GIÁO ÁN ĐẠI SỐ
(Chương trình nâng cao)
Phân phối thời gian trong năm học.
Kỳ I
Kỳ II

10 tuần đầu 3t/tuần
10 tuần đầu 3t/tuần

8 tuần cuối 2t/tuần
7 tuần cuối 2t/tuần

Chương I
MỆNH ĐỀ - TẬP HỢP
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
MỆNH ĐỀ VÀ MỆNH ĐỀ CHỨA BIẾN.
(2 tiết từ tiết 1 đến tiết 2)
MỤC TIÊU
Về kiến thức.
Nắm được các khái niệm mệnh đề, nhậnn biết một câu có phải là mệnh đề hay không.
Nắm được các khái niệm mệnh phủ định, kéo theo, tương đương.
Nắm được các khái niệm mệnh chứa biến.
Về kỹ năng.
Biết xác định và phát biểu mệnh đề phủ định của một mệnh đề, mệnh đề kéo theo, và mệnh đề tương đương từ hai mệnh đề đã cho và xác định được tính đúng sai của các mệnh đề này.
Biết chuyển mệnh đề chứa biến thành các mệnh đề bằng cách :
Gán cho biến một giá trị cụ thể trên miền xác định.
Gán các ký hiÖu (, ( vµo phÝa tr­íc nã.
BiÕt sö dông c¸c kÝ hiÖu (, ( trong c¸c suy luËn to¸n häc vµ c¸ch lËp c¸c mÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña mÖnh ®Ò víi c¸c kÝ hiÖu nµy.
VÒ t­ duy.
BiÕt x¸c ®Þnh mÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña mét mÖnh ®Ò.
BiÕt ph©n biÖt mÖnh ®Ò, mÖnh ®Ò kÐo theo, vµ mÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng tõ hai mÖnh ®Ò ®· cho vµ x¸c ®Þnh ®­îc tÝnh ®óng sai cña chóng.
VÒ th¸i ®é
CÈn thËn vµ chÝnh x¸c.
C¶m nhËn vµ ph©n biÖt ®­îc sù ®óng ®¾n cña ng«n ng÷ ®êi th­êng víi logic to¸n.
ChuÈn bÞ ph­¬ng tiÖn d¹y häc.
Thùc tiÔn.
Trong thùc tÕ vµ ë v¨n häc häc sinh ®· ®­îc häc ng÷ ph¸p c¸c lo¹i c©u : c©u hái, c©u c¶m th¸n, c©u kh¼ng ®Þnh vµ c©u phñ ®Þnh …
Ph­¬ng tiÖn.
ChuÈn bÞ b¶ng c¸c c©u lµ c¸c lo¹i mÖnh ®Ò vµ c¸c c©u kh«ng ph¶i lµ mÖnh ®Ò.
ChuÈn bÞ phiÕu häc tËp.
Sö dông ph­¬ng ph¸p d¹y häc.
VÒ c¬ b¶n sö dông ph­¬ng ph¸p vÊn ®¸p gîi më th«ng qua c¸c ho¹t ®éng t­ duy cña häc sinh.
Chia nhãm häc sinh.
tiÕn tr×nh bµi häc vµ c¸c ho¹t ®éng.
ph©n phèi thêi gian tiªt day
TiÕt 1 : gåm c¸c tiÓu môc 1; 2; 3 ;4.5, 6a.
TiÕt 2 : gåm c¸c tiÓu môc 6b ; 7 vµ phÇn c©u hái vµ bµi tËp.
C¸c t×nh huèng häc tËp
T×nh huèng 1 :
GV ®­a b¶ng phô (®· chuÈn bÞ) gåm 4 c©u trong ®ã cã mét c©u hái, mét c©u c¶m th¸n, mét c©u kh¼ng ®Þnh vµ mét c©u phñ ®Þnh.
H§ 1 : §Þnh nghÜa mÖnh ®Ò.
H§ 2 : MÖnh ®Ò phñ ®Þnh.
H§ 3 : GV ph©n nhãm vµ ph¸t phiÕu tr¾c nghiÖm cho tõng nhãm..
T×nh huèng 2 :
GV yªu cÇu HS nªu mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt ®· häc cã 2 tõ “NÕu”, “Th×”
H§ 4 : MÖnh ®Ò kÐo theo vµ mÖnh ®Ò ®¶o.
H§ 5 : MÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng. GV yªu cÇu HS nªu mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt ®· häc cã côm tõ “NÕu vµ chØ nÕu”.
T×nh huèng 3 :
GV yªu cÇu HS viÕt mét ph­¬ng tr×nh vµ mét bÊt ph­¬ng tr×nh vµ nhËn xÐt ®©y cã ph¶i lµ mÖnh ®Ò hay kh«ng.
H§ 6 : MÖnh ®Ò chøa biÕn.
H§ 7: C¸c ký hiÖu (, (.
H§ 8: MÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña mÖnh ®Ò cã chøa ký hiÖu (, (.
H§ 9, 10, .. ., 13: Bµi tËp 1, 2, ... , 5.
TiÕt 1
Bµi míi
T×nh huèng 1 : GV ®­a b¶ng gåm 4 c©u trong ®ã cã mét c©u hái, mét c©u c¶m th¸n, mét c©u kh¼ng ®Þnh vµ mét c©u phñ ®Þnh.
H§ 1 : MÖnh ®Ò lµ g×
(1) Hµ néi lµ thñ ®« cña ViÖt nam.
(2)Hµ néi kh«ng ph¶i lµ thñ ®« cña ViÖt nam

