DẠNG 1: TÌM TỈ SỐ PHẦN TRĂM CỦA 2 SỐ
Quy tắc: Muốn tìm tỉ số phần trăm của 2 số ta làm như sau:
- Tìm thương của 2 số( viết dưới dạng số thập phân).

- Nhân thương đó với 100 và viết thêm kí hiệu % vào bên phải kết quả tìm được.
Lưu ý: Nếu phép chia có dư thì lấy đến 4 chữ số ở phần thập phân.
Ví dụ 1: Có 12 viên bi xanh và 24 viên bi vàng. Tìm tỉ số phần trăm của số bi vàng và tổng số bi.
Phân tích: Để tìm được tỉ số phần trăm của số bi vàng và tổng số bi cần phải tính được tổng số bi .
Bài giải
Tổng số bi là: 12 + 24 = 36(viên)
Tỉ số phần trăm của số bi vàng và tổng số bi là:
24 : 36 = 0,6666….
0.6666….= 66,66%
Đáp số: 66,66%.
Ví dụ 2: Một cửa hàng bán vải, giá mua hàng vào chỉ bằng 80% giá bán lẻ. Hỏi tại cửa hàng đó, giá bán lẻ bằng bao nhiêu phần trăm giá mua vào?
Phân tích: Ở ví dụ 2 các số liệu cho không cụ thể như ví dụ 1. GV có thể hướng dẫn HS hiểu giá mua vào bằng 80% giá bán lẻ nghĩa là gì? Từ đó các em sẽ thực hiện được yêu cầu bài toán.
Bài giải
Giá mua vào bằng 80% giá bán lẻ nghĩa là coi giá bán lẻ là 100% thì giá mua vào là 80%.
Vậy tỉ số phần trăm giữa giá bán lẻ và giá mua vào là:
100% : 80% = 125%
Đáp số: 125%.


DẠNG 2: TÌM GIÁ TRỊ PHẦN TRĂM CỦA MỘT SỐ
Quy tắc: Muốn tìm n% của một số ta làm như sau: Lấy số đó chia cho 100 rồi nhân với n hoặc lấy số đó nhân với n rồi chia cho 100.
Lưu ý: Việc lấy số đó chia cho 100 là tìm 1% sau đó lấy giá tri 1% nhân với số phần trăm.
Ví dụ 1: Lãi suất tiết kiệm là 1,15% một tháng. Một người gửi tiết kiệm 150000000đồng. Tính số tiền lãi sau 1 tháng.
Bài giải
Số tiền lãi sau 1 tháng là:
150000000 : 100
1,15 = 1725000(đồng)
Đáp số: 1725000đồng.
Ví dụ 2: Một cửa hàng bán một chiếc máy giặt được 3300000đồng, tính ra cửa hàng được lãi 25% theo giá bán. Hỏi giá mua vào chiếc máy giặt đó là bao nhiêu tiền?
Phân tích: Ở ví dụ 2 không dễ dàng nhận ngay ra được bài toán thuộc dạng nào. GV cần phân tích để HS nhận ra dạng toán: Được lãi 25% giá bán nghĩa là coi gia bán là 100% thì tiền lãi là 25%.Do đó giá mua vào chiếm 75% giá bán. Tính giá mua vào tức là tìm 75% của 3300000đồng. Như vậy bài toán đưa về dạng 2.
Bài giải
Giá mua vào chiếc máy giặt chiếm số phần trăm giá bán là:
100% - 25% = 75%
Cửa hàng mua chiếc máy giặt đó hết số tiền là:
3300000 : 100
75 = 2475000(đồng)
Đáp số: 2475000 đồng.
Để hướng dẫn HS làm tốt loại bài tập này, GV dạy kĩ kiến thức cơ bản tìm giá trị phần trăm của 1 số, giúp các em nắm chắc cách tính. Tờ đó khi vận dụng vào các bài tập HS biết phân tích bài đưa bài về đúng dạng cơ bản của nó.
DẠNG 3: TÌM MỘT SỐ KHI BIẾT GIÁ TRỊ PHẦN TRĂM CỦA SỐ ĐÓ
Quy tắc: Muốn tìm a biết n% của a là k ta lấy k chia cho n rồi nhân với 100 hoặc lấy k nhân với 100 rồi chia cho n.
Ví dụ 1: Một cửa hàng đã bán được 175kg gạo bằng 12,5% tổng số gạo của cửa hàng trước khi bán. Hỏi trước khi bán cửa hàng có bao nhiêu tạ gạo?
Bài giải
Trước khi bán cửa hàng có số gạo là:
175 : 12,5
100 = 1400(kg)
Đổi 1400kg = 14 tạ
Đáp số: 14 tạ.
Ví dụ 2: Nước biển chúa 5% muối. Hỏi cần phải đỏ thêm vào 20 kg nước biển bao nhiêu kg nước lọc để được một loại nước mới chứa 2% muối?
Phân tích: