TUẦN 11
Ngày soạn : 30/10/08 Ngày dạy : 31/10/08
CHƯƠNG III
MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở HOANG MẠC
TIẾT 21 - BÀI 19
MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1. Về kiến thức : Qua bài này HS cần :
HS nắm được đặc điểm cơ bản của hoang mạc (khí hậu khắc nghiệt, cực kì khô hạn), phân biệt sự khác nhau giữa hoang mạc lạnh và nóng.
Biết được sự thích nghi của sinh vật với môi trường hoang mạc.
2. Về kĩ năng :
Rèn luyện kĩ năng đọc, so sánh biểu đồ khí hậu.
Đọc và phân tích ảnh địa lí.
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
Bản đồ khí hậu hoặc bản đồ cảnh quan thế giới.
Tranh ảnh về hoang mạc ở các châu lục.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1. Ổn định tổ chức :
2. Bài mới :
Giới thiệu bài : Hoang mạc là nơi có khí hậu hết sức khắc nghiệt và khô hạn. Hoang mạc có ở hầu hết các châu lục và chiếm gần 1/3 diện tích đất nổi của Trái Đất. Diện tích hoang mạc đang ngày càng mở rộng.
TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG CẦN NẮM

Hoạt động 1 : Tìm hiểu đặc điểm môi trường hoang mạc.
Yêu cầu HS nhắc lại các nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu ?
( VĨ độ, độ cao, vị trí khu vực so với biển, hải lưu.
Đặc điểm cơ bản của khí hậu nhiệt đới là gì ?
( Nóng quanh năm, một năm có 2 lần nhiệt độ tăng cao, càng gần chí tuyến lượng mưa càng ít, thời kì khô hạn càng dài.
QS lược đồ H19.1 cho biết : Các hoang mạc trên thế giới thường phân bố ở đâu ?



Xác định một số hoang mạc trên thế giới trên lược đồ ?
( Xahara, Gôbi, Atacama, Úc.
Dựa vào H19.1 chỉ ra các nhân tố hình thành hoang mạc trên thế giới ?
( Nằm sâu trong nội địa, xa ảnh hưởng của biển.
Dòng biển lạnh chạy ven bờ ngăn hơi nước từ biển vào.
Dọc 2 chí tuyến là nơi rất ít mưa, khô hạn kéo dài do có 2 dải áp cao nên hơi nước khó ngưng tụ thành mây.
Trên các châu lục nếu hội tụ đủ các yếu tố trên đều hình thành hoang mạc.
QS H19.2 & H19.3 cho biết : Đặc điểm và sự khác nhau về khí hậu của 2 hoang mạc ở đới nóng và đới lạnh ?
1. ĐẶC ĐIỂM CỦA MÔI TRƯỜNG :








Hoang mạc chiếm một diện tích khá lớn trên bề mặt trái đất, chủ yếu nằm dọc theo 2 chí tuyến và giữa lục địa Á – ÂU.




Các yếu tố
Hoang mạc đới nóng (190B)
Hoang mạc đới ôn hòa (430B)


Mùa đông (T1)
Mùa hè (T7)
Biên độ nhiệt năm
Mùa đông (T1)
Mùa hè (T7)
Biên độ nhiệt năm

Nhiệt độ (0C)
160C
400C
240C
- 200C
200C
400C

Lượng mưa (mm)
Không mưa
Rất ít (5mm)

Không mưa
60mm


Đặc điểm khác nhau của khí hậu
Biên độ nhiệt năm cao.
Mùa đông ấm, mùa hạ rất nóng.

Lượng mưa rất ít.
Biên độ nhiệt năm rất cao.
Mùa đông rất lạnh, mùa hạ không nóng (ít có tuyết).
Lượng mưa ít, ổn định.




QS H19.4 & H19.5 : miêu tả quang cảnh trong hình ?
(Hoang mạc Xahara : Từ Đ – T rộng 4500km, từ B – N dài 1800 km, nhìn như một biển cát mênh mông, một số nơi là ốc đảo, với cây chà là dáng như dừa.
Hoang mạc Bắc Mĩ : Là vùng đất sỏi đá với các cây bụi gai và các cây xương rồng nến cao 5m mọc rải rác.
Hoang mạc có đặc điểm gì ?


Một số hoang mạc nhiều năm liền không có mưa : Catacama, Bắc Phi …








Hoạt động 2 : Tìm hiểu về động thực vật ở hoang mạc.
Thực vật thích nghi bằng cách nào ?
( Hạn chế thoát nước, dự trữ nước và dinh dưỡng, rút ngắn chu kì sinh trưởng, lá biến thành gai, rễ to – dài.
Động vật thì như thế nào ?
( Vùi mình trong cát và hốc đá, đi xa, chịu khát.









Khí hậu hoang mạc rất khô hạn, khắc nghiệt, biên độ nhiệt năm