ĐIỀU TRỊ SUY THẬN CẤP

ĐỊNH NGHĨA:
Suy thận cấp (STC) là một tình trạng có đặc điểm bởi sự giảm nhanh độ lọc cầu thận và sự tích trữ các sản phẩm của nitrogen. Biểu hiện lâm sàng có:
- Thiểu niệu hoặc vô niệu
- Ure – creatinine máu tăng cao mỗi ngày
- Rối loạn thăng bằng nước – điện giải
STC có khả năng hồi phục nếu chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên tỉ lệ tử vong còn khá cao (50%) phụ thuộc vào nguyên nhân của STC và một số yếu tố khác.

ĐIỀU TRỊ:
A. Phòng ngừa STC:
Xác định bệnh nhân có nguy cơ cao gồm:
Lớn tuổi
Có bệnh thận trước đó
Tiểu đường
Mất nước
Trên những bệnh nhân này tránh dùng những tác nhân độc cho thận như:
Chất cản quang
NSAIDs
Aminoglycosides
Amphotericine B

B. Điều trị STC theo nguyên nhân:
STC trước thận:
Do giảm thể tích nội mạch:
Truyền dịch. Dung dịch an toàn nhất là NaCl 0.9%.
Giảm thể tích nội mạch do tái phân bố:
Hội chứng thận hư:
Tăng áp lực keo huyết tương bằng dung dịch Albumine
Lợi tiểu furosemide dưới 40mg/ngày , nghèo muối 50g/ngày
Sau đó tiêm furosemide IV
Xơ gan:
Chọc tháo dịch báng dưới 4L/ngày
Sau đó truyền Albumine 40g + spironolactone 200 – 400mg/ngày
Giảm cung lượng tim:
Suy tim gây tăng angiotensin II => thiếu máu tại thận.
Các bước điều trị:
Lợi tiểu
Trợ tim (inotropes)
Dãn mạch ngoại biên bằng ức chế men chuyển
Chạy thận nhân tạo nếu điều trị thuốc không đáp ứng.
Giảm kháng lực mạch máu ngoại vi:
Dùng dung dịch đẳng tương NaCl 0,9%
Sau khi truyền dịch đủ nên dùng Dopamine liều thấp
0,5 – 3 (g/Kg/phút
Trong STC trước thận, với bệnh nhân thiểu niệu và không có tình trạng quá tải tuần hoàn, có thể thực hiện test như sau:
Truyền 500 – 1000 ml NaCl 0,9% trong 30 – 60 phút
Nếu vẫn chưa có nước tiểu, tiêm Furosemine 100 – 400mg IV
Test trên có thể chuyển STC thiểu niệu thành STC không thiểu niệu, cải thiện được tiên lượng của bệnh nhân.

STC sau thận:
Chẩn đoán sớm và loại trừ yếu tố gây tắc nghẽn là quan trọng nhất để điều trị STC. Sau khi giải quyết yếu tố gây tắc nghẽn bệnh nhân có thể có tình trạng đa niệu, gây mất nước và điện giải, cần phải bù trừ bằng dung dịch NaCl 0,45 %

STC tại thận:
STC diễn tiến theo 3 giai đoạn:
- Giai đoạn I : khởi đầu
- Giai đoạn II : duy trì
- Giai đoạn III: hồi phục

A.Trong giai đoạn I: các bước điều trị:

Loại bỏ nguyên nhân:
Đang sử dụng thuốc độc cho thận => ngưng thuốc
Thiếu máu: truyền dịch NaCl 0,9%
truyền máu
Choáng: Dopamine liều thấp 1 – 3 mg/Kg/p
Test Manitol – Furosemide:
Furosemide:
+ Tác dụng:
Đẩy trôi xéc tế bào làm tắc nghẽn ống thận
Ức chế bơm Na+ - K+ => giảm nhu cầu tiêu thụ O2, ATP của tế bào ống thận
+ Liều 80 – 400 mg IV /10 – 30 p
+ Bù dịch 1L nước tiểu bằng 1L Dextrose 5%
+ 80mEq Na+ + 30mEq K+
+ Thời gian có hiệu quả 30p –dưới 1h :
biểu hiện qua Na+ / nước tiểu tăng cao
+ Nếu không hiệu quả phải tiêm lặp lại sau 4 – 6 h
+ Duy trì 40mg q 4h / 24h để giữ lượmg nước tiểu dưới= 1L/ngày
Mannitol
+ Liều 12,5g IV/5p
+ Sau 30p đánh giá lại lượng nước tiểu
+ Có đáp ứng => Mannitol 100g + Dextrose 5% 1L truyền tĩnh mạch /24h
+ Không đáp ứng 4h sau lặp lại test lần 2 ( tối đa chỉ 2 lần)
+ Test manitol chỉ làm ở bệnh nhân không có tình trạng thiếu nước.
+ Chống chỉ định : -suy tim
-bệnh phổi
+ Cần theo dõi tình trạng tim mạch, huyết áp

Điều trị làm tăng độ lọc cầu thận
+ Endothelin receptor antagonists : Bosentan, BQ 123, SB 209670
Tiêm trong 24 – 48 h sau khi xác định STC
Tác dụng: dãn tiểu động mạch trước cầu thận

+ Atrial natriuretic peptide và urodilantin:
Ly trích từ tâm nhĩ
Tác dụng: gây lợi tiểu, tăng thải Na+
Cơ chế: dãn tiểu động mạch tới, co tiểu động ra làm tăng áp suất lọc cầu thận.
Dùng càng sớm càng tốt
Liều :