(3) H«m nay trêi ®Ñp qu¸ !
(4) B¹n ®· lµm bµi tËp ch­a ?


Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Quan s¸t, nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi
Hµ néi lµ thñ ®« cña ViÖt nam.
Hµ néi kh«ng ph¶i lµ thñ ®« cña ViÖt nam
Tæ chøc cho HS quan s¸t b¶ng vµ yªu cÇu nhËn xÐt c¸c c©u trªn b¶ng.
C©u nµo chØ nhËn mét trong hai gi¸ trÞ "®óng" hoÆc "sai" ?

Ph¸t biÓu ®Þnh nghÜa mÖnh ®Ò
§äc ®Þnh nghÜa mÖnh ®Ò : SGK
MÖnh ®Ò logic (cßn gäi lµ mÖnh ®Ò) lµ mét c©u kh¼ng ®Þnh ®óng hoÆc mét c©u kh¼ng ®Þnh sai.. Mét c©u kh¼ng ®Þnh ®óng gäi lµ mÖnh ®Ò ®óng, Mét c©u kh¼ng ®Þnh sai gäi lµ mÖnh ®Ò sai. Mét mÖnh ®Ò kh«ng thÓ võa ®óng võa sai.

H§ 2 : MÖnh ®Ò phñ ®Þnh.
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Quan s¸t, nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi ®óng.
C©u (1) vµ (3) cã néi dung tr¸i ng­îc nhau
Yªu cÇu HS quan s¸t b¶ng vµ yªu cÇu nhËn xÐt c¸c c©u trªn b¶ng.
C©u nµo cã néi dung tr¸i ng­îc nhau ?

Ph¸t biÓu ®Þnh nghÜa mÖnh ®Ò phñ ®Þnh
§äc ®Þnh nghÜa mÖnh ®Ò phñ ®Þnh: SGK
Cho mÖnh ®Ò P . MÖnh ®Ò “Kh«ng ph¶i P” ®­îc gäi lµ mÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña P, vµ kÝ hiÖu . mÖnh ®Ò P vµ mÖnh ®Ò phñ ®Þnh . lµ hai kh¼ng ®Þnh tr¸i ng­îc nhau. NÕu P ®óng th×  sai . NÕu P sai th×  ®óng

H§ 3 : GV ph©n nhãm vµ ph¸t phiÕu tr¾c nghiÖm cho tõng nhãm..
A = “ N­íc biÓn th× mÆn”.
B = “ Tèi nay trêi n¾ng”

C = “15 kh«ng chia hÕt cho 2”
D = “15 chia hÕt cho 2”.

E = “4 lµ sè tù nhiªn ch½n”.
F = “4 lµ sè tù nhiªn kh«ng chia hÕt cho 2”


Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Nghe hiÓu nhiÖm vô.
Th¶o luËn t×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi.

Ph©n nhãm vµ ph¸t phiÕu tr¾c nghiÖm cho tõng nhãm .
C©u nµo kh«ng lµ mÖnh ®Ò ? mÖnh ®Ò nµo lµ mÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña mÖnh ®Ò nµo ?

Tõng nhãm thèng nhÊt kÕt qu¶.
Cö ®¹i diÖn tr¶ lêi.
§­a ®¸p ¸n.
C©u B kh«ng lµ mÖnh ®Ò.
D vµ F lÇn l­ît lµ mÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña mÖnh ®Ò C vµ E.

 T×nh huèng 2 :
GV yªu cÇu HS nªu mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt ®· häc cã 2 tõ “NÕu”, “Th×”
H§ 4 : MÖnh ®Ò kÐo theo.
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi ®óng.

Yªu cÇu HS nªu mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt ®· häc cã 2 tõ “NÕu”, “Th×”
§L ®ã cã mÊy mÖnh ®Ò ?

