AIDS không xa lánh họ.
9

- Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
kết quả thảo luận. Các nhóm nhận xét,
Bước 4: GV nhận xét đánh giá quá bổ sung.
trình thảo luận của các nhóm, chốt lại
kiến thức.
? Qua những việc làm đó theo em bà
Tâm là người như thế nào?
- Bà Tâm có đức tính tự chủ, vượt qua
được khó khăn.
- Yêu cầu HS làm việc cá nhân.
? Trước đây N có những ưu điểm gì?
? Những hành vi sai trái sau này của N
là gì?

? Vì sao N lại có kết cục như vậy?

2. Chuyện của N
- N là HS ngoan và học khá.
- N bị bạn bè xấu rủ rê, tập hút thuốc,
uống bia, đua xe máy.
- N trốn học, thi trượt tốt nghiệp lớp 9.
- N bị nghiện, trộm cắp và bị bắt.

- N thiếu tự tin, không có bản lĩnh nên
- Trước mọi việc người có tính tự chủ đã huỷ hoại tương lai của mình
thường tỏ ra bình tĩnh, không nóng
nảy, vội vàng, trong ứng xử với mọi
người thường ôn tồn, mềm mỏng, lịch
sự. Những người có tính tự chủ luôn
biết tự kiểm tra, đánh giá bản thân
mình, luôn biết tự điều chỉnh
(bằng lời nói và việc làm) để sửa chữa
những điều không đúng trong thái độ
và hành vi của mình.
* Liên hệ thực tế GD các em tính tự
chủ.
Qua nghiên cứu hai mẩu chuyện chúng
ta thấy được cách ứng xử khác nhau
trong những trường hợp khi con người
gặp khó khăn, thử thách. Bà Tâm làm
chủ được thái độ, tình cảm và hành vi
của mình nên đã làm được những việc
có ích; còn N do không làm chủ được
tình cảm và hành vi của mình đã bị lội
kéo đên chỗ sa ngã, hư hỏng. Trong
cuộc sống con người luôn gặp phải
những khó khăn trắc trở, những thử
thách, cám dỗ, những cạm bẫy… đòi
10

hỏi phải luôn luôn tỉnh táo, biết suy xét
và hành động đúng. Muốn hành động
đúng con người phải biết làm chủ bản
thân, phải có tính tự chủ cao. Nếu
không có tính tự chủ, con người không
dám đương đầu với khó khăn, dễ bị lôi
cuốn, sa ngã.
ở chương trình GDCD lớp 7 các em đã
tìm hiểu về tính tự tin. Tính tự tin là
một trong những điều kiện cơ bản nhất
giúp con người có thể làm chủ được
bản thân mình.
Vậy để hiểu được tự chủ là gì? Chúng
ta tìm hiểu phần II.
Hoạt động 2: Tìm hiểu Nội dung bài học. (16')
+ Mục tiêu:
- Học sinh hiểu thế nào là tự chủ.
- Nêu được biểu hiện của người có tính tự chủ.
- Hiểu được vì sao con người cần phải biết tự chủ.
+ Nhiệm vụ: Đọc SGK và tự nghiên cứu.
+ Phương thức thực hiện: Thảo luận nhóm, cặp, cá nhân.
+ Sản phẩm: HS hiểu được khái niệm, và giải thích được vì sao con người
cần phải biết tự chủ. Nêu được biểu hiện của tự chủ.
+ Phương án KTĐG: Nhận xét đánh giá thông qua hoạt động nhóm của HS.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh
* Nội dung bài học: (14')
1. Khái niệm: (5')
- GV kể câu chuyện ngắn: “H và D - Nghe và cảm nhận
chơi rất thân với nhau. Một hôm
không biết lí do gì mà H hầm hầm đến
gặp D và mắng thậm tệ, khiến D ngạc
nhiên và ngơ ngác. Điều lạ là D vẫn
ngồi yên chăm chú lắng nghe H mắng
mình mà không hề đáp lại lời nào.... D
trả lời:
Bạn cho tôi một món quà, tôi có thể
nhận hoặc không nhận, tôi nhận thì
món quà đó thuộc về tôi, mà nếu tôi
không nhận thì theo bạn, món quà đó
11

sẽ đi đâu?
? Em hãy nhận xét H và D?

