Giá trị lý luận và thực tiễn của Tuyên ngôn của Ðảng Cộng sản
Năm nay, thế giới kỷ niệm 160 năm ra đời tác phẩm bất hủ: Tuyên ngôn của Ðảng Cộng sản (gọi tắt là Tuyên ngôn) của hai nhà sáng lập chủ nghĩa cộng sản khoa học K.Marx và F.Engels.
Thời gian từ năm 1847 đến năm 1848, K.Marx và F.Engels tập trung nghiên cứu và soạn thảo Tuyên ngôn của Ðảng Cộng sản. K.Marx là người viết chính. Lúc đầu, bản thảo được K.Marx viết tại Luân Ðôn (Thủ đô nước Anh), rồi viết ở Brussels (Thủ đô nước Bỉ), sau đó, cùng F.Engels sang Paris (Thủ đô nước Pháp) để viết tiếp. Tại Paris, K.Marx miệt mài suốt một tháng ròng để sửa chữa, bổ sung hoàn chỉnh bản thảo.
Trong những ngày cuối tháng 1-1848, bản thảo được hoàn thành và được gửi sang Luân Ðôn để xuất bản. Ðến tháng 2-1848, thì in xong và đến tháng 3-1848, Paris nhận được một nghìn cuốn để phát hành ở nước Pháp và nước Ðức. Số cuốn còn lại được gửi đi các nước khác. Từ bấy đến nay, Tuyên ngôn đã được tái bản rất nhiều lần với các thứ tiếng Anh, Pháp, Ðức, Nga, Italia, Tây Ban Nha, Bồ Ðào Nha, Ba Lan, Ðan Mạch, Hungary, Bulgaria, Trung Quốc, Việt Nam,...
Bản in bằng tiếng Thụy Ðiển vào khoảng cuối năm 1848 do nhà xã hội không tưởng Gơ-tơ-rếch phát hành. Trong bản in này, bản dịch đã xuyên tạc khẩu hiệu: "Vô sản thế giới đoàn kết lại" bằng khẩu hiệu: "Tiếng nói của nhân dân là tiếng nói của chúa". Năm 1893, V.I.Lê-nin dịch Tuyên ngôn ra tiếng Nga. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã dịch Tuyên ngôn ra tiếng Việt.
Về mặt văn bản học, hiện tại chỉ còn giữ được một trang duy nhất của bản thảo Tuyên ngôn do K.Marx viết tay. Bản in đầu tiên ở Luân Ðôn có chăng chỉ còn vài cuốn.
Nội dung của Tuyên ngôn toát lên những tư tưởng cách mạng sáng ngời:
Một là, Tuyên ngôn là đỉnh cao của sự sáng tạo của những nhà sáng lập chủ nghĩa Mác, một văn kiện có tính cương lĩnh của chủ nghĩa cộng sản khoa học, một sản phẩm lý luận chính trị quốc tế lớn lao, một định hướng tiến lên của cách mạng thế giới.
Hai là, Tuyên ngôn đã khái quát một cách có hệ thống toàn bộ quá trình phát sinh, phát triển của chủ nghĩa tư bản, lột trần những mâu thuẫn nội tại của nó; sự đối kháng giữa giai cấp tư sản với giai cấp công nhân; rằng, việc xác lập chế độ tư bản chủ nghĩa thay cho chế độ phong kiến là một bước tiến của lịch sử phát triển lực lượng sản xuất, sự tiến bộ về kinh tế, sự phát triển của văn hóa và khoa học hiện đại.
Tuy nhiên, tới một giai đoạn nào đó, những quan hệ sản xuất của xã hội tư sản đã không còn phù hợp với những lực lượng sản xuất đã lớn mạnh, chúng bắt đầu kìm hãm sự phát triển hơn nữa của lực lượng sản xuất, sẽ phá bung ra thành cuộc cách mạng về quan hệ sản xuất. Khi ấy, từ tiến bộ khi giai cấp tư sản còn đang đấu tranh chống lại chế độ phong kiến, thành một giai cấp tư sản phản động, một chướng ngại trên con đường tiến bộ xã hội. Trong chế độ tư bản chủ nghĩa, với quyền lực vô biên của đồng tiền, đã biến mối quan hệ của con người thành quan hệ mua bán và trao đổi đơn thuần.
Ba là, Tuyên ngôn đã chứng minh sự tan vỡ của chế độ tư bản chủ nghĩa là điều hiển nhiên, vì sự vùng lên quật đổ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động khi họ bị giai cấp tư sản bóc lột. Tuyên ngôn chỉ ra rằng, cuộc đấu tranh giữa những người bị áp bức và những kẻ áp bức, kể từ khi xã hội nguyên thủy tan rã, là động lực chủ yếu của sự phát triển lịch sử.
Tuy nhiên, về điểm này, K.Marx và F.Engels không luận giải được sự điều chỉnh và sự nắm lấy khoa học và công nghệ, sự phát triển lực lượng sản xuất của chủ nghĩa tư bản, nên nó sẽ tồn tại trong một thời gian dài, cũng như chế độ phong kiến đã tồn tại trong một thời gian rất dài mới bị chế độ tư bản lật đổ.
Bốn là, Tuyên ngôn đã luận chứng cho một luận điểm về vai trò lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân, giai cấp cách mạng nhất trong tất cả các giai cấp đã có trong lịch sử. Giai cấp công nhân đấu tranh với chủ nghĩa tư bản không phải vì sự giải phóng của riêng họ, mà còn vì lợi ích của tất cả