Tiết 19: ..... ..........Ngày soạn: .........................

BÀI 18: CHU KÌ Tế BÀO VÀ NGUYÊN PHÂN

I . MỤC TIÊU
Kiến thức:
- Mô tả được chu trình tế bào.
- Nêu được những diễn biến cơ bản của nguyên phân.
- Nêu được ý nghĩa của nguyên phân.
Kĩ năng:
Rèn luyện tư duy hệ thống và rèn luyện phương pháp tự học.
Giáo dục
- Học sinh có thái độ về cơ sở khoa học về sự phân bào và ứng dụng vào đời sống sản suất.
4. Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực
- Năng lực chuyên biệt: Tri thức về sinh học, Năng lực nghiên cứu.
- Năng lực chung: Giải quyết vấn đề, Làm việc nhóm – quan hệ với người khác, Đọc – viết.
- Phẩm chất: Tự tin, tự lập, trung thực.
II. CHUẨN BỊ
- SGK, hình 18.1 và 18.2.
-Phiếu học tập.
PHIẾU HỌC TẬP
Yêu cầu: Xem lại ND kiến thức mục I, II để điền vào phiếu học tập.
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP
CK tế bào:
Các giai đoạn
Nhiệm vụ và diễn biến


Kì trung gian
Pha G1

 Tế bào tổng hợp các chất cho sinh trưởng của tế bào.



Pha S

 ADN và NST nhân đôi ( NST kép



Pha G2

 Tổng hợp các yếu tố còn lại cho phân bào

Quá trình nguyên phân
Phân chia nhân
Kì đầu

 Các NST kép dần được co xoắn. Màng nhân dần tiêu biến, thoi phân bào xuất hiện.



Kì giữa

 Các NST kép co xoắn cực đại và tập trung thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo. Thoi phân bào được đính ở 2 phía của NST tại tâm động.



Kì sau

 Các nhiểm sắc tử tách nhau ra và di chuyển trên thoi phân bào về 2 cực của tế bào.



Kì cuối

 NST dãn xoắn dần và màng nhân xuất hiện.


Phân chia TBC

 Ở động vật phần giữa tế bào thắt eo chia thành 2 tế bào con.
Ở thực vật tạo vách ngăn phân chia thành 2 tế bào mới.


III. PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp, trực quan.
- Hoạt động nhóm
- Liên hệ thực tế
IV. TRỌNG TÂM
- Chu kì tế bào: Là một chuỗi các sự kiện có trật tự từ khi 1 tế bào phân chia tạo thành 2 tế bào con, cho đến khi các tế bào con này tiếp tục phân chia.
- Chu kì tế bào gồm 2 giai đoạn: Kì trung gian ( Thời kì giữa 2 lần phân bào) và quá trình nguyên phân.
- Kì trung gian: Chiếm thời gian dài nhất, là thời kì diễn ra các quá trình chuyển hoá vật chất....đặc biệt là quá trình nhân đôi của ADN. Được chia thành 3 pha:
* Pha G1: Là thời kì sinh trưởng chủ yếu của tế bào.Vào cuối pha G1 có 1 điểm kiểm soát ( R) nếu tế bào vượt qua được mới đi vào pha S và diễn ra quá trình nguyên phân.
* Pha S: Ở pha này diễn ra sự nhân đôi ADN, NST, nhân đôi trung tử.
* Pha G2: Diễn ra sự tổng hợp prôtêin histon, prôtêin của thoi phân bào(tubulin...). Sau pha G2sẽ diễn ra qúa trình nguyên phân.
- Nguyên phân : Là hình thức phân chia tế bào ( sinh dưỡng và sinh dục sơ khai), xảy ra phổ biến ở các sinh vật nhân thực.Nguyên phân gồm 2 giai đoạn: Phân chia nhân và phân chia tế bào chất.
* Phân chia nhân ( phân chia vật chất di truyền), được chia thành 4 kì: Kì đầu, kì giữa, kì sau và kì cuối.
+ Kì đầu: NST kép bắt đầu co xoắn ; Trung tử tiến về 2 cực của tế bào, thoi vô sắc hình thành; Màng nhân và nhân con biến mất.
+ Kì giữa: NST kép co xoắn cực đại và tập trung thành một hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc. NST có hình dạng và kích thước đặc trưng cho loài.
+ Kì sau: Mỗi NST kép tách nhau ra ở tâm động, hình thành 2 NST đơn đi về 2 cực của tế bào.
+ Kì cuối: NST dãn xoắn dần, màng nhân và nhân con xuất hiện; thoi vô sắc biến mất.
* Phân chia tế bào chất: Sau khi hoàn tất việc phân chia vật chất di truyền, tế bào chất bắt đầu phân chia thành 2 tế bào con.
Kết quả : Từ 1 tế bào mẹ ban đầu (2n) sau 1 lần nguyên phân tạo ra 2 tế bào con có bộ NST giống nhau và giống mẹ.