- H không kiềm chế được bản thân.
? Chi tiết nào thể hiện tính tự chủ của - D biết kiềm chế, thể hiện tự chủ.
D?
- Ngồi yên, chú ý nghe H mắng.
- Không cáu giận...
? Em hiểu thế nào là tự chủ?
- Tự chủ là làm chủ bản thân, tức là
làm chủ được suy nghĩ, tình cảm và
hành vi của mình trong mọi hoàn
cảnh, tình huống, luôn có thái độ bình
* Tích hợp phổ biến GD pháp luật
tĩnh, tự tin và biết điều chỉnh hành vi
- Tình huống: Bạn H lớp em là người của mình.
giao du rộng. Một hôm bạn rủ em đến
quán cà phê, bạn ấy “bật mí” cho em:
“Đến đấy có nhiều trò chơi hay lắm,
nhất là thấy người sảng khoái cực lạc,
phiêu lắm khi được uống một viên
thuốc màu hồng, không phải là Hêrôin
đâu, tớ được dùng rồi mà, đi với tớ,
bạn sẽ biết, tiền nong không quan
trọng”
? Trong trường hợp này, em sẽ làm
gì? Tại sao em lại làm như vậy?
- Trong trường hợp này em sẽ khuyên,
ngăn bạn H không đi đến quán cà phê và
không được dùng (uống) viên thuốc màu
hồng đó... Hành vi của bạn H là vi phạm
? Hành vi của em có thể hiện tính tự PL...
chủ và phù hợp với PL không? Vì
sao?
- Hành vi của em thể hiện tính tự chủ và
phù hợp với PL. Vì em không nghe theo
H, viên thuốc màu hồng đó chính là
GV nhận xét – KL:
Hêrôin, PL nghiêm cấm sử dụng...
- Người có tính tự chủ luôn biết điều
chỉnh hành vi của mình, làm đúng quy
định của pháp luật.
- Mỗi người cần rèn luyện tính tự chủ
để trong mọi trường hợp đều phải xử
sự đúng pháp luật.
(Điều 197 – Bộ luật hình sự)
- Yêu cầu thảo luận 4 nhóm (3').
12

- Bước 1. GV giao nhiệm vụ cho HS:

2. Biểu hiện

- Tiếp nhận nhiệm vụ
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
những thắc mắc, những nội dung chưa
hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
Nhóm 1: Tìm những biểu hiện về tự đáp.
chủ
- Tự chủ : Không nóng nảy, không vội
vàng, không nao núng hoang mang khi
khó khăn ,chín chắn, tự tin, ôn hoà, kiềm
Nhóm 2 : Tìm những biểu hiện thiếu chế, bình tĩnh, mềm mỏng trước những
tự chủ
áp lực tiêu cực, biết tự ra quyết định cho
mình.
- Thiếu tự chủ : Vội vàng, nóng nảy, sợ
hãi, chán nản, không vững vàng, cáu gắt,
hoang mang, gây gổ…
- Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
kết quả thảo luận. Các nhóm nhận xét,
Bước 4: GV nhận xét đánh giá quá bổ sung.
trình thảo luận của các nhóm, chốt lại
kiến thức.
- Bình tĩnh tự tin trong mọi tình
huống.
? Người có tính tự chủ là như thế nào? - Không nao núng, hoang mang khi
Sống như anh Tuấn sẽ được mọi ngư
gặp khó khăn.
- Biết tự ra quyết định cho mình.
KL: Người tự chủ là người luôn bình - Biết kiềm chế cảm xúc.
tĩnh, tự tin, không nao núng hoang
mang khi gặp khó khăn và luôn biết
kiềm chế cảm xúc.
* Liên hệ GD các em biết kiềm chế
cảm xúc trong mọi tình huống giúp
lành mạnh các mối quan hệ...
3. Vì sao con người cần phải biết tự
Bước 1: Giao nhiệm vụ
chủ?
- Yêu cầu thảo luận cặp (2')
- Tiếp nhận nhiệm vụ
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
những thắc mắc, những nội dung chưa
hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
? Tự chủ sẽ mang đến cho chúng ta đáp.
những lợi ích gì?
- Giữ được bình tĩnh khi gặp mọi tình
huống.
13

