Ngày soạn: 9/9/2012
Ngày giảng: 14/9/2012
ĐỊA LÍ KINH TẾ
I. Mục tiêu:
- Nắm được sự phát triển của nền kinh tế Việt nam
- Kĩ năng tổng hợp kiến thức
II. Phương tiện dạy học:
- Các bản đồ: Nông nghiệp, thuỷ sản, công nghiệp
III. Hoạt động dạy và học:
1. Tổ chức:
2. Kiểm tra: Sự học tập ở nhà của học sinh
3. Bài mới:
I. Sự phát triển nền kinh tế việt nam
1. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế
a. Chuyển dịch cơ cấu theo ngành kinh tế
+ Hướng chuyển dịch: Có sự chuyển dịch rõ rệt giữa các khu vực kinh tế:
- Giảm tỉ trọng của khu vực I (nông ,lâm, ngư nghiệp).
- Tăng tỉ trọng của khu vực II (CN - XD).
- Tỉ trọng của khu vực III (Dịch vụ) tuy chưa ổn định nhưng nhìn chung là chuyển biến tích cực
-> Xu hướng chuyển biến như vậy là tích cực , đúng hướng, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng CN hoá, hiện đại hoá. Tuy nhiên tốc độ chuyển dịch còn chậm
+ Có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nội bộ từng ngành khá rõ
- Ở khu vực I
Trong nông nghiệp, sự thay đổi diễn ra chưa thật ổn định, xu thế chung là giảm tỉ trọng của ngành trồng trọt và tăng tỉ trọng của ngành chăn nuôi và thuỷ sản
- Ở khu vực II.
- Công nghiệp đang có sư hướng chuyển đổi cơ cấu ngành sản xuất và đa dạng hoá sản phẩm để phù hợp với yêu cầu của thị trường và tăng hiệu quả đầu tư
- Ngành CN chế biến có tỉ trọng tăng, CN khai thác mỏ có tỉ trọng giảm
- Trong từng ngành CN, cơ cấu sản phẩm cũng cũng chuyển đổi theo hướng tăng tỉ trong của các sản phẩm cao cấp, có chất lượng và cạnh tranh được về giá cả, giảm các loại sản phẩm chất lượng thấp và TB không phù hợp với yêu cầu của thị trường trong nước và XK
- Trong CN trước đây CN năng lượng được ưu tiên phát triển. Hiện nay các ngành chiếm tỉ trọng cao thường là các ngành sử dụng lợi thế tương đối về LĐ (dệt may, chế biến LTTP...) và tài nguyên (dầu khí, điện..)
- Ở khu vực III
- Đã có những bước tăng trưởng, nhất là trong lĩnh vực liên quan đến kết cấu hạ tầng KT và PT đô thị
- Nhiều loại hình dịch vụ mới ra đời như: viễn thông, chuyển giao công nghệ, tư vấn đầu tư...
b. Chuyển dịch cơ cấu theo lãnh thổ kinh tế
- Tỉ trọng các ngành trong giá trị SX cả nước có nhiều biến động
- Các vùng động lực phát triển KT, vùng chuyên canh và các khu CN tập trung, khu chế xuất có qui mô lớn đã được hình thành
+ Đối với từng ngành

- Trong NN hình thành các vùng SX hàng hoá; các vùng trọng điểm LTTP, các vùng chuyên canh cây CN, các vùng chăn nuôi gia súc, gia cầm
- Trong CN , có các hình thức mới như khu CN, khu chế xuất
- Trong ngành du lịch, xuất hiện 1 số TT lớn
+ Đối với cả nước, hình thành các vùng KT trọng điểm
- Phía Bắc (HN, HP, QN)
- Phía nam: (TP HCM, Biên hoà, vũng Tàu)
- Miền Trung: (Huế , Đà Nẵng)
c. Về cơ cấu thành phần kinh tế
- Chuyển dịch tích cực, phù hợp với đường lối phát triển kinh tế nhiều TP trong thời kì đổi mới
- Kinh tế nhà nước tuy có giảm về tỉ trọng nhưng vẫn giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế
- Tỉ trọng của kinh tế ngoài nhà nước ngày càng tăng
2. Nguyên nhân chủ yếu
- Công cuộc đổi mới KT-XH (đường lối, chính sách..)
- Nhu cầu của thị trường (cơ chế thị trường) phức tạp đòi hỏi sự thích ứng, sự hiện đại và sự tăng trưởng nhanh
- Sự giảm tỉ trọng nông lâm, ngư nghiệp, tăng tỉ trọng CN, DV là xu hướng tiến bộ, phản ánh quá trình chuyển từ nước NN sang nước CN
- Phát triển nguồn lực tự nhiên, con người theo xu thế khu vực hoá, toàn cầu hoá...
3. Sự chuyển dich kinh tế nông thôn
- Kinh tế nông thôn đang chuyển dịch về cơ cấu ngành, hoạt động phi nông nghiệp có xu hướng ngày càng tăng mặc dù hoạt động nông nghiệp vẫn là bộ phận chủ yếu, cơ cấu sản phẩm cũng có sự thay đổi
- Cơ cấu thành phần kinh tế nông thôn được đa dạng hoá gồm nhiều thành phần: doanh nghiệp (nhà nước, tư