10 PHƯƠNG PHÁP GIẢI NHANH BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM HÓA HỌC

Phương pháp 1

ÁP DỤNG ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN KHỐI LƯỢNG

Nguyên tắc của phương pháp này khá đơn giản, dựa vào định luật bảo toàn khối lượng: “Tổng khối lượng các chất tham gia phản ứng bằng tổng khối lượng các chất tạo thành trong phản ứng”. Cần lưu ý là: không tính khối lượng của phần không tham gia phản ứng cũng như phần chất có sẵn, ví dụ nước có sẵn trong dung dịch.

Khi cô cạn dung dịch thì khối lượng muối thu được bằng tổng khối lượng các cation kim loại và anion gốc axit.

Ví dụ 1: Hỗn hợp X gồm Fe, FeO và Fe₂O₃. Cho một luồng CO đi qua ống sứ đựng m gam hỗn hợp X nung nóng. Sau khi kết thúc thí nghiệm thu được 64 gam chất rắn A trong ống sứ và 11,2 lít khí B (đktc) có tỉ khối so với H₂ là 20,4. Tính giá trị m.

                        A. 105,6 gam.    B. 35,2 gam.      PC. 70,4 gam.    D. 140,8 gam.

Hướng dẫn giải

Các phản ứng khử sắt oxit có thể có:

                3Fe₂O₃ + CO    2Fe₃O₄ + CO₂             (1)

                Fe₃O₄ + CO    3FeO + CO₂                 (2)

                FeO + CO    Fe + CO₂                         (3)

Như vậy chất rắn A có thể gồm 3 chất Fe, FeO, Fe₃O₄ hoặc ít hơn, điều đó không quan trọng và việc cân bằng các phương trình trên cũng không cần thiết, quan trọng là số mol CO phản ứng bao giờ cũng bằng số mol CO₂ tạo thành.

                mol.

Gọi x là số mol của CO₂ ta có phương trình về khối lượng của B:

                44x + 28(0,5 - x) = 0,5 ´ 20,4 ´ 2 = 20,4

nhận được x = 0,4 mol và đó cũng chính là số mol CO tham gia phản ứng.

Theo ĐLBTKL ta có:

                m_X + m_CO = m_A +

Þ            m = 64 + 0,4 ´ 44 - 0,4 ´ 28 = 70,4 gam. (Đáp án C)

Ví dụ 2: Đun 132,8 gam hỗn hợp 3 rượu no, đơn chức với H₂SO₄ đặc ở 140^oC thu được hỗn hợp các ete có số mol bằng nhau và có khối lượng là 111,2 gam. Số mol của mỗi ete trong hỗn hợp là bao nhiêu?

                A. 0,1 mol.         B. 0,15 mol.       C. 0,4 mol.          PD. 0,2 mol.

Hướng dẫn giải

Ta biết rằng cứ 3 loại rượu tách nước ở điều kiện H₂SO₄ đặc, 140^oC thì tạo thành 6 loại ete và tách ra 6 phân tử H₂O.

Theo ĐLBTKL ta có

                 gam

Þ            mol.

Mặt khác cứ hai phân tử rượu thì tạo ra một phân tử ete và một phân tử H₂O do đó số mol H₂O luôn bằng số mol ete, suy ra số mol mỗi ete là mol. (Đáp án D)

Nhận xét: Chúng ta không cần viết 6 phương trình phản ứng từ rượu tách nước tạo thành 6 ete, cũng không cần tìm CTPT của các rượu và các ete trên. Nếu các bạn xa đà vào việc viết phương trình phản ứng và đặt ẩn số mol các ete để tính toán thì không những không giải được mà còn tốn quá nhiều thời gian.

Ví dụ 3: Cho 12 gam hỗn hợp hai kim loại Fe, Cu tác dụng vừa đủ với dung dịch HNO₃ 63%. Sau phản ứng thu được dung dịch A và 11,2 lít khí NO₂ duy nhất (đktc). Tính nồng độ % các chất có trong dung dịch A.

                A. 36,66% và 28,48%.                PB. 27,19% và 21,12%.

                C. 27,19% và 72,81%.                D. 78,88% và 21,12%.

Hướng dẫn giải

                Fe  +  6HNO₃  ¾®  Fe(NO₃)₃  +  3NO₂  +  3H₂O

                Cu  +  4HNO₃  ¾®  Cu(NO₃)₂ +  2NO₂  +  2H₂O

                mol  ®  mol.

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

Đặt  n_Fe = x mol, n_Cu = y mol ta có:

                   ®  

Þ                                    

                 (Đáp án B)

Ví dụ 4: Hoà tan hoàn toàn 23,8 gam hỗn hợp một muối cacbonat của các kim loại hoá trị (I) và muối cacbonat của kim loại hoá trị (II) trong dung dịch HCl. Sau phản ứng thu được 4,48 lít khí (đktc). Đem cô cạn dung dịch thu được bao nhiêu gam muối khan?

                A. 13 gam.         B. 15 gam.         PC. 26 gam.       D. 30 gam.

Hướng dẫn giải

                M₂CO₃  +  2HCl   ¾®   2MCl  +  CO₂  +  H₂O

                R₂CO₃  +  2HCl   ¾®   2MCl₂  +  CO₂  +  H₂O

                mol

Þ  Tổng n_HCl = 0,4 mol và

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

                23,8 + 0,4´36,5 = m_muối + 0,2´44 + 0,2´18

Þ            m_muối = 26 gam. (Đáp án C)

Ví dụ 5: Hỗn hợp A gồm KClO₃, Ca(ClO₂)₂, Ca(ClO₃)₂, CaCl₂ và KCl nặng 83,68 gam. Nhiệt phân hoàn toàn A ta thu được chất rắn B gồm CaCl₂, KCl và 17,472 lít khí (ở đktc). Cho chất rắn B tác dụng với 360 ml dung dịch K₂CO₃ 0,5M (vừa đủ) thu được kết tủa C và dung dịch D. Lượng KCl trong dung dịch D nhiều gấp 22/3 lần lượng KCl có trong A. % khối lượng KClO₃ có trong A là

                A. 47,83%.        B. 56,72%.        C. 54,67%.         PD. 58,55%.

Hướng dẫn giải

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

                m_A = m_B +

                ®  m_B = 83,68 - 32´0,78 = 58,72 gam.

Cho chất rắn B tác dụng với 0,18 mol K₂CO_3­

Hỗn hợp B hỗn hợp D

Þ           

Þ             

Þ           

Þ           

Theo phản ứng (1):

                 (Đáp án D)

Ví dụ 6: Đốt cháy hoàn toàn 1,88 gam chất hữu cơ A (chứa C, H, O) cần 1,904 lít O₂ (đktc) thu được CO₂ và hơi nước theo tỉ lệ thể tích 4:3. Hãy xác định công thức phân tử của A. Biết tỉ khối của A so với không khí nhỏ hơn 7.

                PA. C₈H₁₂O₅.     B. C₄H₈O₂.          C. C₈H₁₂O₃.          D. C₆H₁₂O₆.

Hướng dẫn giải

                1,88 gam A + 0,085 mol O₂   ®   4a mol CO₂ + 3a mol H₂O.

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

Ta có:       44´4a + 18´3a = 46   ®   a = 0,02 mol.

Trong chất A có:

                 n_C = 4a = 0,08 mol

                n_H = 3a´2 = 0,12 mol