- Giữ được mối quan hệ thân thiện, tốt
đẹp.
? Chúng ta sẽ như thế nào nếu không - Ứng xử có văn hóa...
làm chủ được bản thân?
- Xảy ra cãi nhau, đánh nhau, hận thù...
? Vì sao con người cần phải biết tự
chủ?
- Vì tính tự chủ giúp con người biết
sống và ứng xử đúng đắn, có văn hoá.
- Biết đứng vững trước những khó
khăn, thử thách, cám dỗ.
- Không bị nghiêng ngả trước những
Bước 4: GV nhận xét đánh giá quá áp lực tiêu cực.
trình thảo luận của các nhóm, chốt lại
kiến thức.
KL: Như vậy tính tự chủ rất cần thiết
vì trong cuộc sống con người luôn gặp
những tình huống đòi hỏi phải có sự
ứng xử đúng đắn, phù hợp. Tính tự
chủ giúp con người tránh được những
sai lầm không đáng có, sáng suốt lựa
chọn cách thực hiện mục đích cuộc
sống của mình. Trong xã hội nếu mọi
người đều biết tự chủ, biết xử sự như
những người có văn hoá thì xã hội sẽ
văn minh, tốt đẹp hơn.
* Hoạt động 3: Bài Tập. (8')
+ Mục tiêu: Vận dụng kiến thức giải quyết được các bài tập tại lớp
+ Nhiệm vụ: Nghiên cứu và trả lời câu hỏi.
+ Phương thức thực hiện: Thảo luận cặp, làm bài cá nhân.
+ Sản phẩm: HS làm đúng các bài tập tại lớp.
+ Phương án KTĐG: Đánh giá thông qua kết quả trả lời câu hỏi và bài tập
của HS.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh
* Bài tập.
* Bài tập 1(8)

- Gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập 1
SGK.
Yêu cầu học sinh cả lớp cùng suy nghĩ - Đồng ý với ý kiến (a), (b), (d), (e) vì
đó là những biểu hiện của sự tự chủ,
14

- Nhận xét, Chính xác hóa đáp án, kết
luận.

thể hiện sự tự tin, suy nghĩ chín chắn.
- Các câu (c), (đ) không đúng vì người
có tính tự chủ là người phải biết tự điều
chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình cho
phù hợp với những tình huống, hoàn
cảnh khác nhau; không hành động một
cách mù quáng hoặc theo ý thích cá
nhân của mình nếu ý thích đó là không
đúng, không phù hợp với điều kiện,
hoàn cảnh hay chuẩn mực xã hội.

* Bài tập 3 (8)
HS nêu ý kiến
Yêu cầu học sinh đọc và làm bài tập
- Việc làm của Hằng biểu hiện không
có tính tự chủ, đúng ra H chỉ mua 1 bộ,
nhưng bộ nào H cũng thích, việc làm
đó đã làm mẹ bực mình.
- Em khuyên H: Bạn làm như vậy là
? Theo em, muốn trở thành người liêm không nên, vì mẹ không thể chiều theo
khiết cần rèn luyện những đức tính gì? ý thích của H. Làm như vậy chứng tỏ H
suy nghĩ không chín chắn, hành vi của
H là sai, bạn cần rút kinh nghiệm.
- Nhận xét, kết luận.
- GD các em tự chủ, mua sắm phù hợp
với điều kiện của gđ...
- Đánh giá, tuyên dương HS làm bài
tốt...
3. Củng cố, luyện tập, hướng dẫn HS tự học ở nhà. (3')
* Củng cố, luyện tập.
? Biểu hiện nào dưới đây thể hiện tính tự chủ?
A. Hoang mang, sợ hãi, chán nản trước khó khăn.
B. Không nóng nảy, vội vàng trong hành động.
C. Thái độ ôn hòa, từ tốn trong giao tiếp với người khác.
D. Tự kiềm chế những ham muốn của bản thân.
E. Nóng nảy, cãi vã, gây gổ khi gặp những việc không vừa ý.
G. Sa ngã, bị cám dỗ, lợi dụng.
H. Tự kiểm tra, đánh giá bản thân mình.
* Hướng dẫn HS học ở nhà.
- Học thuộc nội dung bài học và làm bài tập SGK.
15

