Bài 2
Huyện Tiên Yên
1 Vị trí địa lý và giới hạn
Huyện Tiên Yên nằm ở trung tâm của miền đông bắc tỉnh Quảng Ninh, phía bắc giáp huyện Đình Lập (Tỉnh Lạng Sơn), Bình Liêu; phía tây giáp Ba Chẽ và Thị xã Cẩm Phả, phía nam giáp huyện Vân Đồn và thị xã Cẩm Phả, phía đông giáp huyện Đầm Hà. Thị Trấn Tiên Yên nằm trên quốc lộ 18A.


Bản đồ huyện Tiên Yên
Quan sát bản đồ Tỉnh Quảng Ninh, hãy:
+ Chỉ vị trí huyện Tiên Yên
+ Nêu tên những huyện, thị xã giáp phần đất liền của huyện Tiên Yên.
+ Kể tên Thị Trấn, các xã của huyện Tiên Yên?
2. Đặc điểm tự nhiên
Diện tích: rộng 61.707ha đứng thứ ba trong tỉnh.
Ðịa hình : Nhiều đồi núi, thung lũng và sông suối. Xã Ðại Dực nằm lọt ở chân dãy Pạc Sủi và dẫy Thung Châu có nhiều đỉnh cao trên 700m. Các xã Phong Dụ, Hà Lâu, Hải Lạng, Ðiền Xá, Yên Than cũng liên tiếp các quả núi 300-400m. Thị Trấn Tiên Yên cũng là những thung lũng hẹp giữa bốn bề núi đồi. Tiên Yên là vùng hạ lưu và của ba con sông lớn.
Sông Tiên Yên bắt nguồn từ Ðình Lập là hai sông có lưu vực rộng, mùa mưa hay lũ lớn. Sông Hà Tràng từ dãy Pạc Sủi đổ xuống phía đông cũng gây lũ dữ dội. Huyện có hai hồ nước: Hồ Khe Táu 8 triệu m3, hồ Tiên Lãng 0,6 triệu m3.


Giao thông:Trên địa bàn huyện có nhiều tuyến quốc lộ đi qua. Quốc lộ 18 nối liền với Hạ Long và Móng Cái. Quốc lộ 18C từ thị trấn Tiên Yên đi cửa khẩu Hoành Mô. Quốc lộ 4 chạy từ Mũi Chùa qua Tiên Yên một đoạn dài khoảng 10km, nối Tiên Yên với các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, là tuyến đường chạy song song với biên giới Việt Trung. Ngoài ra, giao thông thuỷ cũng khá thuận lợi với các bến cảng sâu và kín như cảng Mũi Chùa, Thác Cối, Bến Châu cùng với quân cảng Vạn Hoa ở phía ngoài cửa biển Tiên Yên.
Tài nguyên lớn nhất của Tiên Yên là đất rừng ( 29.330ha), trong đó 2/3 là rừng tự nhiên, xưa có nhiều lâm sản quí. Ðất nông nghiệp của Tiên Yên rất hẹp, chỉ hơn 3000 ha trong đó non 2000ha là đất ruộng lúa nước. Tiên Yên còn có than đã, vàng quặng chì va kẽm nhưng trữ lượng không lớn và chất lượng quặng thấp. ở Khe Lạc có nguồn nước khoáng thuộc loại Bicabonat- Natri đã khảo sát, rất có triển vọng khai thác.
Vùng cửa sông và ven biển rộng 1.163ha, đất có mặt nước có thể nuôi trồng thuỷ sản. Tiên Yên có đủ các chủng loại hải sản của vùng biển Đông như: cá Chim, cá Thu, sò huyết, ngán.... Ven biển có rừng cây nước mặn mọc dày đặc là vùng sinh sống của các loại Tôm, Cua, Hàu....
3.Dân cư và hoạt động kinh tế .
Dân cư: Tiên Yên có 50.000 người. Gồm 9 dân tộc trong đó người Kinh chiếm 54,3%, Dao 20%, Tày 12,7%, Sán Chỉ 8,04%, Sán Dìu 4,23%...và các dân tộc ít người Cao Lan, Nùng, Hoa, Mường.
Mật độ dân số: 81 người/Km2
Kinh tế của huyện theo mô hình nông - lâm - ngư nghiệp. Tiên Yên đang đẩy mạnh bảo vệ và tăng diên tích rừng trồng. Nông nghiệp phát triển cả trồng trọt và chăn nuôi. Các Ðầm ao nuôi trồng thuỷ sản phát triển . Các nghề: đánh bắt thuỷ sản, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến gỗ, cơ khí.... đang phát triển.
Thương mại vốn có thế mạnh do là ngã ba giao lưu với nhiều huyện và các cửa khẩu. Nhưng kinh tế Tiên Yên chưa phát huy hết tiềm năng. Ðời sống của dân nhất là dân ở khe bản vùng cao còn rất khó khăn.
Huyện Tiên Yên nằm ở trung tâm của miền đông bắc tỉnh Quảng Ninh, có vị trí quan trọng về quân sự và thương mại. Ngành lâm nghiệp và thuỷ sản đang trên đà phát .

Câu hỏi:
1. Chỉ vị trí giới hạn huyện Tiên Yên trên bản đồ tỉnh Quảng Ninh?
2. Từ Tiên Yên có thể đi tới các tỉnh khác bằng các loại đường giao thông nào?
3. Kể tên các đặc sản của huyện Tiên Yên?