Tiết:
Ngày soạn:

Bài 1 :ESTE

I. Mục tiêu bài học
Kiến thức
- Nắm được công thức cấu tạo chung của este và một số dẫn xuất của axit cacboxylic.
- Tính chất vật lý hoá học và ứng dụng của este.
Kỹ năng
- Viết CTCT, gọi tên este
- Viết ptpư thuỷ phân este
- Làm một số dạng toán liên quan đến tính chất điều chế este
3. Trọng tâm : Cấu tạo và t/c của este
II. Chuẩn bị
GV: Hệ thống câu hỏi, mẫu dầu ăn, mẫu dầu chuối để làm thí nghiệm trong SGK.
III. Tiến trình lên lớp:
Ổn định lớp
Bài cũ: không
Bài mới


Hoạt động của GV
Hoạt động của HS

- Hoạt động 1 ;
Gv: So sánh CTCT của hai chất sau đây từ đó rút ra nhận xét về cấu tạo phân tử este.
CH3 – CO- OH CH3- CO- OC2H5
Axit axetic Etyl axetat (este)
- GV: phân tích cấu tạo của este
- GV hỏi: R, R’ có thể có cấu tạo như thế nào?
-GV: Giới thiệu một vài dẫn xuất khác của axit cacboxylic.
R-CO-O-CO-R’ ; R- CO -X ; R - CO- NR1R2
Anhidrit axit Halogenua axit amit

- Hoạt động 2

- GV h ỏi: nêu cách gọi tên este?












- Hoạt động 3
- GV nhấn mạnh: mùi thơm, khả năng hoà tan nhiều chất hữu cơ




- Hoạt động 4
- GV: Viết phản ứng theo chiều thuận
- GV hỏi: khả năng phản ứng của sản phẩm trong cùng điều kiện?
- GV: phân tích cách đóng khung trong phản ứng trên




- GV: Viết ptpư.
- GV hỏi: pư có xảy ra theo chiều ngược lại không, vì sao?

GV: Gi ới thiệu phản ứng khử
- Hoạt động 5
GV: G ố Hidrocacbon kh ông no trong phân t ử este có khả năng tham gia phản ứng cộng và trùng hợp như hidrocacbon không no.
















- Hoạt động 6
GV: Gi ới thiệu một vài phản ứng điều chế.
GV: nh ấn mạnh điều kiện để nâng cao hiệu suất phản ứng điều chế.

GV: Đi ều ch ế este c ủa phenol kh ông d ùng axit cacboxylic m à ph ải d ùng anhidrit axit ho ặc clorua axit t ác d ụng v ới phenol.







- GV giới thiệu một số este chứa photpho được sử dụng làm thuốc trừ sâu.



I/KHÁI NIỆM VỀ ESTE VÀ DẪN XUẤT KHÁC CỦA AXIT CACBOXYLIC
1.Cấu tạo phân tử:
HS: Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm OR thì được este.
-Este đơn giản có CTCT như sau:

Với R,R’ là gốc hidrocacbon no, không no hoặc thơm (este của axit focmic R là hidro)
- CT chung của este đơn no: CnH2nO2 (


2. Cách gọi tên este:
HS:
Tên gốc hiđrocacbon R’ + tên anion gốc axit có đuôi at
VD: H-COOC2H5 etyl fomat
CH3-COOCH3 metyl axetat
CH3-CH2-COOC2H5 etyl propionat

H metyl metacrylat
iso-amyl axetat
- Xem thêm một số th í d ụ trong SGK
3.Tính chất vật lý:
HS: Đọc tính chất vật lý trong SGK
HS: Nh ận xét nhi ệt độ sôi của este, acol,axit có cùng số nguy ên t ử C trong ph ân t ử, t ừ đ ó d ự đo án este có t ạo đ ư ợc liên k ết hidro liên phân tử hay không?
HS: Nhỏ v ài giọt dầu ăn trong nước quan sát và trả lơi câu h ỏi gợi ý của gi áo viên.
Nhận xét mùi dấu chuối
- Thơm mùi quả chín: etyl butirat: mùi dứa
Iso-amyl axetat: mùi chuối chín
II/ TÍNH CHẤT HOÁ HỌC CỦA ESTE:
1. Phản ứng ở nhóm chức:
a)Phản ứng thuỷ phân
+ Trong dd axit
H2SO4đ, to


+ C2H5OH
-> Phản ứng thuỷ phân trong dd axit là phản ứng thuận nghịch
+ Trong dd bazơ ( pư xà phòng hoá)



-> Phản ứng thuỷ phân trong dd bazơ là pư không thuận nghịch còn gọi là phản ứng xà phòng hoá
HS: Nghiên cứu dạng tổng quát trong SGK lên bảng viết ph ương trình ví dụ điều chế etyl fomiat, iso- amyl