Ngày …/…/…..
Tiết 11: Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- HS nhận biết được âm cao (âm bổng) có tần số lớn, âm thấp (âm trầm) có tần số nhỏ.
- HS nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật.
2/ Kĩ năng:
HS có kĩ năng nghe âm thanh và so sánh tần số khi 2 âm phát ra.
3/ Thái độ:
- Tích hợp giáo dục môi trường ở phần kết luận về mối quan hệ giữa dao động nhanh chậm và độ cao của âm.
- Liên hệ thực tế về âm trầm, âm bổng.
II/ NỘI DUNG HỌC TẬP: Mối quan hệ dao động và tần số và độ cao của âm.
III/ CHUẨN BỊ :
1/ Giáo viên:
- Đối với cả lớp: Giá đở thí nghiệm; 1 con lắc đơn dài 20cm; 1 con lắc đơn dài 40cm; 1 đĩa quay; 4 chiếc pin; 1 tấm bìa mỏng.
- Đối với mỗi nhóm HS: Thước thép đàn hồi; hộp gỗ rỗng.
2/ Học sinh: Thước kẻ nhựa mỏng.
IV/ NỘI DUNG:

Nội dung giảng của gv
Gợi ý trả lời (Trả lời của hs)

Kiểm tra bài cũ:
_Thế nào là nguồn âm? Âm thanh đó được phát ra từ đâu? Cho ví dụ.

_Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

_Kiểm tra vở bài tập: làm Vận dụng và bài tập sách bài tập.
Vào bài mới: Độ cao của âm.
Nhận biết tần số, đơn vị của tần số.
Thí nghiệm 1:
Treo 2 con lắc có chiều dài 40cm và 20cm, kéo chúng lệch ra khỏi vị trí đứng yên ban đầu rồi thả cho chúng dao động như hình 11.1.
Bắt đầu cuộc thí nghiệm.
C1.Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng sau.
Con lắc
Con lắc dao động nhanh?
Con lắc dao động chậm?
Số dao động trong 10 giây
Số dao động trong 1 giây

a




b




C2.Từ bảng trên em hãy cho biết con lắc nào có tần số dao động lớn hơn?


_Thí nghiệm 2:
Cố định một đầu hai thước thép đàn hồi có chiều dài khác nhau(30cm và 20cm) trên mặt hộp gỗ ( hình 11.2). Lần lượt bật nhẹ đầu tự do của hai thước cho chúng dao động.
_ Quan sát dao động và lắng nghe âm phát ra rồi trả lời câu C3.
C3. Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Phần tự do của thước dài dao động……… âm phát ra……….
Phần tự do của thước ngắn dao động…….. âm phát ra ………
Thí nghiệm 3:
Một đĩa nhựa được đục lỗ cách đều nhau và được gắn vào trục của một động cơ chạy bằng pin (hình 11.3). Chạm góc miếng bìa vào một hàng lỗ nhất định trên đĩa đang quay (hình 11.4) trong hai trường hợp:
_ Đĩa quay chậm.
_Đĩa quay nhanh.
C4. Hãy lắng nghe âm phát ra và điền từ thích hợp trong khung vào chỗ trống:
Khi đĩa quay chậm, góc miếng bìa dao động…….., âm phát ra……..

Khi đĩa quay nhanh, góc miếng bìa dao động…….., âm phát ra……..

Kết luận:
Từ kết quả thí nghiệm 1, 2, 3 hãy viết đầy đủ câu kết luận sau:
Dao động càng………, tần số dao động càng………, âm phát ra càng………



C5.Một vật dao động phát ra âm có tần số 50Hz và một vật khác dao động phát ra âm có tần số 70Hz. Vật nào dao động nanh hơn? Vật nào phát ra âm thấp hơn?

C6. Hãy tìm hiểu xem khi vặn cho cây đàn căng nhiều, căng ít thì âm phát ra sẽ cao, thấp như thế nào? Và tần số lớn,nhỏ ra sao?



C7. Cho đĩa trong thí nghiệm của hình 11.3 quay, em hãy lần lượt chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa và một hàng lỗ ở gần tâm đĩa. Trong trường hợp nào âm phát ra cao hơn?





Bài tập về nhà:
_ Học bài: Kết luận 1,2,3 và kết luận chung.
_ Làm III Vận dụng vào vở bài tập.
_ Làm bài tập sách bài tập.
_ Chuẩn bị bài 12: Độ to của âm.

_ Vật phát ra âm gọi là nguồn âm, phát ra từ nguồn âm
VD: HS tự cho ví dụ.
_Khi phát ra âm các