Mở đầu

1. Lý do chọn đề tài:
Trong đời sống con người, thưởng thức, tiếp nhận văn học từ lâu đã trở thành nhu cầu không thể thiếu. “Sự cảm thụ tác phẩm giúp mỗi người tự giác phóng khỏi cái biên giới chật hẹp của bản thân để nếm trải những cuộc đời riêng biệt từ nhiều xứ sở, nhiều thời đại xã hội”(Hà Minh Đức. Sđd). Văn học là một nguồn năng lượng tinh thần lớn lao, có ý nghĩa cổ vũ và tiếp sức cho con người trong cuộc sống. Việc dạy và học văn trong nhà trường phổ thông là điều vô cùng quan trọng và cần thiết.
Đổi mới phương pháp dạy học là việc làm thiết thực góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường phổ thông. Phương pháp dạy học truyền thống là phương pháp dạy học thụ động, ở trạng thái tĩnh, lấy việc dạy làm trung tâm. HS thực hiện một cách máy móc, thụ động những công việc của thầy giáo. Phương pháp này chưa phát huy hết được năng lực, sở trường của HS trong học tập. Phương pháp dạy học hiện đại - phương pháp dạy học tích cực lấy HS làm trung tâm là phương pháp ở trạng thái động. Trò tự mình tìm ra kiến thức dưới sự tổ chức, chỉ bảo tận tình của thầy. Phương pháp đọc - hiểu là phương pháp hướng dẫn HS làm việc với văn bản văn học, hướng dẫn HS đọc văn, phát hiện những tầng bậc ý nghĩa mà tác giả gửi gắm đằng sau câu chữ VBTP. Dạy đọc - hiểu còn là cách lý giải rõ ràng, cụ thể tư tưởng đổi mới quan trọng nhất của SGK Ngữ văn, thay thế tên gọi “Giảng văn”, “Phân tích tác phẩm” bằng “Đọc- hiểu” tạo điều kiện cho HS và GV trong tiếp xúc và dạy học văn ở trường phổ thông.
Có rất nhiều con đường đi vào “thế giới văn học” nói chung cũng như đi vào khám phá văn bản tự sự nói riêng. Một trong những con đường đó là dựa vào đặc trưng của thể loại để tìm ra tư tưởng chủ đạo của VBTP. Với cách tiếp cận này sẽ giúp GV hiểu đúng, hiểu sâu về văn bản, khắc phục hạn chế của việc dạy văn theo chủ đề, theo tiến trình lịch sử. Hơn thế nữa, vận dụng cách dạy này nhằm luyện tập cho HS cách thức đọc - hiểu về VBTP, tìm hiểu về văn bản văn học, đồng thời khơi dậy trong tâm hồn các em niềm say mê, hứng thú học văn học, giúp HS suy nghĩ, sáng tạo thông qua việc đọc, phát hiện và cảm thụ văn bản văn học.
VHDG giữ một vai trò quan trọng trong lịch sử văn học dân tộc. Đó là một kho tàng lưu giữ những điều tinh tuý nhất mà cha ông ta đã để lại. Tr.CT “là một trong những bộ phận quan trọng trong các thể loại tự sự dân gian” (Đỗ Bình Trị. Sđd), là một kiểu truyện hấp dẫn, mở ra trước mặt người đọc một “Thế giới cổ tích với chất thơ bay bổng, với ước mơ lãng mạn, với sức cuốn hút kỳ diệu” (Đỗ Bình Trị. S