- Lập kế hoạch rèn luyên tính tự chủ của bản thân.
- Làm bài tập 2,4 (trang 8)
- Chuẩn bị trước bài 3: “Dân chủ và kỉ luật”
+ Đọc phần đặt vấn đề và trả lời câu hỏi cuối SGK.
+ Tìm những biều hiện dân chủ và kỉ luật ở trường, lớp, địa phương.
___________________________________

Ngày soạn: 19. 9. 2023
16

Ngày dạy: 22. 9. 2023

Lớp 9B, A

Tiết 3 - Bài 3: DÂN CHỦ VÀ KỈ LUẬT
I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức:
- HS hiểu được thế nào là dân chủ, kỉ luật.
- Hiểu được mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ luật.
- Hiểu được ý nghĩa của dân chủ và kỉ luật.
2. Kỹ năng:
- Biết thực hiện quyền dân chủ và chấp hành tốt kỉ luật của tập thể.
*/ Giáo dục kỹ năng sống: HS biết phê phán những hành vi, việc làm thiếu
dân chủ hoặc vô kỉ luật ở nhà trường và cộng đồng địa phương. Biết trình bày suy
nghĩ về dân chủ , kỉ luật và mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ luật.
3. Thái độ:
- Có thái độ tôn trọng quyền dân chủ và kỉ luật của tập thể.
4. Năng lực, phẩm chất cần đạt:
- Phẩm chất: Trách nhiệm, trung thực, nhân ái yêu nước.
- Năng lực: năng lực tự học, năng lực hợp tác, sáng tạo, năng lực giao tiếp.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1. Giáo viên:
- SGK, SGV GDCD 9
- Những tấm gương người tốt, việc tốt thể hiện có kỉ luật và phát huy được
dân chủ, hoặc thiếu dân chủ, kỉ luật.
- Giấy khổ to, bút dạ, máy chiếu, phiếu học tập.
2. Học sinh:
- Đọc phần đặt vấn đề.
- Sưu tầm gương người tốt việc tốt.
III. QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CHO HỌC SINH.

1. Các hoạt động đầu giờ. (3')
* Kiểm tra bài cũ.
- Tổ chức cho HS chơi theo 2 nhóm. Thi đua ghi những câu ca dao, tục ngữ
nói về tính tự chủ. Đánh giá điểm cho từng nhóm.
VD : 1. Giàu người ta chẳng có tham
Khi thì ta liệu, ta làm ta ăn
17

2. Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
3. Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
4. Ai cũng tạo nên số phận của mình
5. Ăn đói qua ngày, ăn vay nên nợ
6. Làm người ăn tối lo mai
Việc mình hồ dễ để ai lo lường.
- Tổng kết trò chơi. Giới thiệu bài mới
2. Nội dung bài học.
* Hoạt động 1. Đặt vấn đề: (15')
+ Mục tiêu: Hiểu được nội dung phần đặt vấn đề. Biết được hành vi dân chủ,
kỉ luật và hành vi thiếu dân chủ, kỉ luật ở lớp 9A và công ty.
+ Nhiệm vụ: Đọc và tìm hiểu truyện.
+ Phương thức thực hiện: Giải quyết vấn đề (hỏi - đáp); thảo luận cặp.
+ Sản phẩm: Biết được hành vi dân chủ, kỉ luật của lớp 9A và hành vi thiếu
dân chủ, kỉ luật ở công ty.
+ Phướng án kiểm tra đánh giá: Đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS,
đánh giá kết quả hoạt động của HS qua phần đặt vấn đề.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên

- Yc HS đọc chuyện.
Bước 1. GV giao nhiệm vụ cho HS:
- Thảo luận theo cặp (2').

