hoahoc365.com/post.php?...
thptxuanloc.com/.../showthread.php?...

Bài 1. KHÁI QUÁT VỀ NHÓM HALOGEN
Nội dung:
I. NHÓM HALOGEN TRONG BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ
II. CẤU HÌNH ELECTRON – CẤU TẠO PHÂN TỬ CỦA HALOGEN
III. TÍNH CHẤT VẬT LÍ
IV. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
V. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ
Câu hỏi củng cố (3)

I. NHÓM HALOGEN TRONG BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ
- Vị trí các halogen: nhóm VIIA, cuối chu kì, ngay trước khí hiếm.
- Nhóm halogen gồm 5 nguyên tố: Flo (F), Clo (Cl), Brom (Br), Iot (I), Atatin (At)
- Trong đó, atatin là nguyên tố phóng xạ, không gặp trong thiên nhiên và được nghiên cứu trong nhóm các nguyên tố phóng xạ.
- Trong nhóm halogen, clo được tìm thấy ở dạng tự do đầu tiên vào năm 1774. Sau đó cùng với sự tìm ra các nguyên tố còn lại như flo, iot, brom ,…các nhà hóa học mới có thể khẳng định sự giống nhau về tinh chất của các nguyên tố này. Năm 1811, nhà hóa học Đức I.Schweiger đề nghị đặt tên cho nhóm nguyên tố là Halogen theo tiếng Latin nghĩa là sinh ra muối, do chúng có thể kết hợp dễ dàng với kim loại kiềm tạo thành các muối điển hình.





Mẫu đơn chất flo
Mẫu đơn chất clo






Mẫu đơn chất brom
Mẫu đơn chất iot

[Đầu trang ↑]
II. CẤU HÌNH ELECTRON – CẤU TẠO PHÂN TỬ CỦA HALOGEN
 1. Cấu hình electron - Lớp electron ngoài cùng của các halogen đều có 7 electron.
- Cấu hình e lớp ngoài cùng tổng quát:
  (n là số thứ tự lớp ngoài cùng)
2. Số oxi hóa của halogen trong hợp chất
- Flo chỉ có số oxi hoá -1
- Clo, brom, iot có số oxi hoá: -1, +1, +3, +5, +7
Giải thích
Số oxi hóa của halogen phụ thuộc vào số eletron độc thân.
Ở trạng thái cơ bản: các nguyên tử halogen có 1 e độc thân
Ở trạng thái kích thích:



Ở các trạng thái kích thích, nguyên tử clo, brom, iot có thể có 3, 5, 7 electron độc thân.
Mặt khác, flo có độ âm điện lớn nhất nên trong tất cả các hợp chất chỉ có số oxi hóa âm. Các nguyên tố halogen khác, ngoài số oxi hóa âm, còn có các số oxi hóa dương (trong các hợp chất với nguyên tố có độ âm điện lớn hơn).
3. Cấu tạo phân tử đơn chất
- Đơn chất halogen: gồm 2 nguyên tử liên kết bằng liên kết cộng hoá trị không cực, tạo thành phân tử X2



Năng lượng liên kết X-X của phân tử X2 không lớn ( từ 151 đến 243 kJ/mol) nên các phân tử halogen tương đối dễ tách thành hai nguyên tử.
[Đầu trang ↑]
III. TÍNH CHẤT VẬT LÍ
 
Flo
Clo
Brom
Iot

Trạng thái tập hợp của đơn chất
Khí màu lục nhạt
Khí màu vàng lục
Lỏng, màu đỏ nâu
Tinh thể màu tím

Cấu hình electron lớp ngoài cùng
2s22p5
3s23p5
4s24p5
5s25p5

Bán kính nguyên tử (nm)
0,064
0,099
0,114
0,133

Độ âm điện
3,98
3,16
2,96
2,66

Nhiệt độ nóng chảy (oC)
- 219,6
- 101,0
- 7,3
113,6

Nhiệt độ sôi (oC)
- 188,1
- 34,1
59,2
185,5

 Nhận xét sự biến đổi tính chất vật lí của các đơn chất  từ flo đến iot:
- Trạng thái tập hợp: từ thể khí chuyển sang thể lỏng và rắn.
- Màu sắc: đậm dần.
- Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi tăng dần.
- Bán kính nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm dần.
[Đầu trang ↑]
IV. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
- Do lớp electron ngoài cùng có cấu tạo tương tự ( ns2np5 ) nên các halogen rất giống nhau về tính chất hoá học cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất.
- Nguyên tử halogen với 7 electron lớp ngoài cùng nên dễ nhận thêm 1 electron để tạo ra lớp ngoài cùng bền vững giống khí hiếm.






"Tôi là nguyên tử halogen, làm ơn cho tôi ...1 electron nhé!"

- Halogen là những phi kim điển hình, chúng có tính oxi hóa mạnh. Từ flo đến iot, tính oxi hóa giảm dần