Trên màn hình của cô là sơ đồ trống thể hiện quá trình hình thành, phát triển, suy vong của chế độ phong kiến Việt Nam. Các em hãy điền cho cô tên các triều đại đã học trên sơ đồ tương ứng với môc thời gian?
- HS lên điền.
- GV: em hãy nêu một số sự kiện tiêu biểu liên quan đến triều đại nhà Lý?
- GV nhận xét, cho điểm. Giới thiệu chương học mới.
Ở những tiết học trước Cô và các em đã tìm hiểu xong chương II: Nước Đại Việt thời Lý thế kỷ XI- XII. Hôm nay, cô và các bạn tiếp tục tìm hiểu một chương mới, một triều đại mới với những đóng góp rất tích cực trong việc xây dựng và củng cố chế độ phong kiến tập quyền của Đại Việt, một triều đại đã để lại cho lịch sử dân tộc rất nhiều bài học kinh nghiệm về kế sách giữ nước trong xây dựng kinh tê cũng như đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Đó là triều đại nhà Trần.
Và những thành tựu của nhà Trần có đóng góp như thế nào đối với lịch sử dân tộc, chúng ta sẽ tìm hiều bài học đầu tiên của chương III: Nước Đại Việt thời Trần thể kỷ XIII-XIV đó là bài 13: Nước Đại Việt ở thế kỷ XIII.
Các em mở sách trang 35 ghi bài cho cô
Tiết 21 bài 13 Nước Đại Việt ở thế kỷ XIII.
Bài học của chúng ta có hai nội dung lớn, học trong 2 tiết đó là:
I. Nhà Trần thành lập
II. Nhà Trần xây dựng quân đội và phát triển kinh tế.
Trước tiên chúng ta đi vào nội dung thứ I. Nhà Trần thành lập. Nhà Trần thành lập trong hoàn cảnh nào và đã có những biện gì để củng cố chế độ phong kiến tập quyền các em tìm hiều cho cô phần thứ 1. Nhà Lý sụp đổ.
Để tìm hiểu hoàn cảnh nhà Lý sụp đổ, chúng ta cùng theo dõi một đoạn kịch do các bạn: Triều Vỹ, Trọng Nhân và Như Quỳnh thực hiện.
Các em chú ý theo dõi đoạn kịch để biết tình hình chính trị, kinh tế, xã hội cuối thời Lý như thế nào.
Sau đây xin mời các em lên thực hiện.
- HS diễn kịch.
GV: Chúng ta vừa theo dõi đoạn kịch qua nội dung đoạn kịch và SGK các em hãy cho cô biết tình hình thời Lý cuối thế kỷ XII- đầu XIII như thế nào?
- HS: - Cuối thế kỷ XII- đầu XIII nhà Lý ngày càng suy yếu:
GV: Các em hãy cho cô biết những biểu hiện nào về chính trị, kinh tế, xã hội chứng tỏ nhà Lý đã suy yếu?
- HS trả lời.
- GV chốt từng ý ghi bảng:
+ Chính trị: Vua quan ăn chơi, triều chính lục đục
+ Kinh tế: suy sụp, mất mùa đói kém xảy ra liên miên.
+ Xã hội: rối loạn, nhân dân nổi dậy ở nhiều nơi
GV: Nhà Lý suy yếu về mọi mặt như vậy sẽ dẫn đến nguy cơ gì?
HS- Mất quyền lực ( mất ngôi)
- Bị xâm lược.
- Nhà Lý đã mất ngôi vào tay nhà Trần.
? Tại sao quyền lực trong triều lại rơi vào tay họ Trần chứ không phải dòng họ nào khác?
- HS vì thế lực họ Trần trong triều lúc này rất mạnh
- GV Như chúng ta đã biết, ở vào cuối thế kỷ XII,chính quyền nhà Lý đã suy yếu, nhân dân nổi dậy khắp nơi nhà Lý không đủ sức đánh dẹp phải nhờ vào thế lực của dòng họ Trần để dẹp yên nổi loạn. Chính việc tựa nhờ này đã làm cho thế lực dòng họ Trần trong triều ngày càng mạnh, tạo thời cơ cho nhà Trần thay thế nhà Lý.
? Ai là người có công lớn trong việc thành lập triều Trần
-Hôm nay, cô giáo sẽ kể cho các em nghe câu chuyện nói về việc Trần Thủ Độ sắp xếp cho Trần Cảnh lên Ngôi?
Vào cuối thời Lý, mọi việc triều chính đều do một tay Thái sư Trần Thủ Độ sắp sếp, bằng lợi thế và tài trí của mình Trần Thủ Độ đã ép vua Lý Huệ Tông- vị vua thứ 8 của triều Lý, phải nhường ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng mới 7 tuổi rồi đi tu.
Lý Chiêu Hoàng còn nhỏ nên quyền trong triều đều do Trần Thủ độ sắp đặt. Ông đã cho những người họ Trần vào hầu hạ vua, trong số đó có Trần Cảnh mới lên 8 tuổi. Trần Cảnh được Lý Chiêu Hoàng rất ưa thích, thường c gọi Trần Cảnh vào nô đùa với nhau. Một hôm Lý Chiêu Hoàng lại lấy cái khăn trầu ném cho Trần Cảnh. Cảnh bèn quỳ xuống nói: “bệ hạ có tha tội cho thần không? Thần xin vâng mệnh”. Chiêu Hoàng cười nói “Tha tội cho người, nay người đã biết nói