NS:20/8/2008
ND:26/8/2008
PHẦN MỘT: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG
Tiết1-Bài 1: DÂN SỐ.
I.Mục tiêu bài học :
1.Kiến thức: HS có những hiểu biết căn bản về:
- Dân số và tháp tuổi.
- Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số.
- Hậu quả của sự bùng nổ dân số đối với các nước đang phát triển và cách giải quyết.
2. Kĩ năng:
- Hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua các biểu đồ dân số.
- Rèn kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi.
II. Phương tiện dạy học:
- Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu Công nguyên đến năm 2050.
- Ảnh 2 tháp tuổi.
III. Tiến trình dạy học:
* Vào bài: GV giới thiệu bài.(1’)
*Dạy bài mới:
TG
Hoạt động của GV và HS
Nội dung

14’





















10’
















15’
1. Hoạt động 1: Cả lớp.
HS đọc thuật ngữ “Dân số”( trang 186 sgk)
CH: Làm thế nào để người ta biết được tình hình dân số ở một địa phương?
HS trả lời, GV giới thiệu về ý nghĩa của các cuộc điều tra dân số.
GV hướng dẫn HS quan sát 2 tháp tuổi( hình 1.1 sgk), giới thiêu về màu sắc kí hiệu ở 2 tháp tuổi.
Yêu cầu HS cả lớp quan sát và cho biết:
CH:Trong tổng số trẻ em từ khi mới sinh ra cho đến 4 tuổi ở mỗi tháp, ước tính có bao nhiêu bé trai và bao nhiêu bé gái?
CH: Hình dạng của mỗi tháp khác nhau như thế nào? Tháp tuổi có hình dạng như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động cao?
HS trả lời, GV nhận xét, kết luận về hình dạng của từng tháp?
CH: Vậy tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số?
GV mở rộng thêm về 3 dạng tổng quát của tháp tuổi, tiêu chí đánh giá dân số già và dân số trẻ.

2.Hoạt động 2: Hoạt động cặp/ nhóm
HS tìm hiểu thuật ngữ “ tỉ lệ sinh” và “tỉ lệ tử”(sgk trang 188)
GV hướng dẫn HS quan sát biểu đồ hinh 1.3 và 1.4, đọc bảng chú giải và cho biết:
CH: Tỉ lệ gia tăng dân số là khoảng cách giữa các yếu tố nào?
HS rút ra kết luận về khái niệm” gia tăng dân số”
GV treo biểu đồ hình 1.2(sgk phóng to), hướng dẫn HS quan sát và thảo luận theo cặp( 2 phút).
CH: Quan sát hình 1.2, nhận xét về tình hình tăng dân số thế giới từ đầu thế kỉ XIX đến cuối thế kỉ
XX? Dân số thế giới bắt đầu tăng nhanh từ năm nào? Giải thích nguyên nhân?
Đại diện HS trả lời, nhận xét, bổ sung.
GV nhận xét, tổng kết tình hình gia tăng dân số thế giới.
3. Hoạt động 3: Hoạt động nhóm.
CH: Dân số tăng nhanh và đột ngột dẫn đến hiện tượng gì?
CH: Bùng nổ dân số xảy ra khi nào? Nguyên nhân và hậu quả?
HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý.
GV hướng dẫn HS quan sát 2 biểu đồ 1.3 và 1.4 sgk, thảo luận theo bàn trong (3 phut)
CH:Tính tỉ lệ gia tăng tự nhiên ở 2 nhóm nước trong những năm 1950, 1980 và 2000? Cho biết trong giai đoạn 1950- 2000, nhóm nước nào có tỉ lệ gia tăng dân số cao hơn? Tại sao?
Đại diện các nhóm lần lượt báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung.
GV nhận xét, chốt ý.
CH: Qua trên em có nhận xét gì về sự gia tăng dân số của các nước trên thế giới?
CH: Các nước đang phát triển có những biện pháp gì để khắc phục bùng nổ dân số?
Liên hệ Việt Nam.
1. Dân số, nguồn lao động.



- Dân số được biểu hiện cụ thể bằng một tháp tuổi.











- Tháp tuổi cho biết độ tuổi của dân số, số nam và nữ, nguồn lao động hiện tại và tương lai của một địa phương.

2. Dân số thế giới tăng nhanh trong thế