Bài 7 (Tiết 10)
TRUNG QUỐC THỜI MINH - THANH
Ngày dạy:


I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần :
1. Kiến thức
- Hiểu được đến thời Minh - Thanh, tổ chức bộ máy chính quyền tiếp tục được củng cố, hoàn thiện hơn với việc lập ra các bộ.
- Nắm được kinh tế nông nghiệp có tính chất chu kì. Mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa đã xuất hiện ở Trung Quốc.
- Thấy rõ văn hoá tiếp tục phát triển.
2. Tư tưởng, tình cảm
- Giáo dục ý thức phân biệt chính nghĩa, phi nghĩa trong các cuộc chiến tranh xâm lược của các triều đại phong kiến Trung Hoa.
3. Kỹ năng
- Nâng cao kĩ năng phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử.
II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Bản đồ Trung Quốc.
- Sưu tầm một số tranh ảnh về văn hoá, khoa học - kỹ thuật, đồ sứ Trung Quốc.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Triều đại nào chế độ phong kiến đạt đến đỉnh cao? Biểu hiện?
Câu hỏi 2: Những thành tựu văn hoá nào tiêu biểu nhất thời Đường - Tống?
2. Dẫn dắt vào bài mới
Dưới thời Minh - Thanh, bộ máy chính quyền tiếp tục được củng cố, các bộ được hình thành, chính quyền Minh - Thanh đã thi hành nhiều biện pháp để khôi phục và phát triển kinh tế, cùng với đó là mầm mống của quan hệ tư bản chủ nghĩa xuất hiện, văn hoá có nhiều thành tựu nổi bật. Để tìm hiểu những nội dung trên chúng ta cùng vào bài học hôm nay.
3. Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp
Các hoạt động của thầy và trò
Kiến thức HS cần nắm vững

Hoạt động 1: Hoạt động tập thể và cá nhân :
1. Tình hình chính trị

GV đặt câu hỏi cho cả lớp: Nhà Minh, nhà Thanh được thành lập như thế nào?
a. Nhà Minh :

- Cho HS tìm hiểu SGK và trả lời, gọi một HS trả lời, HS khác bổ sung.
- Nhà Minh thành lập (1368-1644), người sáng lập là Chu Nguyên Chương.

- GV nhận xét và chốt ý: Sau nhà Đường đến nhà Tống, nhà Nguyên.


- Phong trào khởi nghĩa nông dân của Chu Nguyên Chương đã thành lập nhà Minh (1368 - 1644).


- GV trình bày rõ: Ngay từ khi lên ngôi Minh Thái Tổ đã quan tâm đến xây dựng chế độ quân chủ chuyên chế tập quyền (quyền lực ngày càng tập trung vào tay nhà vua, bỏ chức Thừa tướng, Thái uý, giúp việc cho vua là 6 bộ, vua tập trung mọi quyền hành trong tay, trực tiếp chỉ huy quân đội).
- Về bộ máy chính quyền: Nhà nước phong kiến ngày càng tập quyền. Quyền lực ngày càng tập trung trong tay nhà vua, bỏ Thái uý và Thừa tướng thay vào đó là các bộ.

GV đặt câu hỏi: Tại sao nhà Minh với nền kinh tế và chính trị thịnh đạt như vậy lại sụp đổ.


- Gọi HS trả lời và GV nhận xét, phân tích cho HS thấy: Cũng như các triều đại phong kiến trước đó, cuối triều Minh ruộng đất ngày càng tập trung vào tay giai cấp quí tộc, địa chủ, còn nông dân ngày càng cực khổ, ruộng ít, sưu cao, thuế nặng cộng với phải đi lính phục vụ cho các cuộc chiến tranh xâm lược, ở rộng lãnh thổ của các triều vua, vì vậy mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ ngày càng gay gắt và cuộc khởi nghĩa nông dân của Lý Tự Thành làm cho nhà Minh sụp đổ.
- Về chính sách xâm lược: Mở rộng bành chướng ra bên ngoài, trong đó có sang xâm lược Đại Việt nhưng đã thất bại nặng nề.

Hoạt động 2: Cả lớp và cá nhân
b. Nhà Thanh

- GV trình bày: Khởi nghĩa của Lý Tự Thành làm cho nhà Minh sụp đổ, giữa lúc đó bộ tộc Mãn Thanh ở phía Bắc Trung Quốc đã đánh bại Lý Tự Thành lập ra nhà Thanh (1644 - 1911).
- Nhà Thanh thành lập 1644 - 1911.

GV đặt câu hỏi: Chính sách cai trị của nhà Thanh?


Gọi một HS trả lời, các HS khác bổ sung, sau đó GVnhận xét, chốt ý: Người Mãn Thanh khi vào Trung Quốc lập ra nhà Thanh và thi hành chính sách áp bức dân tộc, bắt người Trung Quốc ăn mặc và theophong tục người Mãn, mua chuộc địa chủ người Hán, giảm thuế cho nông dân nhưng mâu thuẫn dân
- Về bộ máy chính quyền: Ra sức củng cố bộ máy chính quyền, áp bức dân