Chương II: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

Bài 7:
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I. MỤC ĐÍCH BÀI DẠY:
1. Kiến thức cơ bản:
Kiến thức cũ: Cấu tạo nguyên tử
Kiến thức mới:
Các nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố hóa học vào bảng tuần hoàn?
Cấu tạo của bảng tuần hoàn
2. Kỹ năng:
Dựa vào các dữ liệu ghi trong ô và vị trí của ô trong bảng tuần hoàn để suy ra được các thông tin về thành phần nguyên tử của nguyên tố nằm trong ô
3. Giáo dục tư tưởng: Thông qua lịch sử về sự phát minh ra BTH, chuyện kể về nhà Bác học vĩ đại Men-đê-lê-ép, người có công lớn nhất với công trình khoa học là BTH, giáo dục HS:
Tin tưởng vào khoa học và chân lý khoa học
Tinh thần làm việc nghiêm túc sáng tạo
Đức tính cần cần cù tỉ mỉ, chính xác.

II. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1. Phương pháp: (POE + Tổ chức HS hoạt động nhóm + Diễn giảng + Đàm thoại trao đổi + Kể chuyện + Khám phá + Trực quan, …)
2. Phương tiện: (Hình vẽ /Sơ đồ ô nguyên tố + Chân dung Mendeleev + SGK + BHTTH loại lớn …)

III. NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Chuẩn bị: (10’)
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
- Vào bài mới

2. Nội dung bài: (25’)
Nội dung bài ghi
Tg
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS

I. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử
Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành 1 hàng.
Các nguyên tố có cùng số electron hóa trị được xếp thành 1 cột.









II. CẤU TẠO BTH CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1.Ô nguyên tố:
Mỗi nguyên tố hóa học được xếp vào một ô của bảng, gọi là nguyên tố. Số thứ tự của ô nguyên tố đúng bằng số hiệu nguyên tử của nguyên tố đó.
Ví dụ:

2. Chu kỳ:
Là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.
Số thứ tự của chu kỳ bằng với số lớp electron trong nguyên tử.

- Chu kỳ 1 gồm 2 nguyên tố là H(Z=1) và He (Z=2)
- Chu kỳ 2 gồm 8 nguyên tố bắt đầu là Li(Z=3) và kết thúc là Ne (Z=10)
- Chu kỳ 3 gồm 8 nguyên tố, bắt đầu từ Na (Z=11) và kết thúc là Ar (Z=18)




- Chu kỳ 4 và chu kỳ 5:mỗi chu kì 18 nguyên tố, bắt đầu là một kim loại kiềm K(Z=19) và Rb(Z=37) kết thúc là khí hiếm Kr(Z=36) và Xe(Z=54).
- Chu kỳ 6: Có 32 nguyên tố bắt đầu từ kim loại kiềm Cs(Z=55) kết thúc là khí hiếm Rn(Z=86)
- Chu kỳ 7 hoàn thành
Các chu kì 1,2,3 là các chu kì nhỏ
Các chu kì 4,5,6,7 là các chu kì lớn

3. Nhóm nguyên tố:
Nhóm nguyên tố là tập hợp các nguyên tố mà nguyên tử có cấu hình electron tương tự nhau, do đó có tính chất hóa học gần giống nhau và được xếp thành một cột
Nguyên tử các nguyên tố trong cùng một nhóm có số electron hóa trị bằng nhau và bằng số thứ tự của nhóm.
+ Khối các nguyên tố s gồm các nguyên tố thuộc nhóm IA và nhóm IIA
+ Khối các nguyên tố p gồm các nguyên tố thuộc nhóm IIIA đến nhóm VIIIA (trừ He)

Nhóm A bao gồm các nguyên tố s là nguyên tố p.
Khối các nguyên tố d thuộc nhóm B
Khối nguyên tố f gồm các nguyên tố xếp ở hai hàng cuối bảng
Nhóm B bao gồm các nguyên tố d và nguyên tố f.





Hoạt động 1:
GV hướng dẫn HS nghiên cứu SGK để biết sơ lược về sự phát minh ra bảng tuần hoàn.
Hoạt động 2:
GV cho HS nhìn vào bảng tuần hoàn, lần lượt giới thiệu từng nguyên tắc kèm theo thí dụ minh họa để các em hiểu và ghi nhớ các nguyên tố được sắp xếp vào bảng tuần hoàn theo ba nguyên tắc sau:
Các nguyên tố được sắp xếp theo thứ tự tăng dần của điện tích hạt nhân