CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc
Vĩnh Bình Bắc, ngày 09 tháng 11 năm 2013
BÁO CÁO
KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC
Họ và tên: Ngô Văn Hùng.
Chức danh: Giáo viên.
Đơn vị công tác: Trường TH – THCS Vĩnh Bình Bắc.
Tên sáng kiến kinh nghiệm: “PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP PHƯƠNG TRÌNH CÂN BẰNG NHIỆT” VẬT LÍ 8.
Căn cứ:
- Trước sự phát triển rộng mở của nền kinh tế nói chung và của nền kinh tế tri thức nói riêng. Nước ta luôn giữ vững vai trò hết sức quan trọng trong việc “Đào tạo nhân lực, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài” mà Đảng và Nhà nước ta đề ra, đó là “Đổi mới giáo dục phổ thong theo nghị quyết số 40/2000/QH10 của Quốc hội”.
- Môn vật lý là cơ sở của nhiều ngành khoa học kĩ thuật quan trọng. Kiến thức môn vật lý có giá trị to lớn trong đời sống và sản xuất; đặc biệt là trong công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.
- Môn vật lí ở các lớp THCS là cầu nối quan trọng, dẫn dắt các em vào kiến thức môn vật lí ở các lớp 10, 11, 12 và cho việc học nghề sau này.
- Qua nhiều năm giảng dạy vật lý 8, bản thân tôi nhận thấy rằng: việc giải các bài toán về phương trình cân bằng nhiệt, các em học sinh thực hiện còn gặp nhiều khó khăn. Do đó, qua quá trình giảng dạy hang năm, tôi đã rút ra được kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy bài phương trình cân bằng nhiệt. Vì vậy, tôi xin đưa ra sang kiến của tôi về “PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP PHƯƠNG TRÌNH CÂN BẰNG NHIỆT” VẬT LÝ 8.
Thực trạng tình hình:
Thuận lợi:
Việc đổi mới phương pháp dạy học được áp dụng rộng rãi ở các cấp học.
Nhà trường tạo điều kiện ứng dụng tốt công nghệ thông tin vào việc dạy – học.
Vật lí là môn học rất thực tiễn đối với học sinh, liên quan đến những hiện tượng và sự việc xảy ra hàng ngày.
Khó khăn:
Trong những năm học qua, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công giảng dạy môn vật lý 8. Kết quả qua các đợt kiểm tra định kì, tôi nhận thấy phần lớn học sinh vận dụng công thức chưa tốt vào việc giải các bài tập nhiệt học nói chung và bài tập về phương trình cân bằng nhiệt nói riêng.
Ngoài ra, một số em không thuộc công thức và kí hiệu các đại lượng trong bài toán, cho nên các em không biết tóm tắt, không biết biến đổi công thức và còn sai lầm giữa nhiệt độ cuối với nhiệt độ cân bằng.
Các nội dung chính của kinh nghiệm hoặc giải pháp:
* Trong quá trình giảng dạy bộ môn vật lí THCS, bộ môn vật lí rất thực tế từ các thí nghiệm. Môn vật lí 8 phần nhiệt học nằm trong chương II bao gồm những bài toán định tính và những bài toán định lượng hoặc kết hợp giữa định tính và định lượng. Dạng bài tập trong chương II là hoàn toàn mới đối với học sinh lớp 8. Vì vậy, chúng ta cần phải hướng dẫn cho học sinh có kĩ năng giải bài tập một cách lôgic, khoa học.
* Để khắc phục những khó khăn trên, tôi đưa ra “Phương pháp giải bài tập phương trình cân bằng nhiệt” vật lí 8 như sau:
Giáo viên phải làm cho học sinh nắm tót các kiến thức cơ bản như: Nhiệt lượng thu vào để vật nóng lên phụ thuộc vào những yếu tố: khối lượng, độ tăng nhiệt độ, nhiệt dung riêng của chất làm vật; do đó, công thức tính nhiệt lượng thu vào là Q = mc
t, trong đó: Q là nhiệt lượng vật thu vào (J); m là khối lượng (kg); c là nhiệt dung riêng của chất làm vật (J/kg.K);
t = t2 – t1 là độ tăng nhiệt độ (0C hoặc K), t1 là nhiệt độ ban đầu (0C hoặc K), t2 là nhiệt độ cuối (0C hoặc K).
Tiếp theo, giáo viên phải giúp cho học sinh hiểu được nguyên lí truyền nhiệt: Khi có hai vật trao đổi nhiệt với nhau thì: Nhiệt truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn. Sự truyền nhiệt xảy ra cho tới khi nhiệt độ của hai vật cân bằng nhau thì ngừng lại. +Nhiệt lượng do vật này toả ra bằng nhiệt lượng do vật kia thu vào: (Qtoả ra = Qthu vào)
Nhiệt lượng toả ra củng được tính bằng công thức: Q = mc
t, trong đó:
t=t1–t2 (t1 là nhiệt độ ban đầu, t2 là nhiệt độ cuối trong quá trình truyền nhiệt).
Phần này là phần dẫn đến học sinh yếu gặp khó khăn, mặc dù các