Giáo viên hướng dẫn: Trương Thị Ngọc Tấn
Giáo sinh tập: Nguyễn Thị Bích Nga

Bài: AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRAT

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung ghi bảng
Đề cương



A.AXIT NITRIC
I.Cấu tạo phân tử:
-CTCT: O

H – O – N

O
-N có hóa trị IV, có mức oxh cao nhất là +5
II.Tính chất vật lí:
-Là chất lỏng, không màu, dễ bay hơi, tan vô hạn trong nước:
-Kém bền dễ bị phân hủy bởi to:


III.Tính chất hóa học:
1)Tính axit mạnh:
HNO3 ( H+ + NO3-
-Đổi màu chỉ thị: quì tím hóa đỏ
-Tác dụng oxit bazơ, bazơ và muối của axit yếu hơn tạo muối nitrat
VD:
Fe2O3 + 6HNO3 ( 2Fe(NO3)3 + 3H2O
Ca(OH)2 + 2HNO3 ( Ca(NO3)2+ 2H2O
CaCO3+HNO3 ( Ca(NO3)2 + CO2 + 2H2O
2)Tính oxi hóa: Là axit có tính oxi hóa mạnh, có thể bị khử đến nhiều sảm phẩm khác nhau
a)Với kim loại: ( Trừ Au, Pt).
-Với kim loại có tính khử yếu:Cu, Pb, Ag …
+KL+HNO3 loãng
NO
3Cu +8HNO3(loãng)
Cu(NO3)2+2NO+4H2O
+KL +HNO3 đặc
NO2.
Cu +4HNO3 (đặc)
Cu(NO3)2+2NO2+2H2O
-Với kim loại có tính khử mạnh:Mg, Zn, Al …, HNO3loãng ->N2O, N2; HNO3 rất loãng
->NH4NO3
8Al+30HNO3(l)(8Al(NO3)3+ 3N2O+ 15H2O
Chú ý: Fe, Al bị thụ động hóa trong dd HNO3 đặc, nguội.
b)Với phi kim:
- C, S, P bị oxh về mức oxh cao nhất, HNO3 bị khử đến NO2 hoặc NO tùy theo nồng độ của axit.
P + 5HNO3(đặc)
H3PO4 + 5NO2 + H2O
C + 4HNO3(đặc)( CO2 + 4NO2 + 2H2O
c)Với hợp chất: như H2S, HI, SO2, FeO, muối sắt (II)
3H2S + 2HNO3 ( 3S + 2NO + 4H2O
3FeO+ 10 HNO3 ( 3Fe(NO3)3+ NO +5H2O
4HNO3+3Fe(NO3)2( 3Fe(NO3)3+NO+2H2O
IV.Ứng dụng:
-Sản xuất phân đạm: NH4NO3
-Sản xuất thuốc nổ, thuốc nhuộm, dược phẩm.
V.Điều chế:
1)Trong PTN:
NaNO3(r)+H2SO4(đặcHNO3 +NaHSO4(dd)
2)Trong CN:
-Nguyên liệu: NH3 và O2
-ĐK: To cao và P cao
-Quá trình sản xuất gồm 3 giai đoạn:
4NH3 + 5O2
4NO +6H2O + Q
2NO + O2
2NO2
4NO2 + O2 + 2H2O
4 HNO3