Ngày soạn: 15/8/2013
Tiết 1 TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮU TỈ


I. Mục tiêu
1. Kiến thức: Học sinh hiểu được khái niệm số hữu tỉ
Học sinh biết cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.
2. Kĩ năng: Nhận biết được số hữu tỉ và biết biểu diễn số heữu tỉ trên trục số.
3. Thái độ - Chú ý nghe giảng và làm theo các yêu cầu của giáo viên.
- Tích cực trong học tập, có ý thức trong nhóm.
II.Phương pháp và kỹ thuật dạy học:
- Đặt và giải quyết vấn đề.
- Thuyết trình đàm thoại.
III.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1. Chuẩn bị của giáo viên : SGK, bảng phụ, phấn mầu.
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, bảng nhóm, thước kẻ.
IV.Tiến trình bài học:
1. Kiểm tra bài củ:
2.Bài mới:
* Đặt vấn đề: Tập hợp số nguyên có phải là tập con của số hữu tỉ ?.
Hoạt động 1: Làm quen với số hữu tỉ .
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC


*GV  : Hãy viết các phân số bằng nhau của các số sau: 3; -0,5; 0;
.Từ đó có nhận xét gì về các số trên ?.
*HS : Thực hiện.


*GV : Nhận xét và khẳng định :
Các phân số bằng nhau là cách viết khác nhau của cùng một số, số đó được gọi là số hữu tỉ.
Như vậy các số 3; -0,5; 0;
đều là các số hữu tỉ .
- Thế nào là số hữu tỉ ?.
*HS : Trả lời.
*GV : Nhận xét và khẳng định :

Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số
với


Tập hợp các số hữu tỉ được kí hiệu Q.
*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.



*GV : Yêu cầu học sinh làm ?1.
Vì sao các số 0,6; -1,25;
là các số hữu tỉ ?
*HS : Thực hiện.

*GV : Nhận xét và yêu cầu học sinh làm ?2.
Số nguyên a có phải là số hữu tỉ không ?. Vì sao ?.
*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét.
 1. Số hữu tỉ .


Các phân số bằng nhau là cách viết khác nhau của cùng một số, số đó được gọi là số hữu tỉ.
Như vậy các số 3; -0,5; 0;
đều là các số hữu tỉ .
Vậy:

Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số
với



Tập hợp các số hữu tỉ được kí hiệu Q.
?1.
Các số 0,6; -1,25;
là các số hữu tỉ
Vì:


?2.
Số nguyên a là số hữu tỉ vì:



Hoạt động 2 : Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

*GV : Yêu cầu học sinh làm ?3.
Biểu diễn các số nguyên -1; 1; 2 trên trục số
*HS : Thực hiện.


*GV : - Nhận xét.
Cùng học sinh xét ví dụ 1:
Biểu diễn số hữu tỉ
lên trục số.
Hướng dẫn:
Chia đoạn thẳng đơn vị( chẳng hạn đoạn từ 0 đến 1 ) thành 4 đoạn bằng nhau, lấy một đoạn làm đơn vị mới thì đơn vị mới bằng
đơn vị cũ.
Số hữu tỉ
được biểu diễn bởi điểm M nằm bên phải điểm 0 và cách điểm 0 một đoạn là 5 đơn vị.



*HS : Chú ý và làm theo hướng dẫn của giáo viên.
*GV : Yêu cầu học sinh làm ví dụ 2.
*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét.
2. Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.
?3. Biểu diễn các số nguyên -1; 1; 2 trên trục số




Ví dụ 1 :
Biểu diễn số hữu tỉ
lên trục số















Ví dụ 2. (SGK – trang 6)

Hoạt động 3: So sánh hai số hữu tỉ .
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

*GV : Yêu cầu học sinh làm ?4.
So sánh hai phân số :
.
*HS : Thực hiện:

;

Khi đó ta thấy:

Do đó:

*GV : Nhận xét và khẳng định :
Với hai số hữu tỉ x và y ta luôn có :
hoặc x = y hoặc x < y hoặc x > y. Ta có thể so sánh hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi so sánh hai phân số đó.
- Yêu cầu học sinh  :
So sánh hai số hữu tỉ -0,6 và

