Tuần 1 – đọc văn tiết: 1,2 VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
Ngày soạn: 25/8/2007 (Trích: Thượng kinh ký sự)
Ngày dạy từ 27-30/8/2007 Lê Hữu Trác
A/ Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh hiểu rõ giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm, cũng như thái độ trước hiện thực và ngòi bút sự chân thật, sắc sảo của Lê Hữu Trác qua đoạn trích miêu tả và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa Trịnh.
B/ Phương tiện và phương pháp:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài hcọ, các tài liệu tham khảo
- Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo lụân trả lời câu hỏi.
C/ Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: em hãy cho biết thời vua Lê, chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta? Em có biết gì về Lê Hữu Trác?
3. Vào bài mới:
a) Lời vào bài: Lê Hữu Trác không chỉ là một thầy thuốc nổi tiếng mà còn được xem là một tác giả văn học có những đóng góp lớn cho sự ra đời và phát triển của thể loại ký sự. Ông đã ghi chép một cách trung thực và sắc sảo hiện thực của chính sách trong phủ chúa Trịnh qua Thượng kinh ký sự (Ký sự lên kinh). Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của Lê Hữu Trác cũng như hiện thực xã hội Việt Nam thế kỷ VXIII, chúng ta sẽ tìm hiểu đoạn trích vào phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh ký sự).
b) Bài mới
Hoạt động GV&HS
Nội dung


Giáo viên gọi 1, 2 học sinh đọc tiểu dẫn trong sách giáo khoa.

Giáo viên gọi 1 học sinh tóm tắt ý chính mục tiểu dẫn .
Giáo viên nhận xét câu trả lời học sinh và ghi ý chính lên bảng.
Giáo viên gọi học sinh đọc văn bản (có thể một đoạn, các học sinh đọc phần tiếp theo).

Quang cảnh phủ Chúa được miêu tả như thế nào?

Cung cách sinh hoạt của phủ Chúa ra sao?

Qua quanh cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ Chúa nói lên cách nhìn của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ Chúa như thế nào?

Cách chuẩn đoán bệnh nhân và chữa bệnh của Lê Hữu Trcs cũng như diễn biến tâm trạng của ông khi kê đơn cho ta hiểu gì về người thầy thuốc này?

Bút pháp ký sự đặc sắc của Lê Hữu Trác như thế nào?
I. Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn
- Tác giả Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, không chỉ là một danh y mà còn soạn sách và mở trường dạy nghề thuốc truyền bá y học.
- Tác phẩm thượng kinh ký sự (ký sự lên kinh) là tập ký sự bằng chữ Hán, viết 1782, khắc in 1885. Ký sự là một thể loại ký ghi chép một câu chuyện, một sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh. Tác phẩm tả quang cảnh ở kinh đô, cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa, những điều mắt thấy, tai nghe trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm.
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Quang cảnh và những sinh hoạt nơi phủ chúa.
a) Quang cảnh nơi phủ chúa
- Cảnh bên ngòai khi vào phủ
- Cảnh bên trong phủ Chúa
- Cảnh nội cung của thế tử
Quang cảnh ở phủ chúa cực kỳ tráng lệ, lộng lẫy không đâu sánh bằng.
b) Cung cách sinh họat trong phủ chúa
- Khuôn phép nghiêm ngặc, nghi lễ rườm rà.
- Lời lẽ nói năng hết sức cung kính lễ độ ( uy quyền của Chúa.
- Kẻ hầu người hạ tấp nập ( lượng người ăn bám quá lớn.
( Phủ chúa là nơi cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống sa hoa cực điểm và sự lộng quyền của nhà Chúa.
2) Cách nhìn, thái độ và tâm trạng của tác giả đối với cuộc sống nơi phủ Chúa.
- Đứng trước cảnh phủ Chúa xa hoa, lộng lẫy đầy quyền uy tác giả tỏ ra dửng dưng trước những quyến rũ vật chất nơi đây. Không đồng tình mỉa mai cuộc sống quá sức no đủ, tiện nghi những thiếu khí trời và không khí tự do. Đồng thời thể hiện nỗi xót xa, một sự chạnh lòng khi nghĩ đến tình cảnh của người dân nghèo khổ.
- Qua việc chữa bệnh cho thế tử chứng tỏ:
+ Tác giả là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng và già giặn kinh nghiệm.
+ Ông là thầy thuốc có lương tâm,