CHƯƠNG I
CẤU TẠO NGUYÊN TỬ
(18 tiết )

Bài 1 : THÀNH PHẦN CẤU TẠO CỦA NGUYÊN TỬ ,KÍCH THƯỚC, KHỐI LƯỢNG NGUYÊN TỬ
(Ngày soạn :........)
Mục đích yêu cầu :
Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
-Lịch sử phát minh ra các hạt prôtôn, nơtron, electron
-Đặc điểm, tính chất cua mỗi hạt cơ bản đó
-Nắm đựơc thành phần cấu tạo của nguyên tử
-Kích thước, khối lượng của nguyên tử
Kỹ năng:
Dựa trên đặc tính của mỗi loại hạt cơ bản học sinh biết phân biệt được chúng và vai trò của mỗi loại hạt trong nguyên tử .
Học sinh biết được nguyên tử gần như rỗng
II.Nội dung:
1.Ổn định lớp
2.Bài giảng:

Hoạt động của GV
Nội dung bài giảng

Làm thế nào để phát hiện ra e-?








Từ thí nghiệm trên ta rút ra được những kết luận gì ?







(lấy điện tích của electron làm điện tích ngtố : 1-)

Làm thế nào người ta phát hiện ra proton ?







Lấy điện tích dương của proton làm điện tích ngtố :1+

Tia phóng xạ là gì ?




Thế nào là sự phóng xạ tự nhiên ?
Thành phần của tia phóng xạ ?






Từ những vấn đề được trình bày trên, hãy cho biết nguyên tử có khả năng bị phân chia không?

Làm thế nào để biết được nguyên tử có chứa hạt nhân?











Từ những vấn đề trên ta rút ra những kết luận gì?



Nơtron được Chatvich tìm ra năm 1932








Từ những nghiên cứu trên em hãy cho biết ngtử chứa những loại hạt cơ bản nào ? Đặc điểm của mỗi loại hạt đó ?








Hãy cho biết kích thước của ngtử ?

1Ao = 10-10 m













I.Tia âm cực và sự tìm ra electron
1.Thí nghiệm về tia âm cực:
-Phóng điện với hiệu điện thế 15000V qua 2 điện cực gắn ở 2 đầu của 1 ống thủy tinh kín (áp suất khí trong ống 0,001 mmHg)
(Kq: Ống thủy tinh phát sáng .
*Kết luận : Ống phát sáng là do những tra “không nhìn thấy được” phát ra từ cực âm đập vào thành ống. Người ta gọi đó là yia âm cực
2.Tính chất của tia âm cực
-Tia âm cực là một chùm vật chất chuyển động rất nhanh
-Tia âm cực truyền thẳng khi không có từ trường tác động.
-Tia âm cực mang điện tích âm.
Người ta gọi các hạt tạo ra tia âm cực là electron (hay điện tử )
*Electron là 1 trong những thành phần cơ bản cấu tạo nên ngtử và vật chất
me = 1/1840mH (=9,1095.10-31Kg)
Q1e= -1,6.10-19C (=1 đvđt âm)
II.Sự tìm ra prôton (1906 – 1916)
1,Thí nghiệm (như ở I)
(có dòng các hạt magn điện khác có điện tích trái dấu với electron được tạo ra do các hạt electron va chạm mạnh vào các ngtử trung hòa làm bật electron của chúng ra
(Nếu khí trong ống là H thì
H ( H+ + 1e
Ion dương Hydro (H+) gọi là proton
. proton có trong thành phần của mọi ngtử
m1p=1,67.10-27Kg =1đvc
Q1p=+1,66.10-19C(# 1đvđt dương)
III.Sự phóng xạ tự nhiên
1,Tia phóng xạ
Là những tia không nhìn thấy được nhưng tác dụng lên giấy ảnh, xuyên qua các vật mà tia sáng không xuyên qua được.
2, Sự phóng xạ tự nhiên
Khi ngtố phóng xạ tự nhiên tạo ra các tia phóng xạ sau:
-Tia (( anpha) ( =

(Vận tốc tia (:20000km/s)
-Tia ( (tia bêta ) ( =
(Vận tốc 100000km/s)
-Tia ( (tia gamma) không mang điwnj, có bản chất giống như tia sáng và có độ dìa sóng nhỏ hơn nhiều .
Hiện tượng phóng xạ cho thấy :ngtử có khả năng phân chia thanh nững phần tử nhỏ hơn nhiều. Nếu có quá trình phân chia ngtử có thể tạo ra sự biến đổi của ngtố.
IV. Thí nghiệm chứng tỏ sự tồn tại của hạt nhân ngtử (1911)
Chiếu 1 chùm tia (xuyên qua một lá vàng mỏng( khoảng 1 (m) và