Tiết 38
BÀI 21. ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
a. Học sinh biết:
- Các phương pháp điều chế kim loại.
- Phạm vi áp dụng của từng phương pháp.
b. Học sinh hiểu:
- Nguyên tắc chung để điều chế kim loại là là khử ion kim loại trong hợp chất thành kim loại.
- Mỗi phương pháp trong thực tế chỉ được dùng để điều chế một số kim loại nhất định.
2. Kĩ năng
Rèn cho học sinh các kĩ năng:
- Lựa chọn phương pháp điều chế các kim loại phù hợp.
- Viết phương trình phản ứng điều chế.
3. Thái độ
Học sinh có các thái độ tích cực:
- Hứng thú học tập bộ môn Hóa học.
- Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tích khoa
học.
II. CHUẨN BỊ
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án.
- Bài tập vận dụng.
2. Chuẩn bị của học sinh
- Liệt kê các phản ứng có sản phẩm tạo thành là kim loại.
- Đọc trước nội dung bài học ở nhà.
III. TRỌNG TÂM
- Các phương pháp điều chế kim loại.
- Phạm vi áp dụng của từng phương pháp.
IV. TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
1. Ổn định lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số, đồng phục
2. Kiểm tra bài cũ
- Không kiểm tra
3. Triển khai bài
a. Đặt vấn đề (1’)
- Với mỗi kim loại thì sẽ có những cách điều chế riêng, vậy kim loại như thế nào thì được điều chế theo cách nào, bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu.
b. Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG

Hoạt động 1. Tìm hiểu nguyên tắc điều chế kim loại (5’)
Mục tiêu. HS biết nguyên tắc điều chế kim loại
GV đặt hệ thống câu hỏi:
- Trong tự nhiên, ngoài vàng và platin có ở trạng thái tự do, hầu hết các kim loại còn lại đều tồn tại ở trạng thái nào ?
- Muốn điều chế kim loại ta phải làm gì ?
- Nguyên tắc chung của việc điều chế kloại là gì ?
HS: Nghiên cứu SGK trả lời.
I – NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI
Khử ion kim loại thành nguyên tử.

Mn+ + ne → M

Hoạt động 2. Tìm hiểu phương pháp nhiệt luyện (10’)
Mục tiêu. HS biết phương pháp nhiệt luyện và phương pháp nhiệt luyện dùng để điều chế kim loại nào.

- GV giới thiệu phương pháp nhiệt luyện: Khử những ion kim loại trong hợp chất ở nhiệt độ cao bằng các chất , khử như C, CO, H2 hoặc các kim loại khác. Phương pháp này dùng để điều chế kim loại có độ hoạt động trung bình (Zn ( Pb).
- GV yêu cầu HS viết PTHH điều chế Cu và Fe bằng phương pháp nhiệt luyện sau:
PbO + H2→
Fe3O4 + CO →
Fe2O3 + Al →
II – PHƯƠNG PHÁP
1. Phương pháp nhiệt luyện
Nguyên tắc: Khử ion kim loại trong hợp chất ở nhiệt độ cao bằng các chất khử như C, CO, H2 hoặc các kim loại hoạt động.
Phạm vi áp dụng: Sản xuất các kim loại có tính khử trung bình (Zn, FE, Sn, Pb,…) trong công nghiệp.
Thí dụ:







Hoạt động 3. Tìm hiểu phương pháp thủy luyện (10’)
Mục tiêu. HS biết phương pháp thủy luyện và điều chế kim loại bằng phương pháp thủy luyện.

- GV giới thiệu phương pháp thuỷ luyện.
- GV biểu diễn thí nghiệm Fe + dd CuSO4 và yêu cầu HS viết PTHH của phản ứng.
- HS tìm thêm một số thí dụ khác về phương pháp dùng kim loại để khử ion kim loại yếu hơn.
Nguyên tắc: Dùng những dung dịch thích hợp như: H2SO4, NaOH, NaCN,… để hoà tan kim loại hoặc các hợp chất của kim loại và tách ra khỏi phần không tan có ở trong quặng. Sau đó khử những ion kim loại này trong dung dịch bằng những kim loại có tính khử mạnh như Fe, Zn,…
Thí dụ: Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu↓
Fe + Cu2+ → Fe2+ + Cu↓
Phạm vi áp dụng: Thường sử dụng để điều chế các kim loại có tính khử yếu.

Hoạt động 4. Tìm hiểu phương pháp điện phân (10’)
Mục tiêu. HS biết phương pháp điện phân và những kim loại được điều chế bắng phương pháp điện phân
GV có 2 phương pháp điện phân:
+ Điện phân nóng chảy.
+ Điện phân dung dịch.
Hoạt động 4.1 Tìm hiểu phương