- GV quan sát các cặp làm việc.
- Quan sát những khó khăn của học
sinh, có biện pháp hỗ trợ kịp thời và
hiệu quả.

Hoạt động của học sinh
I. Đặt vấn đề.
1. Câu chuyện của lớp 9A
2. Chuyện ở một công ty.
2 HS đọc 2 câu chuyện.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
những thắc mắc, những nội dung chưa
hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
đáp.

? Câu chuyện của lớp 9A nói về vấn
đề gì?
- GVCN lớp triệu tập cán bộ lớp họp
18

? Hãy tìm những chi tiết thể hiện việc bàn XD kế hoạch hoạt động của lớp.
làm phát huy dân chủ trong câu
chuyện ?
- Tại cuộc họp lớp các bạn sôi nổi thảo
luận, đề xuất các chỉ tiêu, các biện pháp
? Nêu tác dụng của việc phát huy dân thực hiện.
chủ và thực hiện kỉ luật của tập thể
lớp 9A dưới sự chỉ đạo của GVCN ?
=> Cuối năm lớp 9A được tuyên dương
? Nêu những chi tiết thể hiện việc làm là một tập thể lớp xuất sắc.
không phát huy tính dân chủ và thiếu
dân chủ trong Chuyện ở một công ty
- Công nhân không được bàn bạc, góp ý
những yêu cầu của GĐ đối với mọi
người trong sx.
- Yêu cầu LĐ khá căng thẳng, thiếu
phương tiện LĐ, lương thấp, ốm đau
không được chăm sóc, sức khỏe công
nhân giảm sút.
- CN kiến nghị không được GĐ chấp
? Việc làm của ông giám đốc có tác nhận.
hại như thế nào? Vì sao?
- Làm cho công nhân bất mãn, kết quả
sx giảm sút, công ty bị thua lỗ nặng nề.
- Vì ông GĐ độc đoán, chuyên quyền và
gia trưởng.
- Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
kết quả thảo luận. Các nhóm nhận xét,
- Bước 4: GV nhận xét đánh giá quá bổ sung.
trình thảo luận của các nhóm, chốt lại
kiến thức.
?Từ hai câu chuyện trên, chúng ta rút
ra bài học gì?
- Phát huy tính dân chủ và kỉ luật của
thầy giáo và tập thể lớp 9A.
- Phê phán sự thiếu dân chủ của ông
- KL - Chuyển ý:
GĐ đã gây hậu quả xấu cho công ty.
Mọi khó khăn được khắc phục, kế
hoạch được thực hiện trọn vẹn, cuối
năm lớp 9A được tuyên dương là một - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ, nêu
tập thể lớp xuất sắc.
những thắc mắc, những nội dung chưa
Như vậy: trong Câu chuyện của lớp hiểu về nhiệm vụ được giao để GV giải
9A mọi người đều được tham gia bàn đáp.
bạc, XD kế hoạch hoạt động, đều - Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo
được hiểu rõ vị trí trách nhiệm của kết quả thảo luận. Các nhóm nhận xét,
19

mình trong năm học, đồng thời tất cả
mọi người cùng thực hiện kế hoạch
hoạt động của lớp.
- Chuyện ở một công ty chưa có tính
dân chủ, làm cho công nhân bất mãn,
kết quả sx giảm sút, công ty bị thua lỗ
nặng nề.

bổ sung.
- Cuộc sống rất đầy đủ, xung túc...
-> Trẻ em mồ côi trong các Làng trẻ em
SOS được sống rất hạnh phúc.

