Ngày soạn:
Tiết: .63 - 64.
Bài:Tiếng Việt.
THỰC HÀNH VỀ SỬ DỤNG MỘT SỐ KIỂU CÂU TRONG VĂN BẢN.
I.MỤC TIÊU.
-Kiến thức: Củng cố và nâng cao kiến thức về một số kiểu câu thường dùng trong Tiếng Việt.
-Kĩ năng: Biết phân tích và lĩnh hội kiểu câu trong văn bản, biết cách lựa chọn kiểu câu thích hợp để diễn đạt khi nói và viết.
II. CHUẨN BỊ.
- Thầy: Đọc tài liệu tham khảo, SGV, SGK.
- Trò: Đọc SGK, học bài cũ, soạn bài mới.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
- Ổn định tổ chức :( 1 phút).
- Kiểm tra bài . (4’):Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
TL
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Mục tiêu cần đạt

25











































Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiểu câu bị động.
GV: Yêu cầu học sinh đọc các bài tập trong phần I SGK, sau đó hướng dẫn học sinh lần lượt giải các bài tập.Cuối cùng giáo viên bổ sung, củng cố lí thuyết.
GV: Yêu cầu học sinh lấy ví dụ về kiểu câu bị động sau đó chuyển sang kiểu câu chủ động có ý nghĩa tương đương.
Bài tập 1.
a) Xác định câu bị động trong đoạn trích.
b) Chuyển câu bị động sang câu chủ động có nghĩa cơ bản tương đương.
c) Thay câu chủ động vào vị trí câu bị động và nhận xét sự liên kết ý ở đoạn văn đã có sự thay thế đó.
Bài tập 2.
Xác định kiểu câu bị động trong đoạn trích SGK và phân tích tác dụng của kiểu câu bị động về mặt liên kết ý trong văn bản.


Bài tập 3.
GV: Hướng dẫn học sinh viết một đoạn văn về nhà văn Nam Cao có dùng kiểu câu bị động. Giải thích tác dụng của nó.



HS: Dựa và mô hình lấy ví dụ.
- Câu bị động: Tôi được thầy giáo khen.
-> Câu chủ động: Thầy giáo khen tôi.

HS: Đọc các bài tập SGK, thảo luận cá nhân trả lời.
- Câu bị động: Hắn chưa được một người đàn bà nào yêu cả.
- Chuyển sang câu chủ động:Chưa một người đàn bà nào yêu hắn cả.






HS: Xác định câu bị động trong bài tập 2.
Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi một bàn tay “đàn bà”.


HS: Tạo lập một đoạn văn về Nam Cao có sử dụng kiểu câu bị động.
I. Dùng kiểu câu bị động.
- Mô hình chung của kiểu câu bị động: Đối tượng của hành động- động từ bị động( bị, được, phải) – chủ thể của hành động- hành động.
VD: Hôm qua, tôi - được - thầy giáo
Đthđ Đt bđ chủ thể hđ
-tặng một quyển sách.
Hành động
- Mô hình chung của kiểu câu chủ động:
Chủ thể hành động- hành động - đối tượng của hành động.
->Hôm qua, thầy giáo -tặng - tôi
chủ thể hđ Hành động Đthđ
một quyển sách.
Bài tập 1.
*Nếu thay câu chủ động vào đoạn văn, câu không sai nhưng không nối tiếp ý và hướng triển khai ý của câu đi trước.Câu đi trước đang nói về đề tài hắn.Vì thế câu tiếp theo phải chọn hắn làm đề tài để tiếp tục ý được bàn tới trong câu trước.
* Còn nếu thay vào vị trí đó câu chủ động thì sẽ không tiếp tục được đề tài về hắn mà đã chuyển sang để nói về một người đàn bà nào.
Bài tập 2.
-Câu bị động : Đời hắn chưa bao giờ được săn sóc bởi một bàn tay “đàn bà”.
- Tác dụng: Tạo ra sự liên kết ý với câu đi trước, tiếp tục đề tài nói về hắn


Bài tập 3.
Nam Cao không được cuộc đời ưu ái. Sau khi học hết bậc Thành chung, ông vào Sài Gòn kiếm sống nhưng vì nghèo túng và ốm đau đã ném trả ông lại quê hương. Nam Cao cũng không được may mắn như bao nhà văn khác. Ông thử ngòi bút bằng những câu chuyện tình lãng mạn nhưng thất bại, sau đó tìm đến chủ nghĩa hiện thực mới thành công. Nam Cao luôn bị cái nghèo và cái đói ám ảnh, vì vậy ông có thái độ cảm thông sâu sắc với những người nghèo khổ