Ngàysoạn: 5/3/2014 Ngườisoạn: Lê Mai Anh Giáoviênhướngdẫn: NguyễnQuangVũ
Tuần: 29 Tiết:
Lớp: 11A
Bài 38: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

I. Mụctiêubàigiảng:
1. Vềkiếnthức:
-Biếtđượccácnhântốbêntrong chi phốisựsinhtrưởngvàpháttriểncủađộngvật
-Liệt kê được và giải thích cơ chế tác động của nhóm hoocmon sinh trưởng (tuyến yên) và tiroxin (tuyến giáp) đối với sự sinh trưởng.
Liệt kê được các nhóm hoocmon và vai trò của chúng trong sự điều hoà biến thái ở sâu bọ, ở ếch nhái; điều hoà sự tạo thành các tính trạng sinh dục thứ sinh; điều hoà chu kỳ sinh sản.
Giải thích được sơ đồ các hiện tượng trong chu kỳ kinh nguyệt.
2. Vềkỹnăng
Rènluyệnkỹnăngquansát, so sánh, thảoluậnnhóm.
Giảithíchđượcmộtsốbệnhcóliênquanđếnsinhtrưởngvàpháttriển
(Cóthếgiớiquankhoahọckhinghiêncứu, giảithíchmộtsốhiệntượngnhưngườilùn, ngườikhổnglồ, …)

II. Phươngphápvàphươngtiệndạyhọc:
1. Phươngpháp:
Sáchgiáokhoa – hỏiđáp.
Trựcquan – hỏiđáp.
Hoạtđộngnhóm – phiếuhọctập.
2. Phươngtiện: - SGK sinh học 11

Kiến thức trọng tâm Sựsinhtrưởng ở độngvậtchịutácđộngcủacácyếutốbêntrongcơthểnhưgiớitínhvàhoocmon, trongđóhoocmonlàquantrọngnhất.
Sựsinhtrưởngcủađộngvậtđượcđiềuhòabởihoocmoonsinhtrưởngvàhoocmoontiroxin.
Sựpháttriển qua biếntháiđượcđiềuhòabởihoocmonecđixơn (sâubọ) vàhoocmontiroxin (ếch).
Chu kìđộngdục ở độngvật, chukìkinhnguyệt ở ngườiđượcđiềuhòabởihoocmonơstrôgen, progesterone, HCG.
Nội dung vàtiếntrìnhlênlớp:
Câu hỏi vào bài: Theo các em,chiều cao của một người phụ thuộc vào các yếu tố nào? +HS: dinh dưỡng,di truyền, chế độ tập luyện TDTT… +GV: Sựsinhtrưởngvàpháttriểnphụthuộcvàonhữngyếutốnào? +HS:Yếutốbêntrongvàbênngoài chi phối. +GV:Sinhtrưởngvàpháttriểnlàmộttrongnhữngđặctrưngcủacơthểsốngchịuảnhhưởngcủacácnhântốbêntrongvàbênngoàicơthểđộngvậttácđộng.Hômnay chúngta sẽtìmhiểutácđộngcủanhântốbêntrongảnhhưởngđếnsinhtrưởngcủađộngvật.
Nội dung
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động cuả học sinh

I. Ảnh hưởng cuă các yếu tố bên trong:
1. Giới tính:
- Ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng và kích thước tối đa của con đực và cái. Thường con cái có tốc độ lớn nhanh và sống lâu hơn.
- Thực chất là dohệ gen quy định.
.




















2. Các hoocmon sinh trưởng và phát triển :

a. Hoocmon điều hòa sinh trưởng:
( Hoocmon sinh trưởng GH:
- Tiết ra ở thùy trước tuyến yên.
- Tác dụng :
+ Kích thích phân chia tế bào.
+ Tăng cường quá trình tổng hợp prôtêin trong tế bào, mô, cơ quan
+ Kích thích phát triển xương.
* Lưu ý : hiệu quả sinh trưởng còn phụ thuộc từng loại mô và giai đoạn phát triển của chúng.




( Hoocmon tirôxin:
- Sản sinh từ tuyến giáp.
- Tác dụng :
+ Tàm tăng tốc độ chuyển hóa cơ bản.
+ Tăng cường sinh trưởng và phát triển bình thường.








































b. Hoocmon điều hòa sự phát triển:
( Hoocmon điều hòa sự biến thái: Có 2 loại hoocmon điều hòa sự biến thái ở sâu bọ : ecđixơn và juvenin, hoocmon tirôxin ở ếch.
- Tuyến trước ngực tiết ra.
- Tácdụng :điềuhòasựpháttriểnbiếnthái.
+ Juvenin :Ứcchếbiếnđổisâuthànhnhộngvàbướm.
+ Ecđixơn :gâylộtxác, kíchthíchsâubiếnđổithànhnhộngvàbướm.
+ Tiroxin: điều hòa sự biến thái ở ếch.











(Điềuhòacáctínhtrạngsinhdụcthứsinh :

* Tínhtrạngsinhdụcnguyênsinh : con đựccócơquansinhdụcđực (tinhhoàn, ốngdẫntinh, cơquangiaocấu, cáctuyếnphụ), con cái cócơquansinhdụccái (buồngtrứng, ốngdẫntrứng, dạ con,...)

* Tínhtrạngsinhdụcthứsinh :lànhữngtínhtrạnghìnhtháihoặcsinhlíkhácnhaucủa con đựcvà con cái.
VD : con đựccósừng (hươu), bờm (sưtử), giọnghót hay (họa mi), râu (nam)
Caoncái : ngựcpháttriển (nữ), cókinhnguyệt.
- Cáctínhtrạngsinhdụcthứsinhđượcđiềuhòabởi 2 loạihoocmon : ơstrôgenvàtestostêron.
+ Ơstrôgen: do buồngtrứngtiếtra.Điềuhòasựpháttriểncáctínhtrạngsinhdụccái.
+ Testostêron: Do tinh hoàn tiết ra. Điều hòa sự phát triển các tính trạng sinh dục đực.
(Điều hòa chu kì kinh nguyệt :
- Thời gian độ dài của chu kì : 28 ngày gồm pha nang trứng (14 ngày) và pha thể vàng (14 ngày).
- Thời gian rụng trứng : 14 ngày kể từ ngày bắt đầu có kinh.
+ Nếu trứng được thụ tinh → hợp tử. Thể vàng tiết prôgesterôn phối hợp với ơstrogen ức chế tiết FSH và LH, ức chế phát triển nang trứng. Niêm mạc dạ con dày lên giúp phôi làm tổ. Nhau thai hình thành và tiết HCG duy trì thể vàng nên trứng không chín và rụng được.
+ Nếu trứng không được thụ tinh và không làm tổ ở dạ con thì thể vàng teo đi, trứng tiếp tục chín và lặp lại chu kì tiếp theo.
Hoạt động 1:
VD: Mối chúa lớn rất nhanh, cơ thể dài gấp đôi và nặng gấp 10 lần mối đực.