TUẦN 10
TIẾT 46 – VĂN BẢN
ĐỒNG CHÍ
- Chính Hữu -
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh:
- Cảm nhận được vẻ đẹp chân thực, giản dị của tình đồng chí, đồng đội và hình ảnh người lính cách mạng được thể hiện trong bài thơ ;
- Nắm được đặc sắc nghệ thuật của bài thơ: chi tiết chân thực, hình ảnh gợi cảm và cô đúc, giàu ý nghĩa biểu tượng ;
- Rèn luyện năng lực cảm thụ và phân tích các chi tiết nghệ thuật, các hình ảnh trong một tác phẩm thơ giàu cảm hứng hiện thực mà không thiếu sức bay bổng.
B. CHUẨN BỊ :
- GV : Soạn bài, soạn trình chiếu PowerPoint ; chân dung Chính Hữu ; bài hát Tình đồng chí, máy chiếu ; tìm hiểu thêm về đề tài người lính trong thơ ca chống Pháp.
- HS : Học bài cũ, soạn bài.
C. TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Kiểm tra:(3p) Vở bài soạn của HS.
2. Bài mới (40p)
* Giới thiệu bài mới :
Từ sau Cách mạng tháng Tám 1945, trong văn học hiện đại Việt Nam xuất hiện một đề tài mới : Tình đồng chí, đồng đội của người chiến sĩ cách mạng. Chính Hữu là một trong những nhà thơ đầu tiên đóng góp thành công vào đề tài ấy với bài thơ đặc sắc : “Đồng chí”. Chúng ta cùng tìm hiểu.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

I. Đọc – hiểu chú thích (10p)
1. Tác giả
GV giới thiệu chân dung của nhà thơ Chính Hữu.
? Dựa vào chú thích SGK em hãy giới thiệu vài nét chính về tác giả ?

















2. Tác phẩm:
? Hoàn cảnh ra đời của bài thơ Đồng chí?





? Em biết gì về thời điểm này ?
GV chiếu : Nhà thơ Chính Hữu kể :
Vào cuối năm 1947, tôi tham gia chiến dịch Việt Bắc. Địch nhảy dù ở Việt Bắc và hành quân từ Bắc Cạn đến Thái Nguyên. Chúng tôi phục kích từng chặng đánh, truy kích binh đoàn Bê-au-frê. Khi đó tôi là chính trị viên đại đội. Chiến dịch vô cùng gian khổ. Bản thân chúng tôi cũng chỉ phong phanh trên người một bộ áo cánh, đầu không mũ, chân không giày. Đêm ngủ nhiều khi phải rải lá cây khô để nằm, không có chăn màn, ăn uống rất kham khổ vì đang trên đường hành quân truy kích địch. Tôi cũng phải có trách nhiệm chăm sóc anh em thương binh và chôn cất một số tử sĩ. Sau trận đó, tôi ốm, phải nằm lại điều trị, đơn vị cử một đồng chí ở lại săn sóc tôi. Trong khi ốm, nằm ở nhà sàn heo hút, tôi làm bài thơ Đồng chí… Đó là lời tâm sự viết ra để tặng đồng đội, tặng người bạn nông dân của mình.
GV : Bài thơ Đồng chí là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất viết về người lính cách mạng của văn học thời kháng chiến chống Pháp (1946 – 1954).
GV :
- Hướng dẫn HS đọc : diễn cảm, nhẹ nhàng, lời thơ sâu lắng, cảm xúc, chú ý nhấn giọng ở những câu 7, 17, 20.
- Đọc mẫu.
- Nhận xét giọng đọc của HS.
- Hướng dẫn HS giải nghĩa từ (chú thích) trong SGK.


II. Đọc – hiểu văn bản (30p)
1. Cấu trúc văn bản
? Bài thơ được viết theo thể thơ nào ?


? Phương thức biểu đạt của văn bản ? Căn cứ vào đâu để em xác định như vậy ?




? Bố cục của bài thơ như thế nào ? Nội dung của từng phần ?




GV : Cả bài thơ có 20 dòng với mạch cảm xúc phát triển tăng tiến qua những suy ngẫm, chiêm nghiệm của tác giả tập trung thể hiện vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí, đồng đội. Ở mỗi phần, mỗi đoạn, sức nặng của tư tưởng, cảm xúc dồn tụ vào những câu thơ cuối gây ấn tượng sâu đậm (dòng thơ thứ 7, 17, 20). Chúng ta tìm hiểu bài thơ theo mạch cảm xúc trên.

2. Nội dung văn bản
a. Cơ sở hình thành tình đồng chí
? Yêu cầu HS đọc 7 dòng thơ đầu.
? Hai câu thơ đầu xuất hiện hình ảnh gì ? Hình ảnh ấy gợi cho em hiểu gì về những người lính ?

? Em có nhận xét gì về giọng điệu, cấu trúc, cách sử dụng từ ngữ ở hai câu thơ đầu ?


? Qua hình ảnh, cấu trúc trên, tác giả muốn nói với chúng ta điều gì ?

GV : Các thành ngữ trên không cụ