CHƯƠNG I
DAO ĐỘNG CƠ
Tiết 1 Ngày soạn: 15/8/2010
DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
(Tiết 1)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức
- Nêu được định nghĩa của dao động, dao động tuần hoàn, dao động điều hòa
- Viết được biểu thức của phương trình của dao động điều hòa giải thích được các đại lượng trong phương trình
- Nêu được dao động điều hòa và chuyển động tròn đều.
2. Về kĩ năng
- Vận dụng được các biểu thức làm các bài tập đơn giản và nâng cao trong SGK hoặc SBT vật lý 12.
II. CHUẨN BỊ
Giáo viên
- Thí nghiệm mô phỏng mối liên hệ giữa dao động điều hòa và chuyển động tròn đều; mô phỏng về dao động điều hòa của con lắc lò xo và con lắc đơn; mô phỏng đồ thị của dao động điều hòa bằng phần mềm Crocodile Physics.
- Máy vi tính, máy chiếu.
2. Học sinh
- Ôn lại chuyển động tròn đều: Chu kỳ, tần số, mối liên quan tốc độ góc với T, f, v.
- Ôn lại đạo hàm, cách tính đạo hàm của các hàm số lượng giác.
- Ý nghĩa vật lý của đạo hàm.

III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ (5 phút)
3. Bài mới
* Vào bài
(Do là bài đầu chương nên ta có thể giới thiệu sơ lược nội dung của chương sau đó vào bài trực tiếp)
* Tiến trình giảng dạy
Hoạt động 1: Dao động cơ (10 phút)
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung


- Lấy ví dụ về dao động trong thực tế mà hs có thể thấy từ đó yêu cầu hs định nghĩa dao động cơ.
- Lấy một con lắc đơn cho dao động và chỉ cho hs dao động như vậy là dao động tuần hoàn
- Dao động tuần hoàn là gì?
- Kết luận

- Theo gợi ý của GV định nghĩa dao động cơ.


- Quan sát và trả lời câu hỏi của GV
- Đình nghĩa dao động tuần hòan (SGK)

- Ghi tong kết của GV
I. Dao động cơ
1. Thế nào là dao động cơ?
Dao động cơ là chuyển động là chuyển động qua lại quanh một vị trí đặc biệt gọi là vị trí cân bằng.
2. Dao động tuần hoàn
- Dao động tuần hoàn là dao động mà trạng thái chuyển động của vật được lặp lại như cũ (vị trí cũ và hướng cũ) sau những khoảng thời gian bằng nhau.
- Dao động tuần hoàn đơn giản nhất là dao động điều hòa

Hoạt động 2: Phương trình của dao động điều hòa (25 phút)

- Vẽ hình minh họa ví dụ














- Yêu cầu hs xác định góc MOP sau khoảng thời gian t.

- Yêu cầu hs viết phương trình hình chiếu của OM lên x
- Đặt OM = A yêu cầu hs viết lại biểu thức
- Nhận xét tính chất của hàm cosin
- Rút ra P dao động điều hòa

- Yêu cầu hs định nghĩa dựa vào phương trình
- Giới thiệu phương trình dao động điều hòa
- Giải thích các đại lượng
+ A

+ (ωt + φ)
+ φ
- Nhấn mạnh hai chú ý của dao động liên hệ với bài sau.

- Tổng kết

- Quan sát














- M có tọa độ góc φ + ωt










- Hàm cosin là hàm điều hòa
- Tiếp thu


- Định nghĩa (SGK)

-Tiếp thu và chuẩn bị trả lời các câu hỏi cuảt GV





- Phân tích ví dụ để cùng GV rút ra các chú ý về quỹ đạo dao động và cách tính pha cho dao động điều hòa
- Ghi vào vở
II. Phương trình của dao động điều hòa
1. Ví dụ

- Giả sử M chuyển động ngược chiều dương vận tốc góc là ω, P là hình chiếu của M lên Ox.
Tại t = 0, M có tọa độ góc φ
Sau t, M có tọa độ góc φ + ωt
Khi đó:

điểm P có phương trình là:

- Đặt A = OM ta có:


Trong đó A, ω, φ là hằng số
- Do hàm cosin là hàm điều hòa nên điểm P được gọi là dao động điều hòa
2. Định nghĩa
Dao động điều hòa là dao động trong đó li độ