Cã 2 mÖnh ®Ò
§äc ®Þnh nghÜa SGK.
Cho 2 mÖnh ®Ò P vµ Q. MÖnh ®Ò “NÕu P th× Q” gäi lµ mÖnh ®Ò kÐo theo vµ kÝ hiÖu P ( Q. vµ mÖnh ®Ò P ( Q lµ sai khi P ®óng Q sai, c¸c tr­êng hîp cßn lai ®Òu ®óng.

§äc ®Þnh nghÜa mÖnh ®Ò ®¶o : SGK.
Cho mÖnh ®Ò :
P ( Q. MÖnh ®Ò Q ( P ®­îc gäi lµ mÖnh ®Ò ®¶o cña mÖnh ®Ò P ( Q.


H§ 5 : MÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng. GV yªu cÇu HS nªu mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt ®· häc cã côm tõ “NÕu vµ chØ nÕu”.
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt côm tõ “NÕu vµ chØ nÕu” vµ ph¸t biÓu.

Yªu cÇu HS nªu mét ®Þnh lý hoÆc mét tÝnh chÊt ®· häc
§L ®ã cã mÊy mÖnh ®Ò ?

Cã 2 mÖnh ®Ò
§äc ®Þnh nghÜa mÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng SGK.
Cho 2 mÖnh ®Ò P vµ Q. MÖnh ®Ò cã d¹ng “ P nÕu vµ chØ nÕu Q” ®­îc gäi lµ mÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng vµ kÝ hiÖu P ( Q. mÖnh ®Ò P ( Q. ®óng khi c¶ 2 mÖnh ®Ò
P ( Q vµ mÖnh ®Ò Q ( P ®Òu ®óng. vµ sai trong c¸c tr­êng hîp cßn l¹i.
MÖnh ®Ò P ( Q ®óng khi c¶ 2 mÖnh ®Ò P, Q cïng ®óng hoÆc cïng sai. Khi ®ã ta nãi 2 mÖnh ®Ò P, Q t­¬ng ®­¬ng

T×nh huèng 3 :
GV yªu cÇu HS viÕt mét ph­¬ng tr×nh vµ mét bÊt ph­¬ng tr×nh vµ nhËn xÐt ®©y cã ph¶i lµ mÖnh ®Ò hay kh«ng.
H§ 6 : MÖnh ®Ò chøa biÕn.
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi ®óng.
NhËn xÐt ???
HS ®äc §N (SGK).
HS: suy nghÜ vµ kh¼ng ®Þnh.

GV yªu cÇu HS viÕt mét ph­¬ng tr×nh vµ mét bÊt ph­¬ng tr×nh .
GV yªu cÇu HS nhËn xÐt ®©y cã ph¶i lµ mÖnh ®Ò hay kh«ng.
GV yªu cÇu HS ®äc §N (SGK)
H: NÕu cho c¸c biÕn c¸c gi¸ trÞ cu thÓ th× c¸c mÖnh ®Ò chøa biÕn trªn cã ph¶i lµ mÖnh ®Ò ?

H§ 7 C¸c ký hiÖu (, (.
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi ®óng.
NhËn xÐt ???
HS: suy nghÜ vµ kh¼ng ®Þnh.

H: Cho mÖnh ®Ò chøa biÕn:
P(x): "x2 - 2x + 2 > 0" víi x lµ sè thùc.
Khi ®ã mÖnh ®Ò chøa biÕn: "(x ∈ R, P(x)" cã ph¶i lµ mÖnh ®Ò ?
GV kÕt luËn.

TiÕt 2
H§ 7 C¸c ký hiÖu (, (. (TiÕp theo)
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

Nghe hiÓu nhiÖm vô.
T×m ph­¬ng ¸n tr¶ lêi ®óng.
NhËn xÐt ???
HS: suy nghÜ vµ kh¼ng ®Þnh.

GV: yªu cÇu HS nghiªn cøu thÝ dô 9 vµ cho nhËn xÐt.
GV kÕt luËn.

 Chó ý: C¸c mÖnh ®Ò chøa biÕn khi g¨n c¸c gi¸ trÞ th× trë thµnh mÖnh ®Ò.
H§ 8 MÖnh ®Ò phñ ®Þnh cña mÖnh ®Ò cã chøa ký hiÖu (, (.
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

HS : Nghe hiÓu nhiÖm vô vµ tr¶ lêi
.`` ( x ∈ R, x2- x + 1 > 0``.
`` (x ∈ Q,x2 = 3``
HS: MÖnh ®Ò chøa dÊu (, ( nÕu ta thay ( bëi ( vµ ng­îc l¹i th× ta ®­îc mÖnh ®Ì phñ ®Þnh cña chóng.
H1: cho hai mÖnh ®Ò :
`` (x ∈ R, x2- x + 1 > 0``.
``( x ∈ Q, x2 = 3``
H·y x¸c ®Þnh mÖnh ®Ì phñ ®Þnh cña chóng?.
H2: H·y nªu nhËn xÐt vÒ hai thÝ dô trªn?