Hoạt động 2: Tìm hiểu Nội dung bài học. (16')
+ Mục tiêu:
- HS hiểu được thế nào là dân chủ, kỉ luật.
- Hiểu được mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ luật.
- Hiểu được ý nghĩa của dân chủ và kỉ luật.
+ Nhiệm vụ: Tìm hiểu nội dung bài học.
+ Phương thức thực hiện: Thảo luận cặp.
+ Sản phẩm: HS hiểu được khái niệm và mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ
luật, hiểu được ý nghĩa của dân chủ và kỉ luật.
+ Phương án KTĐG: Nhận xét đánh giá thông qua hoạt động nhóm của HS.
+ Tiến trình thực hiện:
Hoạt động của giáo viên
? Thế nào là dân chủ?

Yêu cầu HS lấy VD thực tế?

Hoạt động của học sinh
II. Nội dung bài học.
1. Dân chủ là gì?
* Dân chủ là mọi người được làm chủ
công việc của tập thể và XH, mọi người
phải được biết, được cùng tham gia
bàn bạc, góp phần thực hiện, giám sát
những công việc chung của tập thể,
XH có liên quan đến mọi người, đến
cộng đồng và đất nước.
VD: họp lớp thống nhất ý kiến đưa ra
mức xử phạt vi phạm nội quy...

Tình huống: Trong một trận bóng đá,
các cầu thủ xô xát nhau trên sân cỏ
không tuân theo quy định của trọng
tài.
?Em có suy nghĩ gì về chuyện này?
Hành động đó thể hiện thiếu tính kỉ luật.
- Kỉ luật là những quy định chung của - Khuyến khích HS tự đọc SGK
cộng đồng, của một tổ chức XH, nhằm
20

tạo ra sự thống nhất hành động để đạt
chất lượng hiệu quả trong công việc vì
mục tiêu chung.
VD: Kỉ luật trong lớp học là trật tự,
chú ý nghe giảng, hăng hái phát
biểu...
* Tích hợp GDCS pháp luật thuế.
- Công dân có quyền dân chủ trong
việc tham gia, phản ánh, đề nghị về
những vấn đề bất hợp lý trong chính
sách, pháp luật thuế.
? Theo em, CD thực hiện nghiêm
chính sách thuế thể hiện điều gì?
- Điều đó thể hiện sự tôn trọng kỷ luật.
- Vậy thực hiện nghiêm chính sách
thuế cũng là tôn trọng kỉ luật và cũng
là quyền và nghĩa vụ của người nộp
thuế.
* Tích hợp Bác Hồ và những bài học
đạo đức, lối sống.
- GV kể câu chuyện “Không ai được
vào đây”
- Nghe và cảm nhận
? Tại sao Bác không muốn nhà báo
Ma Cường chụp ảnh khi Bác đang bỏ
phiếu?
- Vì Bác muốn được tôn trọng quyền tự
do cá nhân và giữ bí mật cho lá phiếu
của mình.
HS đóng vai:
- Câu chuyện là bài học về tấm gương
của Bác về tinh thần tôn trọng và thực
hiện đúng những quy định chung...
2. Mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ luật.
(5')
* Tích hợp GD quốc phòng và an
ninh.
Cho HS đóng vai:
HS đóng vai:
Đầu năm cả lớp thống nhất một việc:
Trong lớp nếu bạn nào bị ốm sẽ trích 2. Mối quan hệ giữa dân chủ và kỉ luật.
quỹ lớp 20.000đ để thăm hỏi.
Hôm nay Lan bị ốm, Hường (bạn
thân của Lan) yêu cầu lớp phải trích
50.000đ để thăm hỏi. Không thống
nhất đựợc Hường đã cãi nhau với lớp
trưởng.
Phân vai cho HS Lan và Hường.
21

Cả lớp theo dõi tiểu phẩm.
? Qua câu chuyện trên em có nhận xét
gì?
- Phải sống có kỉ luật thì mới phát huy
được dân chủ.
Như vậy: qua câu chuyện trên chúng
ta thấy dân chủ và kỉ luật phải luôn
song hành cùng nhau. Kỉ luật phải dựa
trê...