*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
Ta có

Vì -6 < -5 và 10 >0
nên

*HS  : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV  : Yêu cầu học sinh :
So sánh hai số hữu tỉ

*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét.
- Nếu x < y thì trên trục số điểm x có vị trí như thế nào so với điểm y ?.
Số hữu tỉ lớn 0 thì nó ở vị trí như thế nào so với điểm 0 ?.
Số hữu tỉ mà nhỏ hơn 0 thì nó có vị trí như thế nào so với điểm 0 ?.
*HS : Trả lời.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
- Nếu x < y thì trên trục số điểm x ở bên trái so với điểm y.
Số hữu tỉ lớn 0 gọi là số hữu tỉ dương.
Số hữu tỉ mà nhỏ hơn 0 gọi là số hữu tỉ dương.
- Số 0 không là số hữu tỉ dương cũng không là số hữu tỉ dương.
*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV : Yêu cầu học sinh làm ?5.
Trong các số hữu tỉ sau, số nào là số hữu tỉ dương, số nào là số hữu tỉ âm, số nào không là số hữu tỉ dương cũng không phải là số hữu tỉ âm ?.


*HS : Hoạt động theo nhóm lớn.
*GV : -Yêu cầu các nhóm nhận xét chéo và tự đánh giá.
- Nhận xét.
3. So sánh hai số hữu tỉ .
?4.
So sánh hai phân số :
.
Ta có:

;

Khi đó ta thấy:

Do đó:

*Nhận xét.
Với hai số hữu tỉ x và y ta luôn có :
hoặc x = y hoặc x < y hoặc x > y. Ta có thể so sánh hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi so sánh hai phân số đó.

Ví dụ:
So sánh hai số hữu tỉ -0,6 và

Ta có:


Vì -6 < -5 và 10 >0
nên














Kết luận:

- Nếu x < y thì trên trục số điểm x ở bên trái so với điểm y.
Số hữu tỉ lớn 0 gọi là số hữu tỉ dương.
Số hữu tỉ mà nhỏ hơn 0 gọi là số hữu tỉ dương.
- Số 0 không là số hữu tỉ dương cũng không là số hữu tỉ dương.
?5.

- Số hữu tỉ dương :

- Số hữu tỉ âm :

- Số không là số hữu tỉ dương cũng không phải là số hữu tỉ âm:


Củng cố:
- Goïi HS laøm mieäng baøi 1.
- Caû lôùp laøm baøi 4/SGK, baøi 2/SBT.
Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà :
- Hoïc baøi.
- Laøm baøi 5/SGK, 8/SBT.
V. Rút kinh nghiệm tiết dạy:
……………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………
_________(((_________

Ngày soạn: 17/8/2013
Tiết 2: CỘNG TRỪ SỐ HỮU TỈ

I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
- Học sinh biết cách cộng, trừ hai số hữu tỉ .
- Học sinh hiểu quy tắc chuyển vế.
2. Kĩ năng:
- Vận dụng các tính chất và quy tắc chuyển vế để cộng trừ hai số hữu tỉ.
3. Thái độ - Chú ý nghe giảng và làm theo các yêu cầu của giáo viên.
- Tích cực trong học tập, có ý thức trong nhóm.
II. Phương pháp và kỹ thuật dạy học:
- Hoạt động nhóm
- Luyện tập
- Thuyết trình đàm thoại.
III. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1. Chuẩn bị của giáo viên : SGK, bảng phụ, phấn mầu.
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, bảng nhóm, thước kẻ.
IV.Tiến trình bài học:
Kiểm tra bài củ:
Häc sinh 1: Nªu quy t¾c céng trõ ph©n sè häc ë líp 6(cïng mÉu)?
Häc sinh 2: Nªu quy t¾c céng trõ ph©n sè kh«ng cïng mÉu?
Häc sinh 3: Ph¸t biÓu quy t¾c chuyÓn vÕ?
Bài mới:
* Đặt vấn đề: Cộng, trừ hai số nguyên phải chăng là cộng, trừ hai số hữu tỉ ?.
Hoạt động 1: Cộng, trừ hai số hữu tỉ .
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC


*GV  : - Nhắc lại quy tắc cộng, trừ hai phân số ?.
- Phép cộng phân số có những tính chất nào ?.
Từ đó áp dụng:
Tính:


*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
Ta đã biết mọi số hữu tỉ đều viết được dưới dạng phân số
với
.
Do vậy ta có thể cộng , trừ hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng hai phân số có cùng mẫu dương rồi áp dụng quy tắc cộng trừ phân số.
- Nếu x, y là hai số hữu tỉ ( x =
 ) thì : x + y = ?; x – y = ?.
*HS  : Trả lời.
*GV  : Nhận xét và khẳng định :




Chú ý:
Phép cộng phân số hữu tỉ có các tính chất của phéo cộng phân số: Giao hoán, kết hợp, cộng với dố 0. Mỗi số hữu tỉ đều có một số đối.
*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV  : Yêu cầu học sinh làm ?1.
Tính : a,

*HS : Thực hiện.
 1. Cộng, trừ hai số hữu tỉ




Ví dụ: Tính:



Kết luận:

Nếu x, y là hai số hữu tỉ
( x =
  với m
)

Khi đó:




Chú ý:
Phép cộng phân số hữu tỉ có các tính chất của phéo cộng phân số: Giao hoán, kết hợp, cộng với dố 0. Mỗi số hữu tỉ đều có một số đối.
?1.



Hoạt động 2 :Quy tắc “ chuyển vế ”.

*GV : Nhắc lại quy tắc chuyển vế trong tập số nguyên Z ?.
*HS : Trả lời.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
Tương tự như Z, trong Q ta cũng có quy tắc “ chuyển vế ”.
Khi chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó.
Với mọi số x, y, z
Q :
x + y = z
x = z - y

*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV  :Yêu cầu học sinh làm ví dụ 1 :
Tìm x, biết

Hướng dẫn:
Để tìm x, ta chuyển tất cả các số không chứa biến sang một vế, số chứa biến sang vế còn lại.
*HS  : Thực hiện


Vậy x =

*GV : - Nhận xét.
- Yêu cầu học sinh làm ?2.
Tìm x, biết:


*HS : Hoạt động theo nhóm.
*GV :- Yêu cầu các nhóm nhận xét chéo.
- Nhận xét và đưa ra chú ý.
Trong Q, ta cũng có những tổng đại số, trong đó có thể đổi chỗ các số hạng, đặt dấu ngoặc để nhóm các số hạng một cách tùy ý như các tổng đại số trong Z.


2. Quy tắc “ chuyển vế ”.






Khi chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó.
Với mọi số x, y, z
Q :
x + y = z
x = z - y


Ví dụ 1 :
Tìm x, biết


Ta có:

Vậy x =






?2. Tìm x, biết:


Giải:


*Chú ý:
Trong Q, ta cũng có những tổng đại số, trong đó có thể đổi chỗ các số hạng, đặt dấu ngoặc để nhóm các số hạng một cách tùy ý như các tổng đại số trong Z.

Củng cố:
- Goïi 5 HS phaùt bieåu qui taéc coäng, tröø hai soá höõu tæ vaø qui taéc chuyeån veá.
- Hoaït ñoäng nhoùm baøi 8, baøi 9a, b, baøi 10.
Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà :
- Hoïc kyõ caùc qui taéc.
- Laøm baøi 6/SGK, baøi 15, 16/SBT.
V. Rút kinh nghiệm tiết dạy:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………... ………………………………………………………………
_________(((_________

Ngày soạn: 19/8/2013
Tiết 3: NHÂN CHIA SỐ HỮU TỈ

I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
- Học sinh hiểu được các tính chất của phép nhân phân số để nhân, chia hai số hữu tỉ.
2. Kĩ năng:
- Vận dụng các tính chất của phép nhân phân số để nhân, chia hai số hữu tỉ .
3. Thái độ - Chú ý nghe giảng và làm theo các yêu cầu của giáo viên.
- Tích cực trong học tập, có ý thức trong nhóm.
II. Phương pháp và kỹ thuật dạy học:
- Luyện tập
- Hoaït ñoäng nhoùm
- Thuyết trình đàm thoại.
III. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1. Chuẩn bị của giáo viên : SGK, bảng phụ, phấn mầu.
2. Chuẩn bị của học sinh