H§ 9: Bµi tËp 1:
KiÓm tra bµi cò: Nªu §N mÖnh ®Ò?
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

HS : Nghe hiÓu nhiÖm vô vµ tr¶ lêi:
a) kh«ng ph¶i lµ mÖnh ®Ò.
b) lµ mÖnh ®Ò sai.
c) lµ mÖnh ®Ò ®óng.
GV: Yªu cÇu mét HS (trung b×nh) ®øng t¹i chç tr¶ lêi.
GV: NhËn xÐt cho ®iÓm.



H§ 10: Bµi tËp 2:
KiÓm tra bµi cò: Nªu §N mÖnh ®Ò phñ ®Þnh vµ mèi liªn quan vÒ tÝnh ®óng sai cña chóng.?
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

HS : Nghe hiÓu nhiÖm vô vµ tr¶ lêi:
a)`` Pt: x2 - 3x + 2 = 0 v« nghiÖm `` lµ mÖnh ®Ò sai.
b) ``210 - 1 kh«ng chia hÕt cho 11`` lµ mÖnh ®Ò ®óng.
c)`` Cã h÷u h¹n h¹n sè nguyªn tè`` lµ mÖnh ®Ò sai .
GV: Yªu cÇu mét HS (trung b×nh) ®øng t¹i chç tr¶ lêi.
GV: NhËn xÐt cho ®iÓm.



H§ 11: Bµi tËp 3:
KiÓm tra bµi cò: Nªu §N mÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng?
Ho¹t ®éng cña HS
Ho¹t ®éng cña GV

HS : Nghe hiÓu nhiÖm vô vµ tr¶ lêi:
C¸ch 1: "T­ gi¸c ABCD lµ h×nh vu«ng khi vµ chØ khi tø gi¸c ABCD lµ h×nh ch÷ nhËt cã hai ®­êng chÐo vu«ng gãc"
C¸ch 2:"§iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó tø gi¸c ABCD lµ h×nh vu«ng lµ tø giµc ABCD lµ h×nh ch­ nhËt cã hai ®­êng chÐo vu«ng gãc " .
GV: Yªu cÇu mét HS (kh¸) lªn b¶ng tr×nh bµy bµi tËp 3.
GV: NhËn xÐt cho ®iÓm.



HĐ 12: Bài tập 4:
Kiểm tra bài cũ: Nêu ĐN mệnh đề chứa biến? Mệnh chứa biến có phải là một mệnh đề không?
Hoạt động của HS
Hoạt động của GV

HS : Nghe hiểu nhiệm vụ va lên bảng trình bày:
Ta có P(5):"24 chia hết cho 4" là mệnh đề đúng.
Ta có P(2):"3 chia hết cho 4" là mệnh đề sai.
GV: Yêu cầu một HS (khá) lên bảng trình bày bài tập 3.
GV: Nhận xét cho điểm.


HĐ 13: Bài tập 5:
Kiểm tra bài cũ: Nêu ĐN mệnh đề chứa biến? Mệnh chứa biến có phải là một mệnh đề không?
Hoạt động của HS
Hoạt động của GV

HS : Nghe hiểu nhiệm vụ và lên bảng trình bày:
a) (n ∈ N*, n2 - 1 là bội của 3
b) (x ∈ R, x2 - x + 1 > 0;
c) (x ∈ Q, x2 = 3;
d) (n ∈ N, 2n + 1 là số nguyên tố;
e) (n ∈ N, 2n ( n + 2.
GV: Yêu cầu một HS (khá) lên bảng trình bày bài tập 3.
GV: Nhận xét cho điểm.



Cñng cè
C©u hái 1 : H·y nªu §N vµ thÝ dô vÒ mÖnh ®Ò, kh«ng ph¶i lµ mÖnh ®Ò, phñ ®Þnh mÖnh ®Ò, mÖnh ®Ò kÐo theo vµ mÖnh ®Ò ®¶o cña nã, vµ mÖnh ®Ò t­¬ng ®­¬ng?
C©u hái 2 : H·y nªu §N vµ thÝ dô vÒ mÖnh ®Ò chøa biÕn, mÖnh ®Ò cã dÊu (, ( vµ phñ ®Þnh mÖnh ®Ò cã dÊu (, (?
C©u hái 3 : Cho c¸c mÖnh ®Ò P = “ABCD lµ h×nh b×nh hµnh”, Q = “Hai ®­êng chÐo b»ng nhau”, R = “Hai ®­êng chÐo c¾t n