Tiết 39
Ngày soạn : 27/10/2008
Ngày dạy : 30/10/2008 : 7A
.../10/2008 : 7B
Từ trái nghĩa
A. Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
1. Kiến thức :
- Củng cố và nâng cao kiến thức về từ trái nghĩa
- Thấy được tác dụng của việc sử dụng các cặp từ trái nghĩa.
2. Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng sử dụng từ trái nghĩa trong viết và nói
3. Thái độ :
- Có ý thức sử dụng từ trái nghĩa đúng mục đích giao tiếp
B. Chuẩn bị :
- Thầy : Giáo án, SGK, SGV, máy chiếu, Ngữ pháp TV ....
- Trò : Đọc và soạn bài trước ở nhà.
C. Phương pháp :
- Kết hợp hài hòa các PP Quan sát, thuyết trình, đàm thoại, phân tích mẫu, tổ chức HĐ nhóm, chơi trò chơi ….
D. Tiến trình bài dạy :
1. định : sí số 7A vắng....., 7B vắng......
2. Kiểm tra bài cũ :
? Tìm từ đồng nghĩa với hai từ sau :
A. Thật B. Giả
Thật thà Giả dối
Thành thật Giả tạo
Trung thực Dối trá
Ngay thẳng Lơn lẹo
? Nghĩa của hai nhóm từ này có như nhau không ? (Trái nghĩa nhau)
3. Bài mới :
* Vào bài : GV chiếu máy chiếu ! HS :
*Quan sát lên hai cặp từ sau :
Giỏi - Yếu
Lành - Vỡ
* Có hai ý kiến trái ngợc nhau :
- ý kiến thứ nhất cho rằng : Đây là hai cặp từ trái nghĩa
- ý kiến thứ hai lại khẳng định : Đó không phải là hai cặp từ trái nghĩa.
? Em tán thành với ý kiến nào ?
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung cần đạt


*GV : Đèn chiếu 2 bài thơ "Tính dạ tứ" và "Hồi hương ngẫu thư" - Bản dịch thơ !
*GV : y/c HS đọc to NL !
? Dựa vào các kiến thức đã học ở tiểu học tìm các cặp từ trái nghĩa trong hai bài thơ trên đó ?
? Các từ trái nghĩa trên đều dựa trên một cơ sở, một tiêu chí nhất định !
? Em hãy chỉ ra cơ sở so sánh nghĩa của các cặp từ trên ?
*GV : trong các cơ sở, tiêu chí chung nhất định về nghĩa có các cặp từ trái nghĩa khác nhau !
*GV chiếu đền chiếu !
? Chỉ ra các cặp từ trái nghĩa trong các tiêu chí sau :
Chiều dài ?
Chiều cao ?
Vệ sinh ?
Tính cách ?
? Tìm từ trái nghĩa với “già” trong trường hợp “rau già” và “cau già” ?
? Các cặp trái nghĩa đó dựa trên tiêu chí nào ?

*GV chiếu máy !
*) Xét 4 ví dụ sau :
VD1. Anh ấy lành tính lắm.
VD2. Cái bát sứ mới mua vỡ mất rồi
VD3. Bạn Nam học rất giỏi.
VD4. Ông Thu dạo này yếu lắm.
? Tìm từ trái nghĩa với các từ im đậm gạch chân trong các VD trên ?
*GV Lưu ý : Khi xem xét từ trái nghĩa phải dựa trên một cơ sở, một tiêu chí nào đó hoặc phải đặt chúng trong một văn cảnh cụ thể.
*GV : Ngoài việc trái nghĩa với từ “dữ”, từ “vỡ”; từ lành còn trái nghĩa với từ nào trong số những trờng hợp sau :
- Vị thuốc lành.
- Chiếc áo lành.
- U