CHƯƠNG XII: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ HOÁ HỌC TINH THỂ
7 tiết ( 5 lí thuyết, 2 bài tập)
Ngày soạn: 02/11/2010
Ngày giảng:
I. Mục tiêu
Sau khi học xong chương này SV cần nắm được:
1. Kiến thức
- Nắm được các khái niệm: dãy điểm, mặt lưới, mạng lưới tinh thể, ô mạng cơ sở và các hệ tinh thể
- Các loại tinh thể: ion, kim loại, phân tử, nguyên tử…các đặc điểm
- Một số đại lượng về cấu trúc tinh thể: mật độ đặc khít, khối lượng riêng, số phối trí
- Các mô hình về liên kết trong tinh thể kim loại
2. Kĩ năng
- Xác định được số đơn vị cấu trúc trong các ô mạng cơ sở và tính mật độ đặc khít
- Giải thích đựơc tính chất vật lí của KL dựa vào các mô hình liên kết trong tinh thể KL
- Giải thích các tính chất của một số chất dựa vào dạng tinh thể
- Xác định được năng lượng mạng lưới và các đại lượng liên quan
3. Thái độ tình cảm
- Tin tưởng vào khoa học, chân lí khoa học
- Tinh thần làm việc nghiêm túc, sáng tạo
- Đức tính cần cù, tỉ mỉ, chịu khó
- Lòng ham mê khoa học, yêu thích bộ môn hoá học
II. Chuẩn bị
GV: Giáo án, giáo trình
SV: bài chuẩn bị, giáo trình
III. Phương pháp giảng dạy
Phương pháp dạy học nêu vấn đề; - Phương pháp đàm thoại gợi mở
Phương pháp thuyết trình, kèm theo giải thích minh hoạ
Phương pháp luyện tập
IV. Nội dung bài giảng
Hoạt động của GV và SV
Nội dung bài dạy



Hoạt động : Tinh thể
- GV: vật chất tồn tại ở những dạng nào?
- SV: rắn, lỏng, khí, plasma
- GV: Tại sao cùng cấu tạo từ các nguyên tử cacbon mà kim cương và cacbon lại khác nhau?
- SV: vì dạng thù hình khác nhau, kim cương tồn tại ở dạng tinh thể đều đặn, còn than ở dạng vô định hình
- GV: khái niệm tinh thể
- SV: trả lời
- GV: Các tính chất của tinh thể

- GV: Các loại liên kết trong tinh thể
- GV: có những loại tinh thể nào?
- SV: Tinh thể ion, tinh thể phân tử, tinh thể nguyên tử, tinh thể kim loại
- GV: Thế nào là chất vô định hình










Hoạt động: Các ô mạng cơ sở
- GV: có những loại ô mạng cơ sở nào? Đặc điểm của các ô mạng đó
- SV: kẻ bảng…


























VD: Mặt lưới cắt trục tại A(1,0,0); B(0,1,0); C(0, 0,2). Xác định chỉ số Milơ?
Bài giải:
Toạ độ các điểm cắt tạo thành (1, 1, 2)
Lấy nghịch đảo của 3 giá trị trên được: 1/1, 1/1, 1/2 ; Quy đồng mẫu số được (2/2, 2/2, 1/2). Vậy chỉ số Milơ là (2,2, 1)

Hoạt động: Nghiên cứu mật độ đặc khít
- GV: yêu cầu Hs xác định số quả cầu trong một ô mạng cơ sở lập phương nguyên thuỷ, lập phương nội tâm, lập phương tâm diện, lập phương tâm khối?
- SV:
+ Lập phương nguyên thuỷ: 2
+ Lập phương tâm diện: 4
+ Lập phương nội tâm: 2
….
- GV: xác định mật độ đặc khít trong mạng sáu phương ?

Hoạt động: Nghiên cứu khối lượng riêng của tinh thể
- GV: Tính khối lượng riêng của Fe biết dạng tinh thể là lập phương nội tâm, cạnh của ô mạng cơ sở a= 2,86 A0.








Hoạt động: Mở đầu
- GV: có những loại tinh thể nào?
- SV: tinh thể ion, phân tử, nguyên tử, kim loại…
- GV: tinh thể ion có những đặc điểm nào?

- GV: yếu tố nào quyết định trong sự tạo thành mạng lưới tinh thể ion?

- Phân loại các hợp chất tinh thể ion?





Hoạt động: Một số dạng tinh thể ion
- Dựa vào giáo trình HS tìm hiểu một số dạng tinh thể













Hoạt động: Nghiên cứu năng lượng mạng lưới