A-MỞ ĐẦU

Phân môn Tập làm văn có vai trò hết sức quan trọng trong suốt quá trình dạy và học bộ môn Tiếng Việt ở bậc Tiểu học .Đây là một phân môn mang tính tổng hợp kiến thức của cả môn học.Vì vậy hướng dẫn để học sinh làm tốt một bài Tập làm văn (nghe-nói-viết) là một việc làm hết sức khó khăn của giáo viên.Bên cạnh đó,dạy tốt một tiết trả bài Tập làm văn cũng không hề đơn giản.
Trong thực tế,không ít giáo viên chúng ta rất ngại dạy tiết trả bài Tập làm văn vì ngoài việc đánh giá,tổng kết các loại lỗi,đòi hỏi người giáo viên phải tổ chức,hướng dẫn học sinh sửa chữa sao có hiệu quả,rút được kinh nghiệm thiết thực qua bài làm,tích luỹ kinh nghiệm cho một kiểu bài hoặc dạng bài đã học.Từ đó bài văn sau của các em sẽ mạch lạc sáng sủa hơn bài viết trước.
Với mong muốn các tiết trả bài không gây tâm lý nặng nề cho cả thầy và trò đồng thời góp phần dạy tốt,học tốt phân môn này tôi đã suy nghĩ, học hỏi, tham khảo tìm giải pháp để làm thế nào “Dạy tốt tiết trả bài Tập làm văn”.


B-THỰC TRẠNG

Ở lớp 5 các em đã được học các dạng văn miêu tả : văn tả người,tả cảnh sinh hoạt,văn tường thuật.Nhìn chung bài làm của các em đang còn lẫn lộn giữa văn tả người với tả cảnh sinh hoạt,văn tả cảnh sinh hoạt với văn tường thuật; về bố cục trình bày giữa các phần chưa rõ ràng, còn lẫn lộn...;sử dụng từ ngữ chưa hợp lý,chưa chính xác, diễn đạt câu văn chưa đủ ý, chua hay thậm chí còn thiếu các bộ phận chính trong câu.
Lớp 5C do tôi phụ trách, khi chấm bài tôi thấy bài làm của các em thường mắc phải những lỗi sau :
1/.Xác định chưa đúng thể loại văn(Yêu cầu của đề bài)
Khi làm bài học sinh thường lẫn lộn giữa văn tả cảnh sinh hoạt với văn tường thuật.
Ví dụ: Đề bài :”Em hãy tả lại quang cảnh một buổi lễ chào cờ đầu tuần ở trường em”.
Học sinh chưa tả được quang cảnh buổi lễ chào cờ mà các em chỉ thuật lại các tiến trình buổi lễ.Buổi lễ bắt đầu làm gì ? Trong buổi lễ và cuối buổi lễ làm gì ? Không tả chi tiết buổi lễ và hoạt động của mọi người trong buổi lễ.


2/.Về bố cục:
Có một số bài viết của các em trình bày chưa đủ ba phần,nhiều bài chỉ có mở bài và thân bài,còn thiếu kết luận. Một số em thì vào đầu bài là tả ngay không có mở bài.
Bài viết chưa cân đối giữa các phần : mở bài viết vòng vo,dài dòng không đúng trọng tâm đến thân bài chỉ tả sơ qua những nét chung, chưa tả chi tiết nên thân bài ngắn, bên cạnh đó kết bài lại viết dài dòng.
3/.Về cách diễn đạt:
Trong bài viết có ý quá dài hoặc quá ngắn chưa làm nổi bật được trong tâm của bài văn miêu tả. Nguyên nhân từ việc lập dàn ý chưa chặt chẽ,chưa logic (cách mở bài và kết luận vụng về, dài dòng, chưa sâu sắc) hoặc chưa đúng với nội dung của bài. Cách triển khai ý của phần thân bài (trình tự miêu tả,cách sắp xếp các chi tiết trong khi miêu tả ) chưa hợp lí.
4/.Về cách dùng từ:
Dùng từ sai nghĩa,không phù hợp với văn cảnh.
Dùng từ không đúng với sắc thái tình cảm của câu.
Ví dụ: Học sinh viết :
-“Nhân dịp 20 –11,em đến thăm cô và cho cô một bông hoa.”
-“Cô giáo giảng bài với giọng thánh thót”.
5/.Về câu:
Thiếu bộ phận chính :chủ ngữ,vị ngữ hoặc thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ (tức là câu chỉ có thành phần phụ chỉ địa điểm,thời gian,nguyên nhân-kết quả ) nên ý chưa chọn vẹn.
Ví dụ : Học sinh viết :
-« Sáng thứ hai,làm lễ chào cờ . »
-« Em còn nhớ hồi học lớp ba,chữ viết của em. »
-« Ngoài sân trường. »
-V.V...
Câu có nhiều từ ngữ thừa,rườm rà,lủng củng.Sau dấu chấm không viết hoa,hết một câu không đặt dấu chấm ...
6.Về chính tả :
Có nhiều loại lỗi về chính tả như :
-Viết sai quy tắc chính tả :ng-ngh,q-k-c …
*Ví dụ : nghe ngóng(viết là nge ngóng),nghỉ ngơi (viết là ngỉ ngơi), Quốc ca (