Bài 22- Tiết 24: Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện.
Tên thí nghiệm: Tác dụng nhiệt của dòng điện.
Môn: Vật lí 7

1. Mục tiêu thí nghiệm
- Kiến thức: Nêu được dòng điện đi qua vật dẫn thông thường đều làm vật dẫn nóng lên. Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc nóng tới nhiệt độ cao và phát sáng. Kể tên các dụng cụ điện sử dụng tác dụng nhiệt của dòng điện.
- Kĩ năng: Mắc mạch điện đơn giản.
- Thái độ: Trung thực, hợp tác trong hoạt động nhóm.
2. Dụng cụ
TN1( Chuẩn bị cho mỗi nhóm):
- Bóng đèn pin đã lắp sẵn vào đui và đế.
- Bảng điện.
- Giá lắp pin.
- 2 pin.
- 3 đoạn dây nối.
- 1 công tắc.
TN2( Chuẩn bị cho giáo viên):
- 1 nguồn điện.
- 4 đoạn dây nối.
- Bảng điện.
- 1 công tắc.
- 1 đoạn dây kim loại mảnh dài khoảng 30cm.
- 3 mẩu giấy nhỏ cắt từ giấy lau tay.
- 1 cầu chì .
3. Các yêu cầu về an toàn
- Trong khi lắp mạch điện phải ngắt công tắc.
- Trước khi đóng mạch điện phải kiểm tra kĩ các chốt nối.
- Khi đã đóng mạch điện, không được chạm vào đoạn dây kim loại để tránh bị bỏng
( bị giật khi sử dụng hiệu điện thế lớn).
- Ngắt công tắc ngay khi các mảnh giấy nhỏ cháy để tránh hư hại nguồn điện.
- Cất gọn dụng cụ khi đã tiến hành xong thí nghiệm.
4. Tiến trình thí nghiệm
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi :
? Bằng thực tế cuộc sống em hãy kể tên một số dụng cụ, thiết bị được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua?
Vậy, các dụng cụ , thiết bị đó hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?
Chúng ta sẽ đi tìm hiểu tác dụng thứ nhất của dòng điện- Đó là tác dụng nhiệt.
TN1:
GV treo bảng phụ hình 22.1 cho HS quan sát kết hợp nghiên cứu SGK , thảo luận nhóm để nêu mục đích, dụng cụ, cách tiến hành thí nghiệm trong 2’.
GV gọi đại diện nhóm trả lời, gọi nhóm khác nhận xét, bổ sung.



Hình 22.1
GV phát dụng cụ, cho các nhóm tiến hành thí nghiệm.
GV quan sát, giúp đỡ nhóm yếu.
GV gọi đại diện nhóm trả lời C2(a, b).




GV thông báo: Khi đèn sáng bình thường, dây tóc của đèn có nhiệt độ khoảng 25000C. Em hãy dựa vào bảng nhiệt độ nóng chảy của 1 số chất trong SGK ,giải thích vì sao dây tóc của bóng đèn thường được làm bằng vonfam?
GV chốt: Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn làm dây tóc nóng tới cao nhiệt độ cao và phát sáng.
GV: Chúng ta vừa làm thí nghiệm với 1 thiết bị điện. Vậy, với 1 dây dẫn thông thường khi có dòng điện chạy qua nó có nóng lên hay không? Chúng ta cùng tiến hành thí nghiệm 2.
GV treo bảng phụ hình 22.2, cho HS quan sát và nghiên cứu SGK cho biết mục đích, dụng cụ và cách tiến hành thí nghiệm.
Mảnh giấy nhỏ

Hình 22.2

GV chốt các bước tiến hành thí nghiệm:
- Mắc mạch điện như hình 22.2.
- Quan sát các mảnh giấy .
- Đóng công tắc và quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra với các mảnh giấy.
GV giáo viên gọi HS lên bảng làm thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
GV gọi HS nêu hiện tượng xảy ra với mẩu giấy? Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?
? Vậy, dòng điện đã gây ra tác dụng gì với dây dẫn AB?
? Từ 2 thí nghiệm trên em rút ra kết luận gì về tác dụng nhiệt của dòng điện?




GV: Ở thí nghiệm trên chúng ta đã sử dụng cầu chì ( là 1 đoạn dây chì). Dựa vào bảng nhiệt độ nóng chảy của 1 số chất, em hãy cho biết có hiện tượng gì xảy ra với đoạn dây chì và với mạch điện khi tác dụng nhiệt của dòng điện làm dây chì nóng lên trên 3270C?
Nhờ có cầu chì mà các thiết bị điện đã được bảo vệ.

HS: Bàn là, lò sưởi, máy sấy tóc, siêu điện…

HS có thể trả lời các tác dụng khác nhau.




HS quan sát hình 22.1, kết hợp nghiên cứu SGK , thảo luận nhóm để nêu mục đích, dụng cụ, cách tiến hành thí