Phần một

THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG


Tiết PPCT: 1
 Bài 1: DÂN SỐ

Ngày dạy:20/8/2008



I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Dân số và tháp tuổi.
Dân số là nguồn lao động của một địa phương.
Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số.
Hậu quả của sự bùng nổ dân số đối với các nước đang phát triển.
2. Kĩ năng:
Hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua biểu đồ dân số.
Rèn luyện kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi.
3. Thái độ:
Ý thức về vai trò của chính sách dân số.
II. CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Sách giáo khoa, bản đồ dân cư và các đô thị thế giới, tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi.
Học sinh: Sách giáo khoa, tập ghi, tập bản đồ Địa lí 7.
III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: Đàm thoại, trực quan.
IV. TIẾN TRÌNH:
1. Ổn định tổ chức: Kiểm diện.
2. Kiểm tra bài cũ: Không.
3. Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học

* Giới thiệu thuật ngữ dân số và một vài số liệu nói về dân số nước ta.
* Vậy trong các cuộc điều tra dân số, người ta cần tìm hiểu những điều gì ?

* Giáo viên giới thiệu sơ lược hình 1.1 sách giáo khoa và đặt câu hỏi:
- Tổng số trẻ em từ khi mới sinh ra cho đến 4 tuổi ở mỗi tháp ước tính có bao nhiêu bé trai và bao nhiêu bé gái ?
- So sánh số người trong độ tuổi lao động ?
- Nhận xét hình dạng 2 tháp tuổi ?
* Căn cứ vào tháp tuổi cho biết đặc điểm gì của dân số ?
(Giáo viên giới thiệu 3 dạng tháp tuổi cơ bản)



* Hướng dẫn tìm hiểu khái niệm tỉ lệ gia tăng tự nhiên qua tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử.
* Quan sát hình 1.3 và 1.4, cho biết tỉ lệ gia tăng dân số là khoảng cách giữa các yếu tố nào ? Ý nghĩa của khoảng cách rộng, hẹp ?
* Quan sát hình 1.2, cho biết dân số thế giới bắt đầu tăng:
- Tăng nhanh vào năm nào ?
- Tăng vọt từ năm nào ?
- Giải thích nguyên nhân ?

* Quan sát 2 biểu đồ hình 1.3 và 1.4, cho biết:
- Tỉ lệ sinh, tỉ lệ tử ở 2 nhóm nước ?
- So sánh sự gia tăng dân số ?


Các nước
phát triển
Các nước
đang phát triển


1950
1980
2000
1950
1980
2000

Tỉ lệ sinh (
)

>20

<20

17

40

>30

25

Tỉ lệ tử (
)
10
<10
12
25
12
<10

Kết luận tỉ lệ gia tăng tự nhiên
- Ngày càng giảm.

- Thấp nhiều so với các nước đang phát triển.
- Không giảm, vẫn ở mức cao.
- Cao nhiều so với các nước phát triển.


* trong 2 thế kỉ XIX, XX sự gia tăng dân số thế giới có đặc điểm gì nổi bật ?



* Hậu quả do bùng nổ dân số gây ra ở các nước đang phát triển ?
* Việt Nam thuộc nhóm nước nào, có ở trong tình trạng bùng nổ dân số không ? Nước ta có những chính sách gì ?
* Những biện pháp giải quyết tích cực để khắc phục bùng nổ dân số ?
- Kiểm soát sinh đẻ.
- Phát triển giáo dục.
- Tiến hành cách mạng nông nghiệp và công nghiệp hoá.

1. Dân số, nguồn lao động:

- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động của một địa phương, một quốc gia.






- Tháp tuổi cho biết đặc điểm cụ thể của dân số qua giới tính, độ tuổi, nguồn lao động hiện tại và tương lai của địa phương.
2. Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX:







- Dân số thế giới tăng nhanh nhờ những tiến bộ về kinh tế - xã hội và y tế.
3. Bùng nổ dân số:


- Sự gia tăng dân số không đều trên thế giới.














- Dân số ở các nước phát triển giảm. Bùng nổ dân số ở các nước đang phát