Ngày soạn: 24/8/2015
BÀI 2. VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY
I. Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này học sinh cần:
1. Kiến thức
- Nêu được các dòng vận chuyển vật chất trong cây
- Trình bày được cấu tạo của cơ quan vận chuyển, thành phần của dịch vận chuyển, động lực đẩy dòng vật chất di chuyển.
2. Kĩ năng
Rèn luyện cho học sinh kĩ năng :
- Phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa.
- Quan sát, phân tích hình vẽ.
- Hoạt động hợp tác trong nhóm và làm việc độc lập với SGK.
3. Thái độ
- Có ý thức học tập, tìm tòi nghiên cứu.
II. Phương tiện dạy học
- Tranh vẽ hình 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5 SGK.
- Phiếu học tập.
III. Phương pháp dạy học
- Phương pháp quan sát tranh
- Phương pháp hỏi đáp
- Phương pháp làm việc độc lập với sách giáo khoa
- Phương pháp hoạt động nhóm
IV. Nội dung trọng tâm
Cấu tạo của cơ quan vận chuyển, thành phần của dịch vận chuyển và động lực đẩy dòng vật chất di chuyển.
V. Tiến trình bài giảng
1. Kiểm tra bài cũ
- Phân biệt cơ chế hấp thụ nước với cơ chế hấp thụ ion khoáng ở rễ cây. Gỉai thích vì sao cây trên cạn bị ngập úng lâu sẽ chết.
2. Bài mới
Nước và các ion khoáng được vận chuyển từ đất vào mạch gỗ của rễ sau đó đc vận chuyển đến đến thân lên lá để thực hiện quá trình thoát hơi nước, quang hợp và tổng hợp các chất. Vậy thì quá trình vận chuyển các chất trong cây diễn ra như thế nào?
* Giáo viên giới thiệu trong cây có 2 dòng vận chuyển:
+ Dòng mạch gỗ
+ Dòng mạch rây
2.1. Hoạt động 1: Tìm hiểu về dòng mạch gỗ
2.1.1. Mục tiêu
HS trình bày được:
- Cấu tạo của mạch gỗ
- Thành phần của dịch mạch gỗ
- Động lực đẩy dòng mạch gỗ
2.1.2. Cách tiến hành
2.1.2.1. Tìm hiểu cấu tạo của mạch gỗ
- GV yêu cầu HS quan sát hình 2.1, 2.2 trả lời câu hỏi:
+ Hãy mô tả con đường vận chuyển của dòng mạch gỗ trong cây?
+ Hãy cho biết quản bào và mạch ống khác nhau ở điểm nào? Bằng cách điền vào PHT số 1:

Tiêu chí so sánh
Quản bào
Mạch ống

Đường kính



Chiều dài



Cách nối



+ Cấu tạo của mạch gỗ phù hợp với chức năng vận chuyển nước và muối khoáng như thế nào?
- Giáo viên nhận xét, bổ sung, hoàn chỉnh kiến thức và rút ra kết luận về cấu tạo của mạch gỗ.
2.1.2.2. Tìm hiểu thành phần của dịch mạch gỗ
- GV yêu cầu HS nghiên cứu mục I.2 SGK trả lời câu hỏi: Hãy nêu thành phần của dịch mạch gỗ?
- GV nhận xét, bổ sung rút ra kết luận.
2.1.2.3. Tìm hiểu động lực đẩy dòng mạch gỗ
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi: Hãy cho biết nước và các ion khoáng được vận chuyển trong mạch gỗ nhờ những động lực nào?
- GV cho HS quan sát hình 2.3 và yêu cầu HS mô tả thí nghiệm. Thí nghiệm này chững minh điều gì?
+ Yêu cầu HS trả lời câu lệnh trang 11 SGK.
- GV nhận xét, bổ sung rút ra kết luận.
I. Dòng mạch gỗ
1. Cấu tạo của mạch gỗ
Mạch gỗ gồm các tế bào chết (quản bào và mạch ống) nối kế tiếp nhau tạo thành
con đường vận chuyển nước và các ion khoáng từ rễ lên lá.
2. Thành phần của dịch mạch gỗ
Thành phần chủ yếu gồm: Nước, các ion khoáng ngoài ra còn có các chất hữu cơ
được tổng hợp ở rễ.
3. Động lực đẩy dong mạch gỗ
- Áp suất rễ.
- Lực hút do thoát hơi nước ở lá (động lực đầu trên).
- Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ: Tạo thành một dòng vận chuyển liên tục từ rễ lên lá.

2.2. Hoạt động 2:Tìm hiểu dòng mạch rây
2.2.1. Mục tiêu
HS trình bày được:
- Cấu tạo của mạch rây
- Thành phần của dịch mạch rây
- Động lực đẩy dòng mạch rây
2.2.2. Cách tiến