TIẾT 1-4: Giáo án số1 (Số tiết: 4)
Ngày dạy: tháng năm 2011

Tên bài học: Bài 1: CHỦ NGHĨA DUY VẬT KHOA HỌC
Mục đích:
Trang bị cho học sinh kiến thức cơ bản về Sự đối lập của chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm.
Hiểu chủ nghĩa duy vật khoa học.
Yêu cầu:
Kiến thức: - Nhận biết được nội dung cơ bản của chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm.
Kỹ năng: - Nhận xét và kết luận được những biểu hiện duy tâm hay duy vật trước các hiện tượng sinh hoạt thông thường trong đời sống.
- Vận dụng kiến thức, phân tích, lý giải việc vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng trong các vấn đề của đời sống
Thái độ: - Có thái độ đúng đắn trong việc vận dụng chủ nghĩa Mác- Lênin vào hoàn cảnh cụ thể ở nước ta
I. ỔN ĐỊNH LỚP: 01 phút; Số học sinh vắng ………. Tên HS vắng ………………………………………………………....
Nhắc nhở học sinh ……………………………………………………………………………….
II. TRA BÀI CŨ: buổi học thứ nhất không kiểm tra
III. GIẢNG BÀI MỚI: 172 phút
Đồ dùng dạy học: Sách giáo trình, giáo án, đề cương
Nội dung, phương pháp: Trực quan, vấn đáp, diễn giảng, công não
- Giới thiệu bài:
NỘI DUNG GIẢNG DẠY
THỜI GIAN
(PHÚT)
PHƯƠNG PHÁP
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH




Hoạt động của GV
Hoạt động của HS


I. Vật chất
1. Bản chất của thế giới
a. Quan điểm duy tâm về bản chất của thế giới
- Bản chất của thế giới là ý thức. Theo đó:
+ Ý thức có trước và quyết định vật chất.
+ Ý thức là cơ sở, nguồn gốc cho sự ra đời, tồn tại, biến đổi của các sự vật hiện tượng thế giới.
- Hình thức của chủ nghĩa duy tâm
+ Chủ nghĩa duy tâm chủ quan
+ Chủ nghĩa duy tâm khách quan
b. Quan điểm của chủ nghĩa duy vật
- Bản chất của thế giới là vật chất.
Theo đó:
+ Các sự vật hiện tượng chỉ là biểu hiện cụ thể của thế giới vật chất.
+ Vật chất là cái có trước và quyết định ý thức. ý thức chỉ là sự phản ánh thế giới vật chất vào đầu óc con người.
- Hình thức của chủ nghĩa duy vật:
Chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật siêu hình, máy móc. chủ nghĩa duy vật biện chứng.
=> Là quan điểm đúng đắn làm cho con người không chỉ nhận thức đúng thế giới mà còn cải tạo thế giới.
- Ngoài hai quan điểm trên còn có quan điểm nhị nguyên: vật chất và ý thức tồn tại song song. Thực chất là CNDT vì ý thức không phụ thuộc vào vật chất

2. Phạm trù vật chất
a. Quan niệm của các nhà triết học duy vật trước Mác
- Thời cổ đại: Đi tìm khởi nguyên của vũ trụ từ một dạng vật thể nào đó. Từ vật thể đó sinh ra các sự vật, hiện tượng của thế giới.
- Thời cận đại: xem vật chất là tất cả những gì tác động vào giác quan ta.
Kết luận:
Sai lầm chung là đã đồng nhất vật chất với vật thể, quy vật chất về một dạng vật thể nào đó.

b. Quan niệm triết học Mác-Lênin về vật chất
- Định nghĩa
“Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh, và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”

- Phân tích
- “Vật chất là một phạm trù triết học”. Vật chất không tồn tại cảm tính, nghĩa là nó không đồng nhất với các dạng tồn tại cụ thể, mà ta thường gọi là vật thể.
- Thuộc tính chung nhất của vật chất là “thực tại khách quan”, nghĩa là:
+ Vật chất tồn tại bên ngoài, không phụ thuộc vào cảm giác, ý thức của con người.
+ Vật chất được xem là tiêu chuẩn để phân biệt vật chất với cái không phải vật chất, cả trong tự nhiên và xã hội.
- Vật chất “đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh”, nghĩa là:
+ Vật chất tồn tại khách quan nhưng không trừu tượng, mà tồn tại thông qua các dạng cụ thể của mình.
+ Điều đó chứng tỏ con người có khả năng nhận thức được thế giới.
- Ý nghĩa
- Đã giải quyết được vấn đề cơ bản của triết học trên lập trường duy vật biện chứng.
- Đã bác bỏ quan điểm duy tâm, khắc phục