Phần 1: thành phần nhân văn của môi trường

Ngày dạy
Tiết:

Bài 1 : Dân số


I.Mục tiêu bài học:
Sau bài học.học sinh cần nắm được:
- Dân số và tháp tuổi;
- Dân số là nguồn lao động của một địa phương;
- Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số;
- Hậu quả của bùng nổ dân số đối với các nước đang phát triển;
- Kỹ năng: Học sinh hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua biểu đồ dân số. Rèn kỹ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi.

II. Phương tiện dạy học:
Biểu đồ gia tăng dân số thế giới Hình 1.2 (SGK); hai tháp tuổi Hình 1.1 (SGK)

III. Tiến trình dạy học:
1. Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra);

2. Bài mới:
Hoạt động
Của Giáo viên và học sinh
Nội dung chính

Học sinh đọc thuật ngữ “Dân số” trang 186
? Trong các cuộc điều tra dân số người ta cần tìm hiểu những điều gì
-> Tổng số người,nam – nữ…thể hiện bằng một tháp dân số (tuổi)
Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình 1.1 SGK
Số nam bên phải,nữ bên trái
Màu xanh lá cây biểu thị số người chưa đến tuổi lao động
Màu xanh biểu thị số người trong độ tuổi lao động
Màu vàng sẫm biểu thị số người hết độ tuổi lao động
Quan sát hình 1.1 (SGK) cho biết
? Tổng số trẻ em từ khi mới sinh ra -> 4 tuổi ở mỗi tháp ước tính bao nhiêu bé trai,bao nhiêu bé gái
Tháp 1: ~ 5,5 triệu bé trai; 5,5 triệu bé gái
Tháp 2: ~ 4,5 triệu bé trai; 5,5 triệu bé gái
? Hình dạng của 2 tháp tuổi khác nhau như thế nào
1. Dân số,nguồn lao động:
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động… của một địa phương, một nước

Hoạt động
Của Giáo viên và học sinh
Nội dung chính

- Tháp 1: Đáy rộng,thân hẹp -> số người trong độ tuổi lao động ít -> Dân số trẻ
- Tháp 2: Đáy hẹp,thân rộng -> số người trong độ tuổi lao động nhiều -> dân số già
? Như vậy tháp tuổi cho chúng ta biết điều gì(đặc điểm gì) của dân số

Học sinh đọc thuật ngữ “tỷ lệ sinh,tỷ lệ tử” trang 188 (SGK)
- Tính gia tăng dân số = sinh – tử
Học sinh quan sát hình 1.3,hình 1.4 (SGK)
? Đường xanh,đỏ,phần tô hồng là gì
? Đối chiếu khoảng cách giữa tỷ lệ sinh và tỷ lệ tử ở các năm 1950;1980 và 2000
Quan sát biểu đồ 1.2 (SGK)
? Nêu nhận xét về tình hình dân số thế giới từ đầu thế kỷ XIX -> cuối thế kỷ XX
(Tăng nhanh từ năm nào(1804),tăng vọt vào năm nào(1960)
? Giải thích nguyên nhân hiện tượng trên
-> Đầu công nguyên đến thế kỷ 16 tăng chậm do chiến tranh,thiên tai